NAKKAŞ SÂ’Î’NİN EDİRNE’DEN İSTANBUL ŞUARASINA GÖNDERDİĞİ MANZUM MEKTUBU
Öz
Klasik Türk edebiyatında farklı konuları işleyen birçok edebî tür bulunmaktadır. Bunlardan biri hem manzum hem de mensur şekilleri bulunan mektuplardır. Mensur olanların genellikle münşeat mecmualarında derlendiği mektupların manzum olanlarına ise divanlarda ve çeşitli mecmualarda rastlanmaktadır. Günümüzdeki haberleşme amacıyla yazıldıklarını söylemenin pek mümkün olmadığı manzum mektupların şairlerin hüner göstermek ve farklılık oluşturmak adına yazdıkları söylenebilir. Edebiyatımızda manzum mektuplar özellikle 16. yüzyılda rağbet görmüştür. Bunun da en büyük amili bu yüzyıl şairlerinden Deli Birader sanıyla meşhur olan Gazâlî’nin memleket ve dost hasretini dindirmek amacıyla Mekke’den İstanbul şuarasına gönderdiği manzum mektup olmuştur.
Bu dönemde manzum mektup
yazmayı tercih eden şairlerden birisi de Sâ’î’dir. Sâ’î, Edirne’de olduğu bir
dönemde tıpkı Deli Birader Gazâlî gibi İstanbul şuarasına bir mektup göndererek
İstanbul’dan ve burada yaşayan eş-dost ve tanıdıklarından istifsarda
bulunmuştur. Şair bu şiirinde dönemindeki şair dostlarından, devrin ileri
gelenlerin bazılarından ve İstanbul’un çeşitli semt ve yapılarından
bahsetmiştir. Bu çalışmada tür olarak divan şiirinin farklı ve renkli bir
cephesini yansıtan bu manzum mektubun şekil ve muhteva özellikleri üzerinde
durularak çeviri yazılı metnine yer verilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, Namık (2017). Riyâzü’ş-Şu’arâ, Ankara: KTB. Yayınları. [E.T. 05.03.2018]. e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/54137,540229-riyazu39s-suarapdfpdf.pdf?0.
- Ak, Coşkun (2001). Bağdatlı Rûhî Dîvânı, Karşılaştırmalı Metin, Uludağ Üniv. Yayınları, Bursa.
- Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî), C. 5. Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yayınları, İstanbul.
- Bozkurt, Nebi (2004). “Mektup”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 29, Ankara.
- Canım, Rıdvan (2018). Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ, Ankara: KTB. Yayınları. e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/60327,latifi-tezkiretus-suara-ve-tabsiratun-nuzamapdf.pdf?0, [Erişim Tarihi: 01.02.2019].
- Çakır, Ömer (2005). Türk Edebiyatında Mektup, Gazi Üniversitesi SBE Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
- Dehhoda, Ali Ekber (1373). Müessese-i Lugatnâme-i Dehhoda, C. 13, Tahran.
- Develi, Hayati ve Rıfat, Sâmih (2002). Sâî Mustafa Çelebi, Tezkiretü'l-Bünyan ve Tezkiretü'l-Ebniye (Yapılar Kitabı-Mimar Sinan'ın anıları), Koçbank Yayınları, İstanbul.
- Durmuş, Tuba Işınsu (2014). Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, [E.T. 20.05.2019], http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=6116.
- Gölpınarlı, Abdulbaki (1965). “Hurûfilik ve Mir-i Alem Celâl Bik’in Bir Mektûbu”, Türkiyat Mecmuası, C. XIV, s. 93-110.