Research Article

Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi

Volume: 18 Number: 3 December 31, 2025
TR EN

Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi

Abstract

Sağlık hizmeti sunumunda önemli bir yeri olan hastanelerin kesintisiz hizmet sunumu için verimli çalışmaları önemlidir. Bu bağlamda ilk yapılması gereken hastanelerin verimliliklerinin ölçülmesidir. Nitekim, ölçülen bir kurumun yönetimi de kolaydır. Özellikle, artan sağlık harcamaları nedeniyle önemli hale gelen verimli hizmet sunumu için mevcut durumun değerlendirilmesi avantajdır. Bu kapsamda çalışmada Türkiye’deki bir üniversite hastanesinin yataklı tedavi servislerinin verimliliğini değerlendirmek amaçlanmıştır. İlgili hastanenin verimliliği Pabon Lasso modeli ile analiz edilmiştir. Araştırma dönemi ulaşılabilen en güncel veri dönemi olarak 2020-2024 yılları şeklinde belirlenmiştir. Bu yıllara ait yatak sayısı, yatak doluluk oranı, yatak devir hızı ve ortalama kalış günü verileri alınmıştır. Araştırma verileri Ocak 2025 döneminde elde edilmiştir. Elde edilen veriler her yıl için ayrı ayrı Pabon Lasso modeliyle değerlendirilerek, yataklı tedavi servisleri yatak kullanım verimlilikleri yıllık bazda kıyaslanmıştır. En komplike vakaların tedavi edildiği üniversite hastanelerinin sağlık hizmeti sunumundaki konumu göz önüne alındığında verimliliğe yönelik bir değerlendirmenin önemi anlaşılmaktadır. Bu konudaki sınırlı literatür düşünüldüğünde araştırmanın özgün değeri ortaya çıkmaktadır. Araştırma kapsamındaki hastanenin en yüksek yatak sayısı Dahiliye, en düşük yatak sayısı ise Dermatoloji kliniğine aittir. Hastanenin yıllara göre ortalama kalış günü ortalaması 2020 yılında 10.17, 2021’de 11.45, 2022’de 11.40, 2023’te 10.93 ve 2024 yılında 11.34’tür. Hastanenin ortalama yatak devir hızı 2020’de 38.04, 2021’de 38.29, 2022’de 37.50, 2023’te 35.48 ve 2024 döneminde 34.31’dir. Hastanenin yatak doluluk oranı ortalaması ise 2020’de 69.58, 2021’de 69.59, 2022’de, 66.35, 2023’te 65.75 ve 2024’te 65.39’dur. Yatak doluluk oranı, yatak devir hızı ve ortalama kalış günü verileri Pabon Lasso modeliyle analiz edilerek klinikler verimlilik düzeylerine göre dört bölgeye ayrılmıştır. Buna göre kliniklerin 2020’de %31.82’si, 2021 ve 2022’de %22.73’ü, 2023’te %13.64’ü ve 2024’te %18.18’i verimsiz bölge olan 1. bölgede konumlanmıştır. Kliniklerin 2020’de %13.64’ü, 2021 ve 2022’de %4.55’i, 2023 ve 2024’te %27.27’si yatak doluluk oranı açısından verimsiz, yatak devir hızı açısından verimli olan 2. bölgede yer almaktadır. Verimli olan 3. bölgede ise 2020’de kliniklerin %22.73’ü konumlanmaktayken 2021’de bu oran %36.36’ya yükselmiş, 2022’de %27.27’ye gerilemiş, 2023’te %13.64’e ve 2024’te %9.09’a gerileyerek düşüş devam etmiştir. Kliniklerin 2020’de %31.82’si, 2021’de %36.36’sı, 2022-2024 döneminde %45.45’i yatak doluluk oranı açısından verimli, yatak devir hızı açısından verimsiz olan 4. bölgede konumlanmıştır. Hastanenin uzun ortalama kalış gününe ve düşük yatak devir hızına sahip olduğu; verimli bölgedeki kliniklerin zamanla azaldığı, Üroloji, Ortopedi, Kulak Burun Boğaz ve Çocuk Cerrahisi kliniklerinin nispeten daha verimli olduğu; Dermatoloji, Nöroşirurji ve Çocuk Enfeksiyon kliniklerinin verimsiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Gelecek çalışmalarda, hastalık veya tanı türleri gibi daha detaylı kategorilere yönelik verimlilik araştırmaları faydalı olacaktır. Verimsizliği etkileyen çeşitli faktörlerin tespit edilmesine yönelik araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Abedi, G., Tavana, M., Malekzadeh, R., & Abedini, E. (2023). Comparing the efficiency of hospitals in northern Iran before and after the Covid-19 pandemic using the Pabon Lasso model. Res Sq preprint, posted 2023 January 24. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2502495/v1
  2. Aghajani, S., & Kargari, M. (2016). Determining factors influencing length of stay and predicting length of stay using data mining in the general surgery department. Hospital Practices and Research, 1(2), 51-56. https://doi.org/10.20286/hpr-010251
  3. Aloh, H. E., Onwujekwe, O. E., Aloh, O. G., & Nweke, C. J. (2020). Is bed turnover rate a good metric for hospital scale efficiency? A measure of resource utilization rate for hospitals in Southeast Nigeria. Cost Effectiveness and Resource Allocation, 18(1), 21. https://doi.org/10.1186/s12962-020-00216-w
  4. Arístegui, J., Alfayate-Miguélez, S., Carazo‐Gallego, B., Garrote, E., Díaz-Munilla, L., Mendizábal, M., … & Ruíz-Contreras, J. (2022). Clinical characteristics, health care resource utilization and direct medical costs of rotavirus hospitalizations in Spain (2013–2018). Human Vaccines & Immunotherapeutics, 18(5). https://doi.org/10.1080/21645515.2022.2046961
  5. Aydemir, İ. (2019). Bir kamu hastanesinde yatak kullanım etkinliğinin değerlendirilmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 5(2), 230-242. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/795199
  6. Azap, A., & Ağırbaş, İ. (2014). Üniversite hastaneleri işletmeleşme veya batma sarmalından kurtulabilir mi?. Toplum ve Hekim, 29(6), 439-442.
  7. Baş, B., & Keleş, F. (2022). Pabon lasso yöntemi ile eğitim ve araştırma hastanelerinin performanslarının değerlendirilmesi. J. Innov. Healthc. Pract, 3(2), 93-102.
  8. Boz, C., Yılmaz, F., & Şenel, İ. K. (2018). Türkiye kamu hastane birliklerinin yatak kullanım performansı üzerinde etkili olan faktörler. Ombudsman Akademik, 5(9), 203-221. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/644795

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Hospital Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

February 6, 2025

Acceptance Date

October 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 3

APA
Engin, D., & Işıkçelik, F. (2025). Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi. Hitit Journal of Social Sciences, 18(3), 898-918. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1634319
AMA
1.Engin D, Işıkçelik F. Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi. Hitit Journal of Social Sciences. 2025;18(3):898-918. doi:10.17218/hititsbd.1634319
Chicago
Engin, Derya, and Ferda Işıkçelik. 2025. “Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi”. Hitit Journal of Social Sciences 18 (3): 898-918. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1634319.
EndNote
Engin D, Işıkçelik F (December 1, 2025) Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi. Hitit Journal of Social Sciences 18 3 898–918.
IEEE
[1]D. Engin and F. Işıkçelik, “Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi”, Hitit Journal of Social Sciences, vol. 18, no. 3, pp. 898–918, Dec. 2025, doi: 10.17218/hititsbd.1634319.
ISNAD
Engin, Derya - Işıkçelik, Ferda. “Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi”. Hitit Journal of Social Sciences 18/3 (December 1, 2025): 898-918. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1634319.
JAMA
1.Engin D, Işıkçelik F. Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi. Hitit Journal of Social Sciences. 2025;18:898–918.
MLA
Engin, Derya, and Ferda Işıkçelik. “Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi”. Hitit Journal of Social Sciences, vol. 18, no. 3, Dec. 2025, pp. 898-1, doi:10.17218/hititsbd.1634319.
Vancouver
1.Derya Engin, Ferda Işıkçelik. Üniversite Hastanesi Yataklı Tedavi Servislerinin Verimliliğinin Değerlendirilmesi. Hitit Journal of Social Sciences. 2025 Dec. 1;18(3):898-91. doi:10.17218/hititsbd.1634319