BÂKÎ’NİN “SÜNBÜL” KASİDESİ ŞERHİ
Öz
Osmanlı şiirinin en büyük isimlerinden olan Bâkî’nin, hocası Karamanlı Mehmed Efendi için yazmış olduğu “sünbül” redifli kasidesi onun sanat hayatında önemli bir yere sahiptir. Bâkî’nin erken yaşlarda yazdığı bu kasideyle ilk olarak ismini duyurduğu ve yıldızının parladığı kabul edilir. Başta çağdaşı ve arkadaşı Nev’î olmak üzere gerek yaşadığı dönemde gerekse sonraki yüzyıllarda başka şairler tarafından da sümbül kasideleri yazılmıştır. Ekol oluşturmuş, öncü bir şair olarak bunlarda kaçınılmaz bir şekilde Bâkî’nin etkisi bulunduğunu söylemek gerekir. Bu çalışmada Bâkî’nin sümbül kasidesi, dîvânlar arasında tespit edilen diğer sümbül kasideleri de gözden geçirilerek varsa benzerlik taşıyan beyit örneklerine yer verilip ortak söyleyiş biçimleri, mazmun ve benzetmeler bakımından değerlendirilerek şerh edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, Namık. (1986), Riyâzî: Hayatı, Eserleri ve Edebî Kişiliği, Dîvan, Sâki-nâme ve Düstûru’l-Amel’in Tenkidli Metni. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
- Açıl, Berat. (2015), “Klasik Türk Şiirinde Estetik Bir Unsur Olarak Çiçekler”, FSM İlmî Araştırmalar, sy.5, ss.1-28.
- Akdoğan, Yaşar. (e-kitap), Ahmedî, İskender-nâme, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10667,ahmediskendernameyasarakdoganpdf.pdf?0
- Aksoy, Hasan. (2015), Şemseddin Sivasî Külliyatı: Gülşen-âbâd, Sivas.
- Aksoyak, İ. Hakkı. (e-kitap), Gelibolulu Mustafa Âlî, Divanlar, Ankara, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/58695,gelibolulu-mustafa-ali-divanipdf.pdf?0
- Alpaydın, Bilal. (2007), Refî’-i Kâlâyî Divanı (İnceleme-Metin), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi.
- And, Metin. (2007), Minyatürlerle Osmanlı-İslâm Mitologyası, YKY, İstanbul.
- Arslan, Mehmet, Aksoyak, İ. Hakkı. (1994), Haşmet Külliyâtı: Divân, Senedü’ş-Şu‘arâ, Vilâdet-nâme (Sûr-nâme), İntisâbü’l-Mülûk (Hâb-nâme), Sivas.
- Aydemir, Yaşar. (2002). “Türk Edebiyatında Kaside”, Bilig, sy.22, ss.133-168.
- Aydemir, Yaşar. (2006), “Sünbüliyye”, Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, c.5, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara.