The Problematic of Classification in Deviations in Poetic Language through Examples from Modern Turkish Poetry

Abstract

The first comprehensive studies on deviations in poetic language in Turkish literature have been conducted by Ünsal Özünlü and Doğan Aksan. These studies, which were pioneered by Geoffrey Neil Leech and Samuel R. Levin, have been pursued by researchers such as Osman Toklu, Şaban Çobanoğlu, and Erdoğan Kul. When these studies are evaluated comparatively, it is noteworthy that no consensus has been reached on the classification of deviations in poetic language. The fact that the classifications of the researchers mentioned differ from one another raises the possibility of a classification problematic regarding deviations in poetic language. The aim of the research is to elucidate this problematic by demonstrating the deviations under the suggested classification, utilizing appropriate examples within the scope of the mentioned studies. Accordingly, after providing general information about the studies, the classifications made by the researchers have been identified and attempts have been made to determine their similarities and differences. The reviews have revealed that examples related to certain types of deviation were limited, and that some were used interchangeably. Furthermore, in some examples, it has been observed that the explanation was limited to why the identified deviations were included in a particular classification, without providing sufficient information regarding their areas of connotation. Based on the data obtained, the types of deviations to be excluded from the suggested classification have been determined and the reasons for their exclusion from classification have been explained. In line with the findings, deviations classified based on Erdoğan Kul’s classification have been explained with examples in an attempt to determine their connotations. The study aims to contribute to new studies by drawing attention to the classification problematic of deviations in poetic language and the importance of determining the connotative areas they create.

Keywords

• Linguistic Deviations
• Classification Problematic
• Connotation
• Modern Poetry
• İkinci Yeni Poetry.

Modern Türk Şiirinden Örneklerle Şiir Dilinde Sapmalarda Tasnif Sorunsalı

Öz

Türk edebiyatında şiir dilinde sapmalarla ilgili ilk yetkin çalışmalar, Ünsal Özünlü ve Doğan Aksan’a aittir. Geoffrey Neil Leech ile Samuel R. Levin’in kaynaklık ettiği bu çalışmaları; Osman Toklu, Şaban Çobanoğlu ve Erdoğan Kul gibi araştırmacılar sürdürür. Yapılan bu incelemeler karşılaştırılmalı olarak değerlendirildiğinde şiir dilinde sapmaların tasnifi konusunda tam bir uzlaşmaya varılamadığı dikkat çeker. Sözü edilen araştırmacıların tasniflerinin birbirinden farklı olması şiir dilinde sapmalar konusunda bir tasnif sorunsalı olduğunu düşündürür. Araştırmanın amacı, adı geçen çalışmalar kapsamında, bu sorunsalı ortaya koyarak belirlenen tasnif altındaki sapmaları uygun örneklerle açıklamaktır. Bu nedenle incelemeler hakkında genel bilgiler verildikten sonra araştırmacıların yaptığı tasnifler saptanarak ortaklıkları ve farklılıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan incelemelerde bazı sapma türleriyle ilgili örneklerin kısıtlı olduğu, bazılarının da birbirlerinin yerine kullanıldığı izlenmiştir. Kimi örneklerdeyse belirlenen sapmaların hangi tasnife, neden dahil edildiği açıklanmakla yetinilerek çağrışım alanları hakkında yeteri kadar bilgi verilmediği gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında tasnif dışında bırakılacak sapma türleri belirlenerek sınıflandırmaya dahil edilmeme nedenleri açıklanmıştır. Yapılan tespitler doğrultusunda, Erdoğan Kul’un tasnifi esas alınarak sınıflandırılan sapmalar, örneklerle açıklanarak çağrıştırdıkları anlamlar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın şiir dilinde sapmaların tasnifi sorunsalına ve yarattıkları çağrışım alanlarının belirlenmesinin önemine dikkat çekerek yapılacak yeni araştırmalara katkı sunması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dil sapmaları
• tasnif sorunsalı
• çağrışım
• modern şiir
• İkinci Yeni şiiri.

Kaynakça

1. Çobanoğlu, Şaban. Modern Şiir Dilinde Sapmalar. Ankara: Hece Yayınları, 2018.
2. Özünlü, Ünsal. Şiir Dilinde Sapmalar. Türk Dili Dergisi (1982), 77-85.
3. Aksan, Doğan. Şiir Dili ve Türk Şiir Dili. Ankara: Bilgi Yayınları, 2016.
4. Arif, Ahmed. Hasretinden Prangalar Eskittim. İstanbul: Everest Yayınları, 2007.
5. Aristoteles. Poetika. çev. Furkan Akderin. İstanbul: Say Yayınları, 2013.
6. Asaf, Özdemir. Dokuza Kadar On. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2013.
7. Asaf, Özdemir. Çiçek Senfonisi-Toplu Şiirler. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları 2020.
8. Ayhan, Ece. Bütün Yort Savul'lar! Toplu Şiirler 1954-1997. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2022.

9. Cansever, Edip. Sonrası Kalır I Bütün Şiirleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2021.
10. Cansever, Edip. Sonrası Kalır II Bütün Şiirleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2018.
11. Dumarsais, C. C. Des Trope Paris: Critiques Flammarion, 1988.
12. Fontanier, P. Les Figures du Discuar çev. G. Genette. Paris: Champs Flammarion, 1977.
13. Heidegger, Martin. Bremer und Freiburger Vorträge. Frankfurt: Vittorio Klostermann, 1994.
14. İlhan, Attila. Ben Sana Mecburum. İstanbul: Ataç Kitabevi Yayınları, 1960.
15. Kul, Erdoğan. Şiir Dilinde Sapmalar ve Bir Uygulama. Humanities Sciences, 3/3 (2008), 373-389.
16. Leech, G. N. A Linguistic Guide to English Poetry. London: Longman, 1969.
17. Levin, R. Internal and External Deviation in Poetry. Word, 21/2, (1965), 225-237.
18. Platon. Devlet. çev. Emre Alagöz. Ankara: Panama Yayınevi, 2016.
19. Süreya, Cemal. Sevda Sözleri Bütün Eserleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2019.
20. Toklu, Osman. Şiir Dili ve Çevirisi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2003.
21. Uyar, Turgut. Büyük Saat-Bütün Şiirleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2011.
22. Yalçın, Mehmet. Şiirin Ortak Paydası I Şiirbilime Giriş. İstanbul: İkaros Yayınları, 2010a.
23. Yalçın, Mehmet. Şiirin Ortak Paydası II Kuram ve Çözümlemeler. İstanbul: İkaros Yayınları, 2010b.