ELİF ŞAFAK’IN AŞK ROMANINDA “NİYET”

Intention; it meets the wishes of the person designed in his mind before taking action. The emotions, thoughts and movements of people form around an intention. In literary works, the writer creates his work in line with his intention. The intention manifests itself openly or secretly in fiction. The reader uses the harmony of the person, space, time and objects with the intention in order to understand the author’s intention, joins the pieces and reaches the whole. Initially, the feelings, thoughts and imaginations of the author in abstract form become concrete with the work. In this respect, the reader is the intent reader of the author. Moreover, he is influenced by the narrative, sometimes ideologically, sometimes aesthetically, sometimes guiding. This situation depends on the reader having certain knowledge while reading the text, carefully combining clues and values. The author’s intention is sometimes tried to be understood only by the reader, and sometimes he tries to explain to the reader what his intent is after publishing his work. However, with the said intention, the work may not match. This is an example of Elif Şafak’s Aşk. Elif Şafak expresses in her interviews that her intention in Aşk is to connect divine and worldly love. For him, the essence of creation is love. Love changes people, transforms them. Behind this seemingly innocent intention lies the “idea of interfaith dialogue” that is attempted to be placed in the subconscious. In order to draw attention to this situation, quotations from Elif Şafak’s interviews and clues to reveal what her intention was in Aşk were made.

Niyet; kişinin eyleme geçmeden önce zihninde tasarladığı isteklerini karşılar. İnsanların duygu, düşünce ve hareketleri bir niyet etrafında teşekkül eder. Edebî eserlerde de yazar, niyeti doğrultusunda eserini oluşturur. Niyet, kurguda açık ya da gizli şekilde kendini belli eder. Okuyucu yazarın niyetini anlamak için kişi, mekân, zaman ve objelerin niyetle olan uyumuna başvurur, parçaları birleştirir ve bütüne ulaşır. Başlangıçta yazarın soyut hâldeki duygu, düşünce ve hayâli eserle somutlaşır. Bu açıdan okur, yazarın niyet okuyucusudur. Üstelik o, anlatıdan kimi zaman ideolojik kimi zaman estetik kimi zaman da yol gösterici mahiyette etkilenir. Bu durum okurun metni okurken belli bilgi birikimine sahip olmasına, dikkatle ipuçlarını bir araya getirmesine ve değerlerine göre değişir. Yazarın niyeti, kimi zaman sadece okur tarafından anlaşılmaya çalışılır kimi zaman da o, eserini yayımladıktan sonra niyetinin ne olduğunu okura anlatmaya çalışır. Ancak söylenen niyetle, eser uyuşmayabilir. Bu duruma Elif Şafak’ın Aşk’ı örnek teşkil eder. Elif Şafak, Aşk’taki niyetinin ilahî ve dünyevî aşkı birbirine bağlamak olduğunu katıldığı söyleşilerde ifade eder. Ona göre yaradılışın özü aşktır. Aşk insanı değiştirir, dönüştürür. Görünüşte masum olan bu niyetin ardında bilinçaltına yerleştirilmeye çalışılan “dinlerarası diyalog fikri” yatar. Bu duruma dikkat çekebilmek için çalışmada Elif Şafak’ın söyleşilerinden, Aşk’ta niyetinin ne olduğunu ortaya çıkaracak ipuçlarından alıntılar yapılmıştır.