Araştırma Makalesi

Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı

Sayı: 24 [BAHAR 2026] 10 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı

Öz

Mehmet Turan Yarar, yaklaşık bir asır süren bereketli ömrünü şiir ve mûsikî ile iç içe geçirmiş, Türk kültürüne hizmet etmeye kendini adamış, son asırda divan tertip etmiş, güftekârlık, bestekârlık, araştırmacılık ve şairlik yönleriyle ön plana çıkmış velut bir insandır. Neşretme imkânı bulduğu ve bulamadığı eserleriyle klâsik Türk mûsikîsi ve edebiyatı ilgililerine büyük bir hizmette bulunmuştur. Hem manzum hem de mensur olarak kaleme aldığı eserleri onun çok yönlü bir kişi olduğunu göstermektedir. Pek çok hususiyeti şahsiyetinde barındıran Mehmet Turan Yarar’ın en mühim hizmetlerinden biri bu makalenin de konusunu teşkil eden Divan’ıdır. Mehmet Turan Yarar, 20. yüzyılda divan kaleme almış ve adını bu seçkin listeye yazdırmıştır. Hayatta iken maalesef Divan’ını neşretme imkânı bulamamıştır. Bu eser, Mehmet Turan Yarar güfte arşivinin 3. kolisindedir. Yarar, şiirlerin her birini 15x21 boyutlarındaki kâğıtlara daktilo ile yazmıştır. 1826 sayfadır. Şair her bir sayfaya öncelikle şiiri yazmış, ardından şiirin yazım tarihini gün-ay-yıl olarak vermiş, ondan sonra da eğer şiir neşredilmişse bunların künyelerini de belirtmiştir. Eserini oldukça titiz bir şekilde hazırlayan Mehmet Turan Yarar şiirlerini, yayımlanan dörtlükler, bestelenen dörtlükler, hece ölçülü manzumeler, gazeller, tuyuğlar, rubailer, serbest şiirler ve şarkımsı sözler başlıklarıyla tasnif etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Klâsik Türk edebiyatı, klâsik Türk mûsikîsi, güftekâr, bestekâr, 20. yüzyıl, divan

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanması sürecinde etik ilkelere uyulmuştur.

Kaynakça

  1. Abdülkadiroğlu, Abdülkerim. “Üstad M. Turan Yarar Hakkında”. Daracık Düşler. Elazığ: Çağ Ofset Matbaacılık, 1999.
  2. Çıpan, Mustafa. “Bir Büyük Hoca ve İsmiyle Müsemmâ Bir Kitap ‘Dilden Tele’”. Dilden Tele. 3-5. Konya: Konya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları, 2009.
  3. Gökçe, Emrah. 20. Yüzyılda Yazılmış Divanların İncelenmesi. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2021.
  4. Gökçe, Emrah. “Mehmet Turan Yarar’ın Güfte Arşivinin Tasnifi”. Müzik Kültürüne Dair Çeşitli Görüşler-X. ed. Haluk Yücel - Serda Türkel Oter. 109-141. Konya: Eğitim Yayınevi, 2022.
  5. Kılınç, Abdülhakim. Fuzûlî Dîvânı. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, 2021.
  6. Nakib, Bülent. “Mehmet Turan Yarar Bibliyografyası”. Güneyde Kültür 15/147 (Mart 2004), 11-16.
  7. Önder, Mehmet. Mevlâna Şiirleri Antolojisi. Türkiye İş Bankası Yayınları, 1973.
  8. Parmaksız, Mehmet Nuri. “Mehmet Turan Yarar Üzerine Bibliyografik Bir İnceleme”. Tasvir (13 Aralık 2006), 5.
  9. Parmaksız, Mehmet Nuri. “Mehmet Turan Yarar Üzerine Bibliyografik Bir İnceleme (2)”. Tasvir (11 Aralık 2006), 5.
  10. Parmaksız, Mehmet Nuri. “Tanıtılmakta Geç Kalınmış Bir Cevher Mehmet Turan Yarar (1)”. Tasvir (18 Ekim 2006), 5.

Kaynak Göster

APA
Gökçe, E. (2026). Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, 24 [BAHAR 2026], 128-172. https://doi.org/10.28981/hikmet.1843702
AMA
1.Gökçe E. Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 2026;(24 [BAHAR 2026]):128-172. doi:10.28981/hikmet.1843702
Chicago
Gökçe, Emrah. 2026. “Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sy 24 [BAHAR 2026]: 128-72. https://doi.org/10.28981/hikmet.1843702.
EndNote
Gökçe E (01 Nisan 2026) Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi 24 [BAHAR 2026] 128–172.
IEEE
[1]E. Gökçe, “Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı”, Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sy 24 [BAHAR 2026], ss. 128–172, Nis. 2026, doi: 10.28981/hikmet.1843702.
ISNAD
Gökçe, Emrah. “Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 24 [BAHAR 2026] (01 Nisan 2026): 128-172. https://doi.org/10.28981/hikmet.1843702.
JAMA
1.Gökçe E. Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 2026;:128–172.
MLA
Gökçe, Emrah. “Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı”. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, sy 24 [BAHAR 2026], Nisan 2026, ss. 128-72, doi:10.28981/hikmet.1843702.
Vancouver
1.Emrah Gökçe. Araştırmacı, Güftekâr, Bestekâr Mehmet Turan Yarar ve Divanı. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi. 01 Nisan 2026;(24 [BAHAR 2026]):128-72. doi:10.28981/hikmet.1843702