DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE BLOKZİNCİR TEKNOLOJİSİNİN GELİŞİMİ VE KRİPTO PARALAR

Öz

Blokzincir teknolojisi, bütün kayıt ve işlemlerin sistemde yer alan tüm bireylere açık olduğu herkes tarafından görülebildiği ve yeni kayıt eklenebildiği, şifrelenmiş işlem ve süreçlerin takibini sağlayan dağıtık veri kayıt sistemidir. Blokzincir teknolojisi denince akla ilk finans alanında; dijital para birimleri, bu dijital paraların transferi ve kaydı gelse de birçok farklı endüstride kullanım alanı bulmaktadır. Birçok endüstride yürütülen projelerde özellikle verilerin ve süreçlerin kaydının tutulması konusunda dağıtık veri kayıt sisteminden yararlanılmaktadır. Blokzincir teknolojisi birçok alanda güvenlik sorununa çözüm üreterek özellikle dijital para kullanımının artmasına vesile olmuştur. Bir kısım için resmi bir otorite tarafından desteklenmeyen dijital paralarda güven sorunu ön planda yer alırken bir kısım da kripto parayı fırsat, geleceğin kaçınılmaz evrensel parası olarak nitelendirmektedir. Çalışmada blokzincir teknolojisi avantaj ve dezavantajlı yönleriyle incelenmiş, kripto para konusuna Dünya ve Türkiye’nin yaklaşımları değerlendirilmiştir. Geçmişi yakın tarih olan kripto para alanında Türkiye’nin hızlı hareket ederek, ortak para birimi çıkartması gerekliliği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Blokzincir Teknolojisi
• Kriptografi
• Dijital Dönüşüm
• Para
• Kripto Para

Development of Blockchain Technology and Crypto Currencies in the World and in Turkey

Abstract

Blockchain technology is a distributed data storage distruted ledger system where all records and transactions are open to all individuals in the system, can be seen by everyone and new records can be added, and provides tracking of encrypted transactions and processes. Although when it comes to blockchain technology, the first thing that comes to mind is in the field of finance; such as transferring and registering crypto currencies, they can be use in many different industries. The distributed ledger system is used in projects carried out in many industries, especially in keeping records of data and processes. Blockchain technology has been contributed to increasing the use of crypto currency, especially by producing solutions to security problems in many areas. The problem of trust in crypto currencies, which are not supported by an official authority, is at the forefront for some, while others consider crypto currency as an opportunity, the inevitable universal currency of the future. In this study the advantages and disadvantages of blockchain technology is examined and approach of World and Turkey’s are evaluted. With the recent history of crypto currency Turkey has to remove common crypto currency rapidly.

Keywords

• Blockchain Technology
• Cryptography
• Digital Transformation
• Currency
• Crypto Currency

Kaynakça

1. Atzori, M. (2017). Blockchain technology and decentralized governance: Is the state stil necessary?. Journal of GovernanceandRegulation,6(1), 45-62. doi:10.22495/jgr_v6_i1_p5
2. Baek, C. ve Elbeck, M. (2014). Bitcoins as an investment or spekulative vehicle? A first look, Applied Economic Letters, vol.22 issue 1, p.30-34, doi:101180/3504851.2014.916379
3. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu - BDDK.(2013).Bitcoin Hakkında Basın Açıklaması. Erişim adresi: https://www.bddk.org.tr/ContentBddk/dokuman/duyuru_0512_01.pdf
4. Barski, C. ve Wilmer, C. (2014). The blockchain lottery: How miners are rewarded. Erişim adresi: https://www.nostarch.com/bitcoin
5. Blockchain Türkiye. (2020). Dünya genelinde bitcoin ATM sayısı. Erişim adresi: https://bctr.org/dunya-genelindeki-bitcoin-atm-sayisi-10-000i-asti-18673/
6. Buterin, V. (2014). A next-generation smart contract and decentralized application platform. White paper, 3(37). Erişim adresi: https://blockchainlab.com/pdf/ Ethereum_white_paper-a_next_generation_smart_contract_and_decentralized_ application_platform-vitalik-buterin.pdf
7. Carpenter, A. (2016). Portfolio diversification with bitcoin, Journal of Undergraduate Research in Finance, vol. 6, 1. Erişim adresi: https://just.org/wp-content/uploads/2017/01/ carpenter-andrew-2016.pdf.
8. Cheah, ET. ve Frey, J. (2015). Spekülative bubles in bitcoin markets? An empirical investigation in to the fundemental value of bitcoin, Economic Letters, vol. 130, p.32-36, doi:10.1016/J.econlet.2015.02.029

9. Chohan, U. W. (2017). A history of bitcoin. Available at SSRN 3047875. Erişim adresi: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cmf?abstract¬_id=3047875 doi:10.2139/ssrn.3047875.
10. Coinmarketcap, (2021). Piyasa değerine göre en fazla hacimli 10 kripto para. Erişim adresi: https://coinmarketcap.com/
11. Crosby, M., Pattanayak, P., Verma, S. ve Kalyanaraman, V. (2016). Blockchain technology: Beyond bitcoin. Applied Innovation, 2(6-10), 71. Erişim adresi: http://scet.berkeley.edu/wp-content/uploads/AIR-2016-Blockchain.pdf
12. Çarkacıoğlu, A. (2016). Kripto-para bitcoin. Sermaye piyasası kurulu araştırma dairesi araştırma raporu. Erişim adresi: https://www.spk.gov.tr/SiteApps/Yayin/YayinGoster/1130
13. Dizkırıcı, A. S. ve Gökgöz, A. (2018). Kripto para birimleri ve Türkiye'de bitcoin muhasebesi. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 4(2), 92-105. Erişim Adresi: http://oaji.net/articles/2017/1817-1532944790.pdf
14. Dorri, A., Kanhere, S. S., Jurdak, R. ve Gauravaram, P. (2017). Blockchain for IoT security and privacy: The case study of a smart home. IEEE. 618-623. doi:10.1109/PERCOMW.2017.7917634
15. Dulupçu, M., Yiğit, M., ve Genç, A., (2017). “Dijital Ekonominin Yükselen Yüzü: Bitcoin’in Değeri İle Bilinirliği Arasındaki İlişkinin Analizi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(15): 2241-2258.
16. Dwyer, G.P. (2015). The economics of bitcoin and similar private digital currencies, Journal of Financial Sability, vol. 17, p. 81-91, doi:101016/j.jfs.2014.11.0006
17. Eğilmez, M. (2017). Kripto paralar, bitcoin ve blockchain. Erişim adresi: https://www.mahfiegilmez.com/2017/11/kripto-paralar-bitcoin-ve-blockchain.html?m=1
18. Finney, H. (2004). Rpow: Reusable proofs of work. Erişim adresi: https://nakamotoinstitute.org/finney/rpow/index.html
19. Frascaroli, B., ve Pinto, T. (2016). “The Innovative Aspects Of Bitcoin, Market Microstructure And Returns Volatility: An Approach Using Mgarch”, Int. J. Financial Markets and Derivatives, 7(3): 224-245.
20. Glaser, F., Zimmermann, K., Haferkorn, M., Weber, M. C. ve Siering, M. (2014). Bitcoin-Asset Or Currency? Revealing Users' Hidden Intentions. Erişim adresi: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2425247
21. Grinberg, R. (2012). Bitcoin: An innovative alternative digital currency. Hastings Sci. & Tech. LJ, 4, 159. Erişim adresi: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cmf? abstract-_id=1817857
22. Haber, S. ve Stornetta, W. S. (1990, August). How to time-stamp a digitaldocument. In Conference on the Theory and Application of Cryptography (pp. 437-455). Springer, Berlin, Heidelgerg
23. Jaag, C. ve Bach, C. (2017). “Blockchain Technology and Cryptocurrencies: Opportunities for postal Financial Services”, The Changing Postal and Delivery Sector, Topics in Regulatory Economics and Policy, 205-221.
24. Kajtazi, A. ve Moro, A. (2019). “The Role Of Bitcoin İn Well Diversified Portfolios: A Comparative Global Study”, International Review of Financial Analysis, 61, 143-157
25. Karaağaç, G. ve Altınırmak, S. (2018). “En Yüksek Piyasa Değerine Sahip On Kripto Paranın Birbirleriyle Etkileşimi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (79), 123-138.
26. Karaman, K., Yıldırım K., ve Karaman, S., 2019. “How Does Financial Development Alter The İmpact Of Uncertainty?”, Journal of Banking and Finance 102, 33-42.
27. Kumar, A.S. ve Anandaro, S. (2019). Volatility spillover in crypto-currency markets: some evidences from GARCH and wavelet analysis, Physica A: Statistical Mechanics and its Applications. Doi: 101016/j.physa.2019.04.154. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/332657463_Volatility_spillover_in_crypto- currency_markets_Some_evidences_from_GARCH_and_wavelet_analysis
28. Kurihara Y. ve Fukushima, A. (2017). “The Market Efficiency Of Bitcoin: A Weekly Anomaly Perspective”, Journal of Applied Finance & Banking, 7(3): 57-64.
29. Laurence, T. (2019). Blockchain for dummies. John Wiley ve Sons, Inc. Erişim adresi: http://gunkelweb.com/coms465/texts/ibm_blockchain.pdf
30. Mete, S., Koy, A. ve Ersoy, H. (2019). Kripto paralarda fiyat balonu incelemesi, BDDK Finansal Bankacılık ve Piyasalar, Cilt 3, Sayı 1, 105-120. Erişim Adresi: https://www.bddk.org.tr/ContentBddk/BddkDergi/dergi_0025_07.pdf
31. Moore, W. ve Stephen, J. (2016). “Should Cryptocurrencies Be Included in the Portfolio of International Reserves Held by the Central Banks?” Cogent Economics & Finance, 4:1. Doi: 10.1080/23322039.2016.1147119
32. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer Electronic Cash System. Erişim adresi: https://bitcoin.org/bitcoin.pdf
33. Pilkington, M. (2016). Blockchain technology: principles and applications. In Research handbook on digital transformations. Edward Elgar Publishing.
34. Swanson, T. (2015). Consensus-as-a-service: a brief report on the emergence of permissioned, distributed ledger systems. WorkPaper. Erişim adresi: https://www.ofnumbers.com/ wp-content/uploads/2015/04/Permissioned-distributed-ledgers.pdf
35. Szabo, N. (1997). The idea of smart contracts. Nick Szabo’s Papers and Concise Tutorials, 6, Erişim adresi: https://www.fon.hum.uva.nl/rob/Courses/InformationInSpeech/ CDROM/Literature/LOTwinterschool2006/szabo.best.vwh.net/idea.html
36. Tasca, P. ve Tessone, C. J. (2017). Taxonomy of blockchain technologies. Principles of identification and classification. arXiv preprint arXiv:1708.04872.
37. TCMB, (2021), Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/6937855a-7c29-4d08-a26e-51ef3273c022/%C3%96demelerde+Kripto+Varl%C4%B1klar%C4%B1n+Kullan%C4%B1lmamas%C4%B1na+Dair+Y%C3%B6netmelik.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-6937855a-7c29-4d08-a26e-51ef3273c022-nzpvD7H
38. Tüfekçi, A. ve Karahan, C. (2019), Blokzincir teknolojisi ve kamu kurumlarınca verilen hizmetlerde blokzincirin kullanım durumu, Verimlilik Dergisi, yıl 2019, sayı 4, s.157-193, Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/878312
39. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2019). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/11/ ON_BIRINCI_KALKINMA-PLANI_2019-2023.pdf
40. Uzer, B. (2017).Sanal para birimleri, Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ödeme Sistemleri Genel Müdürlüğü, Ankara.
41. Wu, C. ve Pandey, V.(2014). The value of bitcoin in enhancing the efficiency of an investor’s portfolio, Journal of Financial Planning, 44-52. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/280883667_The_value_of_Bitcoin_in_enhan cing_the_efficiency_of_an_investor's_portfolio/link/55ca6d5b08aea2d9bdcc00d4/
42. Zheng, Z., Xie, S., Dai, H., Chen, X. ve Wang, H. (2017). An overview of blockchaintechnology: - (Big Data congress) (pp. 557-564). IEEE. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/profile/Hong-Ning-Dai
43. Zyskind, G., Nathan, O. ve Pentland, A. (2015) Decentralizing privacy: using blockchain to protect personal data. In Security and Privacy Workshops (SPW). Erişim adresi: https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=7163223 doi:10.1109/SPW.2015.27
44. https://bctr.org/dunya-genelindeki-bitcoin-atm-sayisi-10-000i-asti-18673/
45. https://iconfinancemalta.blob.core.windows.net/libx-128-public/Tags/General/Malta%20 Destination%20Blockchain%20Island.pdf
46. https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Kriptografi
47. https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Bulut_depolama