ÜÇ YAZMA METİNDE HZ. İBRAHİM'İN HZ. İSMAİL'İ KURBAN ETMESİ
Öz
İlkel kavimlerden itibaren insanlar, doğaüstü varlıkların kendi hayatlarına müdahale ettiklerine inanmışlardır. Bu inanç doğaüstü varlıklarla çeşitli şekillerde ilişki kurmayı gerektirmiştir. Kurban bu ilişkiyi sağlayan en güçlü yollardan biridir. İnsanlar doğaüstü varlıklara yiyecek, giyecek gibi cansız nesneleri sunmalarının yanında canlı varlıkları da kurban etmişlerdir. Hayvanlar en çok tercih edilen canlı kurbanlar olmuştur. İnsanoğlu bu tür varlıklarla yetinmemiş bazen de insanı kurban olarak seçmiştir. Şüphesiz bu seçimin tanrılar tarafından yapıldığına inanılmış, uzun yıllar çeşitli şekillerde insan kurban etme geleneği yaşamıştır. İbrahim’in gördüğü bir rüya üzerine oğlu İsmail/İshak’ı Allah yolunda kurban etmesi de en ilginç insan kurban etme hikâyelerinden biridir. Hikâye, Tevrat ve Kuran gibi ilahi kitaplarda da anlatılır. Hikâye insanoğlunun yaratıcına itaat etmeyi, başka bir varlığa ondan daha çok gönlünde yer vermemeyi öğütler. Bu çalışma İbrahim peygamberin oğlu İsmail/İshak’ı kurban etmesini anlatan, şimdiye kadar yayımlanmamış bazı şiirleri yayımlama amacını taşımaktadır. Şiirler arasındaki benzer anlatım, şiirlerin aynı kaynaktan geldiğini düşündürmektedir. Şiirlerde sade ve anlaşılır halk dilinin kullanılması halk için yazıldığını göstermektedir. Bir çok kütüphanede, bunun gibi, millî kültürümüzün değerli parçaları gün yüzüne çıkarılmayı beklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün, Engin. (2007), “Şamanist Türk Halklarında Kurban Sungusu ve Kendisine Kurban Sunulan Varlıklar”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 44, 81-91.
- Bayat, Fuzuli. (2007), Türk Mitolojik Sistemi 1, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
- Bekki, Selahaddin. (1996), “Türk Mitolojisi’nde Kurban”, Akademik Araştırmalar, I/3, 16-28. http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/salahaddin_bekki_kurban.pdf. (Erişim Tarihi: 14.01.2020).
- Beydilli, Celal. (2015), Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Yurt Kitap-Yayın, Ankara.
- Çetin, Özer. (2008), Kurban ile İlgili İnanç ve Tutumlar, Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çolak, Faruk. (2006), “İnsan Kurban Etme Konulu Bir Kıbrıs Türk Efsanesi Hakkında Karşılaştırmalı Bir Araştırma”, TÜBAR, XIX, 293-306.
- Eliade, Mircea. (2017a), Ebedi Dönüş Miti, (çev. Ayşe Meral), Dergâh Yayınları, İstanbul.
- Eliade, Mircea. (2017b), Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi 2, (çev. Ali Berktay), Alfa Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
22 Ocak 2020
Kabul Tarihi
20 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 12 [BAHAR 2020]