“BİSÂTIM OL ŞEHE GİTDİ”: KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE HALI
Öz
Sahip olduğu tasarım, desen ve renklerin estetik değeri nedeniyle bir sanat eseri sayılan halı, ayrıca birçok sanat eserinin kompozisyonunda da yer almıştır. Resim ve minyatür gibi görsel sanatların kompozisyonunu tamamlamanın yanı sıra klasik Türk şiirinde de tabiat tasviri için önemli bir teşbih unsuru olmuştur. Klasik Türk şiirinin halı sanatı ile ilişkisi sadece metin tanıklığı düzleminde gelişmemiştir; bu sanatın formuna dair birçok niteliğin de şiirde mevcut olduğu görülür. Çalışmada halının sanat değeri ortaya konulmaya çalışıldıktan sonra onun Türk kültüründeki yaygınlığı ve diğer kültürlere etkisi üzerinde duruldu. Estetik bir unsur olarak halının, Türk kültüründe kazandığı özgün tasarım onu dünyada görsel sanatların önemli bir parçası kılmıştır. Bunlar resim sanatıyla örneklendikten sonra klasik Türk şiirinde halının bir imaj olarak karşılık bulduğu zeminlere odaklanılmıştır. Halının bu şiir evreninde kazandığı sembolik anlamların üzerinde durmanın yanı sıra halı ve şiir sanatlarının tasvir anlayışlarındaki ortaklıklara da dikkat çekilmiştir. Şairlerin halı ile oluşan güzelliği önemseyip ondaki estetik niteliklerle önce tabiatı eşleştirdikleri, sonrasında bütün bunları şiirsel imajlara büründürdükleri söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdoğan, Yaşar. (e-kitap), Ahmedî Dîvânı, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniyasarakdoganpdf.pdf?0 (Erişim Tarihi: 20.06.2021).
- Akkuş, Metin. (e-kitap), Nef’î Dîvânı, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/57741,nefi-divanipdf.pdf?0 (Erişim Tarihi: 20.06.2021).
- Aksoyak, İ. H. (e-kitap), Gelibolulu Mustafa Âlî Dîvânı. https://ekitap.ktb.gov.tr/ Eklenti/58695,gelibolulu-mustafa-ali-divanipdf.pdf?0 (Erişim Tarihi: 20.07.2021).
- Akyüz, Kenan vd. (1990), Fuzûlî Divanı, Akçağ Yayınları, Ankara.
- Alexander, Cristopher (2021), Erken Dönem Türk Halısı, (Çev.) Özgüç Orhan, Albaraka Yayınları, İstanbul.
- Andrews, Walter G. (2000), Şiirin Sesi Toplumun Şarkısı, (Çev.) Tansel Güney, İletişim Yayınları, İstanbul.
- Aslanapa, Oktay. (1989), Türk Sanatı, Remzi Kitabevi, İstanbul.
- Bilkan, Ali Fuat. (1997), Nâbî Divanı I-II, MEB Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2021
Gönderilme Tarihi
28 Temmuz 2021
Kabul Tarihi
21 Eylül 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Sayı: 15 [GÜZ 2021]