18. YÜZYILA ÂİT BİR MÜNŞE’ÂT MECMÛ’ASI’NDAN HAREKETLE BALKAN KÖYLERİNDE SOSYAL HAYAT
Öz
Eski Türk Edebiyatı kaynaklarından olan yazma eserlerle ilgili çalışmalar, ilk aşamada metin neşri şeklindedir. Çeviriyazı/transkripsiyon uygulanarak yapılan bu neşirlerin gâyesi, genellikle edebiyat târihimiz ile ilgili bilgilerin gün yüzüne çıkarılması ve değerlendirilmesi şeklinde olmuştur. Edebiyat alanında yapılan tetkik ve değerlendirmeler neticesinde; edebî eserlerin, edebiyat bilimi ile sınırlandırılmayıp târih, sosyoloji, ekonomi, siyâset, iletişim, fen bilimleri gibi diğer bilim dalları için de önemli bilgiler ihtivâ ettiği görülmektedir. Bu kaynak niteliğindeki edebî eserler içinde mecmû’alar da yer almaktadır.
Mecmû’alar, kaleme alındığı dönem ve daha önceki dönemler hakkında az ya da çok, fakat önemli bilgileri günümüze aktarmaktadır. Mecmû’alarda toplumların kültürel, siyâsal, sosyal, ekonomik hayatları ile ilgili bilgilere ulaşmak mümkündür. Böylece toplumların; ne yönde nasıl geliştiği, hangi aşamalardan ve süreçlerden bugünlere geldiği, dönem içinde gelişen durumlara nasıl bir yaklaşım içinde bulunduğu gibi soruların cevaplarına ulaşmak mümkün olabilmektedir.
Bu çalışmada, 18. yüzyıla âit, İBB Atatürk Kitaplığı’nda T 816 T 816 1(Yeni tasnifte: T 816 k.1/1)’de Münşe’ât Mecmû’ası ismiyle kayıtlı bir yazma eserin ihtivâ ettiği resmî mektuplardan hareketle, Balkan köylerinde geçen olay ve olgular incelenip dönemin sosyal hayatıyla ilgili bir değerlendirme yapılacaktır. Neticede hem edebiyatımızla ilgili hem de diğer bilim alanları ile ilgili çalışmalara fikir olabilecek ipucu mâhiyetindeki bilgilerin ortaya çıkacağını düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ANTONOV, Aleksandır. (2002), Bulgar Topraklarında Kurulan Menzil Sisteminin Organizasyonu XVI-XVIII Yüzyıllar, (Çev.) Zeynep Zafer, Türkler, C. 10, s.929-931, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara.
- ÇAĞLAR, İlker Mümin. (2015), “20.273 Numaralı Manisa Şer’iyye Sicillindeki Tereke Kayıtlarına Göre Manisa’da Sosyal Hayat (1836-1837)”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.44, s.198-206.
- DİMÇEV, Dimo N. (2002), “Osmanlı Döneminde Türk-Ulah Münasebetleri”, XIII. Türk Tarih Kongresi, 4-8 Ekim 1999, C. III, Kısım I, s. 125-132, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
- DOĞAN, Cem. (2013), “Osmanlı Devleti’nde Cadı Avı Var mıydı? (Karşılaştırmalı Bir inceleme)”, Tarih, Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, C. 2, S.1, s.218-240.
- KÜTÜKOĞLU, Mübahat. (1998), Tarih Araştırmalarında Usûl, Kubbealtı Neşriyatı, 6. Baskı, İstanbul.MÜNŞE’ÂT MECMÛ’ASI, İBB Atatürk Kitaplığı - T 816 T816 1.
- ÖZTÜRK, Said (e-makale), “Kassam”, Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, (TDVİA) https://islamansiklopedisi.org.tr/kassam (Erişim Tarihi: 26.01.2019)SANCAKTAR, Caner. (2011), “Balkanlar’da Osmanlı Hâkimiyeti Ve Siyasal Mirası”, Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, C. 2, S. 2, s. 27-47.
- ŞAHİN, Oğuzhan. (2005), Mecmû’a-i Münşeat, TDK Ktb. A.363/1: İnceleme-Metin- Tıpkıbasım, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, (Dan: Prof. Dr. Atabey Kılıç) Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
- UZUN, Mustafa. (2003), “Mecmûa”, Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, (TDVİA), C. 28, s. 265-268.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Dilek Ünlü
*
0000-0003-3895-4814
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2019
Kabul Tarihi
17 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 10