Araştırma Makalesi

Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi

Cilt: 18 Sayı: 2 31 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi

Öz

“Ana dil”in yanında başka bir yabancı dilin öğrenilmesi sırasında birtakım güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Yabancı bir dili öğrenmeye başlayan öğrenciler, genellikle öğrendikleri dilin kurallarını ana dillerinin kurallarıyla kıyaslama ve ana dilin etkisinde kalma eğilimi gösterirler. Bu durum ise “girişim hatası”na yol açmaktadır. Bu çalışma, “ana dil”i Türkçe olan üniversite öğrencilerinin Rusçayı seçmeli yabancı dil olarak öğrenme sürecinde karşılaştıkları söz dizimsel girişim hatalarını tespit etmeyi ve bu hataları analiz ederek betimlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, “Rusçayı seçmeli yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler ne tür söz dizimsel girişim hataları gerçekleştirmektedir?” ve “Girişim hatasının ne olduğunu bilen ve buna yönelik çalışmalarla desteklenen deney grubu ile bu hataya ilişkin bilgiye sahip olmayan ve herhangi bir çalışma uygulanmayan kontrol grubunun gerçekleştirdiği söz dizimsel hatalar arasında fark var mıdır? sorularına yanıt aramaktadır. Alanyazın incelendiğinde, Rusçayı seçmeli ders olarak alan öğrencilerin girişim hatalarına odaklanan çalışmaların sınırlı sayıda olduğu, özellikle söz dizimsel boyutta yeterince ele alınmadığı görülmektedir. Bu literatür boşluğundan hareketle çalışmanın konusunu, Rusçayı seçmeli yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin yaptıkları söz dizimsel girişim hataları oluşturmaktadır. Araştırma, deneysel ve karşılaştırmalı yöntemlerle yürütülmüş olup nitel ve nicel veri analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, …. Üniversitesi Mütercim ve Tercümanlık Bölümünün İngilizce, Almanca ve Bulgarca Anabilim Dallarında öğrenim gören ve seçmeli yabancı dil olarak Rusçayı tercih eden 2., 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veriler, söz konusu öğrencilere uygulanan yazılı sınavda sunulan 30 Türkçe cümlenin Rusçaya çevirisinden elde edilmiştir. Katılımcılar deney ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmış ve her iki gruba aynı çeviri soruları yöneltilmiştir. Elde edilen veriler incelenerek öğrencilerin söz dizimsel girişim hataları tespit edilmiş ve betimlenmiştir. Hatalar, belirli kategorilere ayrılmış ve her bir kategoriye ilişkin hata sayıları nicel analiz yöntemiyle sunulmuştur. Hata kategorilerinin yüzdelik dağılımı pasta grafiğiyle görselleştirilmiştir. Girişim hataları öğrencilerle paylaşılmış ve dilsel farkındalıklarını artırmaya yönelik geri bildirim sağlanmıştır. Çalışmanın sonuçlarının hem öğrenciler hem de yabancı dil öğreticileri için faydalı olması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB)

Proje Numarası

1919B012310074

Etik Beyan

Bu çalışmanın tüm hazırlanma süreçlerinde etik kurallara uyulmuştur

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılı 1. dönem kapsamında 1919B012310074 numaralı başvuruyla destek almaya hak kazanmıştır. Bu çalışmayı destekleyen TÜBİTAK'a teşekkürü bir borç biliriz.

Kaynakça

  1. Akbaba, T. (2022). Yabancı dil olarak Rus dili derslerinde Türk öğrencilere cinsiyet kategorisinin öğretilmesi (Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Gastronomi Bölümü öğrencileriyle uygulamalı çalışma). Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 6(1), 162-179. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2334410
  2. Aksan, D. (1982). Her yönüyle dil, ana çizgileriyle dilbilim. (Cilt III). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. Akyar, A. & Solmaz, İ. H. (2022). Konuşmada kültür şokunun sebepleri ve çözüm yöntemleri (Rus dilindeki belirtisiz zamir örnekleriyle). Anasay, 20, 193-202. https://doi.org/10.33404/anasay.1092851
  3. Baranova, A. A. (2021). İnterferentsiya pri izuçenii inostrannogo yazıka i puti yiyo preodeleniya. Mejdunarodnıy Studençeskiy Nauçnıy Vestnik, 3, Erişim adresi: https://s.eduherald.ru/pdf/2021/3/20683.pdf
  4. Beyitoğlu, Y. K. (2021). Eski Anadolu Türkçesinin söz dizimi üzerine bir inceleme (13-14. yy.). Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(1), 468-507. https://doi.org/10.34083/akaded.893893
  5. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. (4th ed.). Boston: Pearson.
  6. Dalkılıç, L. Ç. (2017). Rusçanın yabancı dil olarak edinimindeki zorluklar: dilbilgisel cinsiyet kategorisi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 38, 279-298. https://doi.org/10.21497/sefad.377315
  7. Derakhshan, A. & Karimi, E. (2015). The interference of first language and second language acquisition. Theory and Practice in Language Studies, 5(10), 2112-2117. http://dx.doi.org/10.17507/tpls.0510.19
  8. Hengirmen, M. (2009). Dil bilgisi ve dilbilim terimleri sözlüğü. (3. Baskı). Ankara: Engin Yayınevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karşılaştırmalı Dil Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2025

Kabul Tarihi

10 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dohman, Ü., & İşci, O. (2025). Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 370-385. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1629260
AMA
1.Dohman Ü, İşci O. Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;18(2):370-385. doi:10.17218/hititsbd.1629260
Chicago
Dohman, Ümmügülsüm, ve Okan İşci. 2025. “Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi”. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2): 370-85. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1629260.
EndNote
Dohman Ü, İşci O (01 Ağustos 2025) Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi 18 2 370–385.
IEEE
[1]Ü. Dohman ve O. İşci, “Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi”, Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 2, ss. 370–385, Ağu. 2025, doi: 10.17218/hititsbd.1629260.
ISNAD
Dohman, Ümmügülsüm - İşci, Okan. “Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi”. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi 18/2 (01 Ağustos 2025): 370-385. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1629260.
JAMA
1.Dohman Ü, İşci O. Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;18:370–385.
MLA
Dohman, Ümmügülsüm, ve Okan İşci. “Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi”. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 2, Ağustos 2025, ss. 370-85, doi:10.17218/hititsbd.1629260.
Vancouver
1.Ümmügülsüm Dohman, Okan İşci. Rusçayı Seçmeli Ders Olarak Alan Öğrencilerin Yaptığı Girişim Hatalarının İncelenmesi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ağustos 2025;18(2):370-85. doi:10.17218/hititsbd.1629260
  Hitit Sosyal Bilimler Dergisi  Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.