SÜLEYMÂN FÂİK EFENDİ’NİN MÜSTAKÎMZÂDE SÜLEYMÂN SADEDDÎN EFENDİ HAKKINDAKİ DEĞERLENDİRMELERİ ÜZERİNE
Öz
Osmanlı dönemi içerisinde çok sayıda eser
te’lif eden büyük âlimler yetişmiştir. Bu dönemin önemli isimlerinden biri de
150’den fazla eseri olan Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi’dir. 18. asırda
dünyaya gelen ve yüzyılın sonlarına doğru vefat eden müellif; biyografik, edebî, dinî, tasavvufî ve hikemî eserler kaleme almıştır.
Müstakîmzâde hakkında en kapsamlı incelemeyi, İbnülemin Mahmud Kemal İnal yapmıştır. İnal, Müstakîmzâde’nin Tuhfe-yi Hattâtîn adlı eserini yayımlamış ve eserin giriş kısmında müellife dair ayrıntılı bilgi vermiştir. Müellif üzerine Süleyman
Fâik Efendi ise en önemli eseri olarak görülen mecmuasında olumsuz
değerlendirmeler yapmıştır. Diğer yandan İbnülemîn ise incelemesinde Süleyman
Fâik Efendi’nin Müstakîmzâde hakkında yaptığı değerlendirmelere karşı
çıkmıştır. Bu tartışmaya daha sonra Sadeddin Nüzhet Ergun da dahil olmuş ve Türk
Şairleri adlı eserinde İbnülemîn’in Süleyman Fâik Efendi hakkındaki
değerlendirmelerine tenkitte bulunmuştur. Bu çalışmanın esasını da Süleyman
Fâik Efendi’nin Müstakîmzâde hakkında değerlendirmeleri, Süleyman Fâik
Efendi’nin Müstakîmzâde üzerine söyledikleri hakkında İnal’ın değerlendirmeleri
ve Ergun’un her iki değerlendirme üzere olumlu ya da olumsuz eleştirileri
oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler
Biyografi,İbnülemîn Mahmud Kemal İnal,Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi,Tuhfe-yi Hattâtîn
Kaynakça
- Ahmed Cevdet Paşa, Târîh-i Cevdet, İstanbul, 1275, C. 4.
- Akbayar, Nuri, (hzl.), Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî, Tarih Vakfı Yurt Yay. İstanbul, 1996.
- Babinger, Franz, Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri, (1927), (Çev. Coşkun Üçok), Kültür Bak. Yay., Ankara, 1992.
- Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâü’l-Musannifîn, İstanbul, 1955.
- Barbara Kellner-Heinkele, Devḥatü l-Meşāyiħ: Einleitung und Edition (2 cilt), Stuttgart, 2005.
- Bayraktar, Nail, Hediyyetü’l-Ârifîn, Esmâʾü’l-Müellifîn ve Âsârü’l-Musannifîn Şöhretler İndeksi, MEB Yay., İstanbul, 1990.
- Bilgin, Emrah, Devhatü'l-Meşâyıh ve Zeyilleri (İnceleme - Tenkitli Metin - Dizin), (Basılmamış Doktora Tezi), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum, 2016.
- Bursalı Mehmet Tâhir, Osmanlı Müellifleri, Matbaa-i Âmire, İstanbul, 1333.
- Cunbur, Müjgân, (hzl.), İbnülemin Mahmûd Kemâl İnal, Son Asır Türk Şairleri, AKMB Yay., Ankara, 1999, C. I.
- Demirci, Mustafa, Müstakîmzâde Süleyman Sa’deddîn’in Hayâtı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri, (Basılmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2006.