16. YÜZYIL TEZKİRELERİNDE NAZİRE İLE İLGİLİ KAVRAMLAR VE NAZİRECİLİK GELENEĞİ

Nazire veya nazirecilik en genel tanımı ile vezin, kafiye ve ölçü birlikteliği göz önünde bulundurularak bir şiirin benzerini ve aynı zamanda ondan daha iyisini yazma işlemidir. Nazire eğitim faaliyeti veren, şiir geleneğinin devamlı olmasını sağlayan ve devrin şairlerini yetiştiren önemli bir okul işlevi de görmektedir. Bu şair yetiştirme görevi gören okulda şairler zemin şiir şairini geçme arzusu, gereklilik görme, meydan okuma ile dostluk gösterme gibi çeşitli sebeplerle nazireler kaleme alarak kendilerini göstermektedir. Bu çalışmada bu sebeplere de değinilerek 16. yüzyılda kaleme alınan yedi tezkirede nazire kavramı ve nazire ile ilgili diğer kavramlardan olan nakize, cevap, müşâare ve tazmin ele alınmıştır. Nazire, nazire mecmuaları ile nazirelerin yazılma sebeplerine değinilmesinin ardından nazire ile ilgili kavramlar ve bu kavramların tezkirelerdeki kullanımları tespit edilmiş ve yapılan tespitlerin ardından konu örnekleriyle birlikte açıklanmıştır. Müstakil bir biçimde ele alınarak kullanımlarının netleştirilmesinin amaçlandığı kavramların incelenmesinden sonra nazirecilik geleneğinden bahsedilerek eserlere yazılan nazireler ve şiirlere yazılan nazireler olarak iki temel ayrıma gidilmiş ve bu kısımda şairlerin nazire yazma sebepleri de ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Nazire or nazire, in its most general definition, is the process of writing a poem similar to a poem and at the same time better than it, taking into account the unity of meter, rhyme and meter. Nazire also functions as an important school that provides educational activities, ensures the continuity of the poetry tradition and trains the artists of the period. The poets who did the work of breeding these poets showed that by writing verses for various reasons such as the desire to surpass the ground poetry poet, seeing necessity, and showing challenge and friendship. By mentioning these effective reasons, the concept of nazire and other concepts related to nazire, such as nakize, answer, mushaare and compensation, were discussed in seven tezkires written in the 16th century. After mentioning nazire, nazire magazines and the reasons for writing nazires, the concepts related to nazire and the use of these concepts in tezkires were determined and after the determinations, the subject was explained with examples. After examining the concepts in which it is aimed to clarify their use in a separate manner, two basic distinctions were made as the nazires written in the works and the nazires written in the poems by mentioning the nazire regime, and the errors of these manuscript writers in writing nazire continue to emerge.