GELENEKTEN MODERNİZME KADININ ŞİİRE YANSIMASI: ÂŞIK VEYSEL VE ORHAN VELİ ÖRNEĞİ

Mehmet Gül

doi:10.28981/hikmet.1310113

GELENEKTEN MODERNİZME KADININ ŞİİRE YANSIMASI: ÂŞIK VEYSEL VE ORHAN VELİ ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada kadının gelenek ve modernizm bağlamında Âşık Veysel ve Orhan Veli şiirine nasıl yansıdığı üzerinde durulmaktadır. Âşık Veysel şiirinde aşk, geleneksel düzlemde, içtenliğin öne çıktığı bir bakış açısıyla ele alınır. Kadına yönelik söylem, geleneğin dışına çıkmaz. Cinsellik örtülü bir şekilde işlenmekle birlikte kadın, kendi aslî özellikleriyle değil; âşıkta uyandırdığı intiba ve güzelliğiyle şiirde söz konusu edilir. Orhan Veli şiirinde Modernizmle birlikte gelenekten kopan ve Batı tarzı yaşam biçimini yeni bir kimlik olarak algılayan kadın tasavvuru dikkati çeker. Aşk, modern yaşamın insan ilişkilerini maddileştirdiği, şehevî arzuların öne çıktığı bir düzlemdedir. Şiirsel söylem, kadın bedeni ve giyimi üzerinde yoğunlaşır. Sevgili/kadın metalaşarak şiire yansır. Âşık ile sevgili arasında toplumsal ahlaka aykırı, çarpık sosyal ilişkiler görülür. Her iki şairde de kadına yönelik nesnel ve akla dayalı olmayan, duygusal ve yer yer egoya dayalı bir yaklaşım biçimi hâkimdir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akın, Gülten. “Orhan Veli”. Orhan Veli Kanık. ed: Semih Gümüş. 71-61. Ankara: TC. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2011.
Alptekin, Ali Berat. Âşık Veysel. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 2009.
Bakiler, Yavuz Bülent. Âşık Veysel. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.
Berger vd. Modernleşme ve Bilinç. Çev: Cevdet Cerit. İstanbul: Pınar Yayınları, 2000.
Davis, Fred. Moda, Kültür ve Kimlik. Çev: Özden Arıkan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1997.
Giddens, Anthony. Modernite ve Bireysel Kimlik. Çev: Ümit Tatlıcan. İstanbul: Say Yayınları, 2010.
Hızlan, Doğan. “Halk Kültürünü Popüler Kültüre Aktaran Şair Orhan Veli”. Orhan Veli Kanık. ed: Semih Gümüş. 73-88. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2011.
Kabaklı, Ahmet. Âşık Veysel, Âşık Edebiyatı. İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, 2008.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Gül ^*
0000-0001-8534-0773
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2023

Kabul Tarihi

15 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: ÂŞIK VEYSEL HATIRASINA GELENEK VE EDEBİYAT ÖZEL SAYISI

DOI

https://doi.org/10.28981/hikmet.1310113

IZ

https://izlik.org/JA59MT59HC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

ISNAD

Gül, Mehmet. “GELENEKTEN MODERNİZME KADININ ŞİİRE YANSIMASI: ÂŞIK VEYSEL VE ORHAN VELİ ÖRNEĞİ”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. ÂŞIK VEYSEL HATIRASINA GELENEK VE EDEBİYAT ÖZEL SAYISI (01 Ekim 2023): 298-312. https://doi.org/10.28981/hikmet.1310113.