Yıl 2019, Cilt 18 , Sayı 36, Sayfalar 609 - 636 2019-12-30

On the Tafsir, Sirah, History and the Source Value of the Qur’an
Tefsir, Siyer, Tarih ve Kur'ân'ın Kaynaklığı Üzerine

Selim TÜRCAN [1]


Abstract

Studies on early Islam have become very important for Muslims because of their referential and emotional value. The reliability of this information is tried to be tested on the basis of the Qur'an. The fact that the Qur'an is the source of the reliable information has come to the prominence again in the context of the Qur'an-Sîrah-Tafsîr in the studies of both Westerners and Muslims. The efforts to establish the Qur’anic chronology in the West over the last hundred and fifty years are the infrastructure works to use the Qur'anic text as a source of history. Although Muslims were influenced by Westerners, chronology information for them was only a part of the religious efforts to understand the Qur'an. Muslims have not been able to adopt it as an additional paradigmatic stance on their basic perspective. In particular, a neo-tafsir perspective, which was put by the literalist modernism and historicist approach in the place of all the classical Islamic sciences, influenced all kinds of studies in the same direction, especially the studies of the sîrah and history. Therefore, we do not see a basic innovation in the paradigmatic stance of Muslims. In order to reveal the historical source value of the Qur'an and to produce healthy information, we need to convert the history of the Qur'an and the Qur’anic chronology to a seperate historical study area instead of an exegetical one. The benefits of these studies to the classical Islamic sciences such as sîrah, tafsir and fiqh should be considered as a secondary issue. This is the only way to get healthy information which is not distorted by the personal and social expectations.

Summary

On the Tafsir, Sirah, History and the Source Value of the Qur’an

Surpassing their cultural environment they grow in, scholarly developments show their influence on neighboring cultures. However, it seems difficult to say that they have always been transferred by preserving their nature. In such periods, it can be said that the scientific studies put forward in the secondary geographies give a chaotic image and cannot create any accumulation. Although Muslims moved the tools and results of the scientific and historical view developed in the west to Islamic sciences, they did not consider that there was a fundamental difference between them and the view of Islamic sciences. One of the issues directly reflecting this is the matter of the source value of the Qur'an.

Studies on the early period of Islam have been very important for Muslims because of their reference value and emotional meaning. We can say that the Qur'an is undoubtedly the main source to get information about the early period. In addition, the issue of controlling the credibility of the reports other than Qur'an through Quran has been an important topic of discussion. It is already a known fact that it is frequently applied to the Qur’an in Sirah literature.  However, in the context of history studies, we cannot say that this has evolved into a special approach and a suitable method for the Muslims. The issue of the source value of the Qur'an in the contemporary period has been highlighted again in the context of the Quran-tafsir-sirah in the studies conducted by both Westerners and Muslims. The basic question is whether the approach of these two different circles to this issue is the same.

A number of studies to establish the chronology of the Quran have taken place in the West for almost two centuries. In this framework, the dates and even the passages were dated and put in order by taking into account the lists in the early sources of tafsir and sirah as well as related direct and indirect reports. Western chronology studies have emerged as infrastructure studies to benefit from the Qur’anic text as a source of history; for even if the Qur’an is an authentic source, it did not provide direct historical datum. The biggest obstacle was the fact that the Qur'an revealed in pieces was not collected chronologically. Modern approaches, which have emerged in Islamic sciences with the impact of the developments in the west, have brought up the discussion of the old issues again. Chronology studies have appeared as a significant one. But instead of serving the Qur'an as a source of history, this has only been possible as a part of religious understandings of the Qur’an.

As a result of the effect of the developments in the West on understanding the Qur'an, two approaches have come to the agenda: at first literalist modernism and then historicist approach that criticize the former. They put forward a neo-tafsir perspective, a claim to understand the Quran that would replace all classical Islamic sciences. The neo-tafsir has influenced all the work of Muslims in the same direction. In the framework of the modernist movement and following works, the Qur’an translations, concise tafsirs, mawdûî tafsirs and Qur'anic encyclopedias have emerged. Besides, the chronology studies by Muslim scholars have functioned in Qur’an translations, chronological tafsirs, and partly sirah studies. It would not be wrong to say that all these types of work serve the basic neo-commentary perspective. We can include the studies on purpose of Sirah and history to this category. For example the works of Derveze in the field of Sirah has rather the character of tafsir than a history work since the Qur'an's role in these works means something other than an authentic source of history. In other respects, although the neo-tafsir perspective seems to be a revolt against classical Islamic sciences, we can say that the basic paradigmatic stance has not changed. What has emerged is a critical view that is supposed to be an alternative to all Islamic sciences but its basic legislative character have not changed.

As a result, we can say that the act of Muslims in the context of the basic religious/normative need of course cannot be condemned. However, whether this turns into a disadvantage is directly related to the fact that Muslim scholars can consider the Qur'an from another plane. Muslims have not been able to make a fundamental innovation in their scholarly works and to realize a paradigmatic awakening. Muslims could not adopt a new perspective in addition to the basic religious perspective of the Qur'an. Muslims could not adopt a new perspective in addition to the basic legislative perspective of the Qur'an. Because they could not do this, they could not provide a new cultural and scholarly expansion. We should transform the studies of Qur'anic chronology as a distinct field not with intent to tafsir but to history in order to reveal the the source value of the Qur'an and to produce valuable datum. The benefit of these studies to the classical Islamic sciences such as sirah, tafsir and fiqh should be seen as a next step that we will not consider at first stage. This is the only way to ensure a healthy historical knowledge not affected by personal and social expectations.

İslam’ın erken dönemine ilişkin çalışmalar, hem referans değeri hem de duygusal anlamı nedeniyle Müslümanlar için çok önemli olagelmiştir. Bu bilgilerin güvenilirliği ise bugün de Kur’an’a arz edilerek sağlanmaya çalışılmaktadır. Kur’an’ın kaynaklığı hem batılıların hem de Müslümanların yaptığı çalışmalarda Kur’an-siyer-tefsir ilişkisi bağlamında yeniden öne çıkmıştır. Batıda son yüz elli yıllık tarih boyunca Kur’an kronolojisini tespite ilişkin gayretler, Kur’an metninden bir tarih kaynağı olarak yararlanmaya yönelik altyapı çalışmalarıdır. Batılılardan etkilenseler de Müslümanlar için kronoloji bilgileri, Kur’an’ı anlama gayretlerinin ancak teşriî amaçlı bir parçası olmuştur. Müslümanlar bu temel perspektife ek paradigmatik bir duruşu hâlâ benimseyememiştir. Özellikle literalist modernizmin ve onu takip eden tarihselci yaklaşımın tüm klasik İslamî ilimlerin yerine geçirdiği bir neo-tefsir perspektifi de Müslümanların yaptığı her türlü çalışmayı aynı teşriî doğrultuda etkisi altına almıştır. Buna siyer ve tarih çalışmaları da dâhildir. Dolayısıyla temel bir yenilikten söz edilemez. Bizim Kur’an’ın tarihî kaynaklık değerini ortaya çıkarmak ve sağlıklı bilgiler üretmek için Kur’an nüzul tarihini ve Kur’an kronolojisini tefsir amaçlı değil, tarih amaçlı müstakil mesai alanlarına dönüştürmemiz gerekmektedir. Bunların siyer, tefsir, fıkıh gibi klasik İslamî ilimlere faydası ise öncelikle dikkate almayacağımız sonraki bir adım olarak görülmelidir. Kişisel ve toplumsal beklentilerin dönüştürmediği kendisi için üretilmiş sağlıklı bilgi birikimi ancak böyle sağlanır.

  • Abduh, Muhammed. Tefsîru’l-Kur’âni’l-‘Azîm (Cüz’ü ‘Amme). Kahire: el-Cem‘iyyetü’l-Hayriyyetü’l-İslâmiyye, 1341.
  • Ali, Cevâd. Târîhu’l-‘Arab fi’l-İslâm es-Sîretü’n-Nebeviyye. Beyrut-Bağdat: Menşûrâtü’l-Cemel, 2009.
  • el-Bağdâdî, Hatîb. el-Kifâye fî ‘İlmi’r-Rivâye. Thk. Ebû Abdillah es-Surkî ve İbrâhîm Hamdî el-Medenî. Medine: Mektebetu’l-‘İlmiyye, ts.
  • el-Bâkıllani, el-Kâdî Ebu Bekr. Kitabu'l-intisâr li’l-Kur 'ân, thk. Muhammed ‘Isamu'l-Kudât (Beyrut: Dâru'bni Hazm, 2001).
  • Baljon, J.M.S. Kur’an Yorumunda Çağdaş Yönelimler. Çev. Şaban Ali Düzgün. Ankara: Fecr Yayınevi, 1994.
  • Bâzergan, Mehdi. Kur’an’ın Nüzul Süreci Çev. Yasin Demirkıran-Melâ Muhammed Feyzullah. Ankara: Fecr Yayınevi, 1998.
  • Bâzergan, Mehdi. Seyr-i Tahavvul-i Kur’ân. b.y. Şirket Sehamî İntişâr, 1385H.
  • el-Becelî, Ebû Abdullah Muhammed b. Eyyub b. Dureys. Fedâilu’l-Kur’ân. Thk. Urve Bedîr Dımeşk: Dâru’l-Fikr, 1987.
  • Bell, Richard. The Qur’an: Translated with a Critical re-Arrangement of the Surahs I-II. Edinburgh: T.&T. Clark, 1937.
  • Blachère, Régis. Le Coran: Traduction selon un essai de reclassement des sourates. Paris: G.–P. Maisonneuve, 1949, 1977.
  • el-Bûtî, Muhammed Sa’îd Ramazan. Fikhu’s-Sîre. Dımeşk: y.y., 1398/1978.
  • Cuypers, Michel. The Banquet: A Reading of The Fifth Sura of The Qur’ân. Miami: Convivium Press, 2009.
  • Çakın, Kamil. “Hadisin Kur’an’a Arzı Meselesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 34 (1993): 237-261.
  • Derveze, Muhammed İzzet. ed-Düstûru’l-Kur’ânî ve’s-Sünnetü’n-Nevebiyye fî Şu’ûni’l-Hayat. b.y., el-Mektebetü’l-İslâmiyye li’t-Tıbâ’ati ve’n-Neşr, 1981.
  • Derveze, Muhammed İzzet. Kur’an’a Göre Hz. Muhammed’in Hayatı. Çev. Mehmet Yolcu. İstanbul: Yöneliş Yayınları, 2011.
  • Derveze, Muhammed İzzet. Sîretu’r-Rasûl Sure Muktebese mine’l-Kur’âni’l-Kerîm. Beyrut: Menşûrâtu Mektebeti’l-‘Arabiyye, ts.
  • Derveze, Muhammed İzzet. et-Tefsîru’l-Hadîs Tertîbu’s-Suver Hasebe’n- Nuzûl. Beyrut: Dâru’l-Ğarbi’l-İslâmiyye, 1421/2000.
  • ed-Dihlevî, Veliyyullâh Ahmed b. Abdirrahîm. el-Fevzu’l-Kebîr fî Usûli’t-Tefsîr. Çev. Selmân el-Hüseynî en-Nedvî. Beyrut: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, 1425/2005.
  • Ebu’l-Halîl, Şevkî. Atlasu’s-Siyeratü’n-Nebeviyye. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1423/2003.
  • Fayda, Mustafa. “Siyer ve Meğâzî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 37: 319-324. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  • Halîl, İmâdüddîn. Dirâsetün fî’s-Sîre. Beyrut: Dâru’n-Nefâis, 1425.
  • el-Gazâli, Muhammed. Fikhu’s-Sîre. by. Dâru’l-Kütübi’l-Hadîs, 1965.
  • Goldziher, Ignaz. İslam Tefsir Ekolleri. Çev. Mustafa İslamoğlu, İstanbul: Denge Yayınları, 1997.
  • Gözeler, Esra. “Corpus Coranicum Projesi: Kur’an’ı Geç Antik Döneme Ait Bir Metin Olarak Okumak”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 53/2 (2012): 219-253.
  • Gözeler, Esra. Kur’an Ayetlerinin Tarihlendirilmesi. İstanbul: KURAMER, 2016.
  • Gözeler, Esra. Kur'an Ayetlerinin Tarihlendirilmesi Sorunu ve Kur'an 'a Kronolojik-Olgusal Bir Yaklaşım. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2009.
  • Hamîdullah, Muhammed. İslâm Peygamberi. Çev. Salih Tuğ. Ankara: Yeni Şafak, 2003.
  • Hirschfeld, Hartwig. New Researches into the Composition and Exegesis of the Qoran. London: Royal Asiatic Society, 1902.
  • İbn Hişâm, Muhammed. es-Sîretu’n-Nebeviyye. Thk. Süheyl Zükâr. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1412/1992.
  • İbn İshâk, Muhammed. Sîretu’bni İshâk (Kitâbu’s-Siyer ve’l-Meğâzî). Thk. Süheyl Zükâr. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1398/1078.
  • el-İsfehânî, er-Râğıb. el-Müfredât fî garîbi’l-Kur’ân. Thk. Safvân ‘Adnân ed-Dâvûdî. Dımeşk-Beyrut Dâru’l-Kalem, 1412.
  • Keleş, Reyhan. “İslam Tarihi ve Sanatları bölümünde Kur’an ve Tefsir Alanı ile İlişkili Tezler Üzerine Bir Değerlendirme”. Kur’an Araştırmalarında Akademik Tezler İslam Dünyası ve Batı Mukayesesi I -Türkiye ve Batı-. Ed. Bilal Gökkır ve dğr. 583-606. İstanbul: İlim Yayma Vakfı Kur’an ve Tefsir Akademisi, 2018.
  • el-Maturîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed. Te’vîlâtu’l-Kur’ân. Thk. Ahmet Vanlıoğlu. İstanbul: Dâru’l-Mîzân, 2005.
  • en-Nedîm, Ebü’l-Ferec Muhammed b. Ebî Ya‘kūb İshâk b. Muhammed b. İshâk. el-Fihrist. Beyrut: Dâru’l-Marife, 1994.
  • Okumuş, Mesut. Kur’an’ın Kronolojik Okunuşu: Muhammed İzzet Derveze Örneği. Ankara: Araştırma Yayınları, 2009.
  • Paret, Rudi. Kur’an Üzerine Makaleler. Çev. Ömer Özsoy. Ankara: Bilgi Vakfı Yayınları, 1995.
  • Polat, Selahattin, “Hadiste Metin Tenkidi I”, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (1989): 113-130.
  • Reşîd Rıza, Muhammed, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Hakîm (Tefsîru’l-Menâr). b.y. el-Hey’etu’l-‘Âmmetu li’l-Kitâb, 1990.
  • es-Sâlih, Subhi, el-Mebâhis fî ‘ulûmi’l-Kur’ân. İstanbul: Derse‘âdet, ts.
  • es-Serahsî, Ebû Bekr Muhammed b. Ahmed. Usûlu’s-Serahsî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1971.
  • Sıddıkî, Mazharuddin. İslâm Dünyasında Modernist Düşünce. Çev. Murat Fırat-Göksel Korkmaz. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1990.
  • Sülün, Murat. “Tefsir Nasıl Bir İlimdir?”, Tefsir Nasıl Bir İlimdir? Tartışmalı İlmî İhtisas Toplantısı 15-16 Mayıs, 2010). Ed. Murat Sülün. 11-37. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2011.
  • es-Suyûtî, Celâluddîn. el-İtkân fî ‘Ulûmi’l-Kur’ân. İstanbul: Kahraman Yayınları, 1398/1978.
  • eş-Şehristanî, Muhammed b. Abdülkerim. Mefâtîhu’l-Esrâr veMesâbîhu’l-Ebrâr. Nşr. Muhammed Âzerşeb. Tahran: Mîrâs-ı Mektûb, 2008.
  • Türcan, Selim. “Tefsirde Bir Yöntem Esası Olarak Kur’an Kronolojisi Meselesi”. Kur’an Nüzulünün Mekke Dönemi (Çorum, 29 Haziran-01 Temmuz 2012), ed. Mesut Okumuş. 13-28. Çorum: Çorum Belediyesi Kültür Yayınları, 2013.
  • Vâkıdî, Muhammed b. ‘Amr b. Kitâbu’l-Meğâzî. Thk. Marsned Jones. Beyrut: Âlemu’l-Kütüb, 1404/1984.
  • el-Ya‘kūbî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ebî Ya‘kūb İshâk b. Ca‘fer b. Vehb b. Vâzıh. Târihu’l Yakûbî Beyrut: Dâru Sâdır, 1992.
  • Yaman, Ahmet. “Siyer”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 37: 316-319. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  • el-Ya’murî, Ebü’l-Fetih Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Seyyidinnâs. Uyûnü’l-eser fi fünûni’l-meğazî ve’ş-şemâil ve’s-siyer. Thk. Muhammed el-Hatrâvî-Muhyiddin Mestû. Medine: Mektebetu Dâri’t-Turâs, 1992.
  • Wansbrough, John. Qur’anic Studies. London: Oxford University Press, 1977.
  • Watt, W. Montgomery. Kur’an’a Giriş. Çev. Süleyman Kalkan. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2006.
  • ez-Zerkeşî, Bedreddin Muhammed b. Abdullah. el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 2011.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7618-3868
Yazar: Selim TÜRCAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: HİTİT ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

ISNAD TÜRCAN, Selim . "Tefsir, Siyer, Tarih ve Kur'ân'ın Kaynaklığı Üzerine". Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 36 (Aralık 2020): 609-636 . https://doi.org/10.14395/hititilahiyat.568957