TÜRKİYE’DE REEL İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: 1965–2009 DÖNEMİ

Öz

Çalışmada, reel ihracat ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi, 1965-2009 dönemi Türkiye’si açısından incelenmektedir. Johansen eşbütünleşme sınaması sonucunda, 1965-2009 döneminde Türkiye’de reel ihracat ile reel Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) arasında uzun dönemli bir denge ilişkisinin olduğu; vektör hata düzeltme modelinde, hata düzeltme katsayılarının negatif anlamlı olması dolayısıyla, reel GSMH artışı ile reel ihracat artışının uzun dönem zaman patikalarından sapmalarının kısa dönemli olduğu; Granger nedensellik sınaması sonucunda, değişkenler arasındaki kısa dönem nedensellik ilişkisinin, reel GSMH artışından reel ihracat artışına doğru olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, reel ihracat ve ekonomik büyüme arasında kısa dönemde ihracata dayalı büyüme hipotezini desteklemeyen, uzun dönemde ise destekleyen sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi, Nedensellik, Johansen

Kaynakça

1. AFXENTIOUS, P.C. ve SERLETIS Apostolos. (1991), “Exports and GNP Causality in the industrial countries: 1950-1985 ”, Kyklos, Vol. 44, No. 2, May, pp. 167-179.
2. AHMED, Q.M., BUTT, M.S. ve S. ALAM (2000), “Economic Growth, Export and External Debt Causalty: The Case of Asian Countries”, The Pakistan Development Review, Vol. 39, No. 4, pp. 591-608.
3. AKBAR, M., ve Z.F. NAQVI (2000), “Export Diversification and the Structural Dynamics in the Growth Process: The Case of Pakistan”, The PakistanDevelopment Review, Vol. 39, No. 4, pp. 573-589.
4. AY, Ahmet, ERDOĞAN, Savaş ve MUCUK, Mehmet. (2004), “Türkiye'de İhracata Dayalı Büyüme Üzerine Bir Nedensellik Sınaması (1980-2003)”, S.Ü. Karaman İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Yıl: 11, Aralık 2004, C. 4, S. 1, ss. 107-118
5. BAHMANI-OSKOOEE, Mohsen ve ALSE, J. (1993), “Export Growth and Economic Growth: An Application of Cointegration and Error-Correction Modelling”, The Journal of Developing Areas, Vol. 27, July, pp. 535-542.
6. BAHMANI-OSKOOEE, Mohsen ve NIROOMAND, F. (1999), “Openness and Economic Growth: An Empirical Investigation”, Applied Economic Letters, Vol. 6, pp. 557-561.
7. BAHMANİ-OSKOOEE, M. ve DOMAC, I. (1995), “Export Growth and Economic Growth in Turkey: Evidence from Cointegration Analysis”, METU Studies in Development, Vol. 22, pp. 67-77.
8. ÇİL YAVUZ, Nilgün. (2003), “Türkiye'de İhracat ve İktisadi Büyüme Arasında Nedensellik Analizi”, erişim adresi: http://iibf.kou.edu.tr/ceko/armaganlar/turanyazgan/38.pdf (erişim tarihi: 06.03.2008)

9. DICKEY, David ve FULLER, Wayne. (1981), “Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with A Unit Root”, Econometrica, Vol. 49, No. 4, pp.1057-1072. Time Series Evidence of the Malaysian Experience”, The Journal of Developing Areas, Vol. 30, pp. 223-230.
10. DUTT, Swarna D. ve GHOSH, Dipak (1996), “The Export Growth- Economic Growth nexus:A Causality Analysis ” The Journal of Developing Areas, Vol. 30, pp. 167-182.
11. GRANGER, Clive W.J. (1988), “Some Recent Developments in a Concept of Causality”, Journal of Econometrics, Vol. 39, pp. 199-211.
12. GROSSMAN, Helpman. (1991), “Trade, innovation and growth”, American Economic Review, Vol. 80, pp. 86-91.
13. ISLAM, M.N. (1998), “ Export expansion and economic growth: testing for cointegration and causality ”, Applied Economics, Vol. 30, pp. 415-425.
14. JOHANSEN, Soren ve JUSELIUS, Katarina. (1990), “Maximum Likelihood Estimation and Inference on Cointegration-With Applications to the Demand For Money” Oxford Bulletin of Economics and Statistics, Vol. 52, No. 2, pp. 169-210.
15. JUNG, Woo S. ve MARSHALL, Peyton (1985), “Exports, growth and causality in developing countries”, Journal of Development Economics, Vol. 18, pp. 1-12.
16. KARAGÖL, Erdal ve SEREL, Alpaslan (2005), “Türkiye'de İhracat ve GSMH Arasındaki İlişkinin Kointegrasyon Yöntemiyle İncelenmesi”, İ.Ü.İktisat Fakültesi Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, C. 50, ss. 1029-1040.
17. KAVOUSSI, Rostam M. (1984), “Export, Expansion and Economic Growth”, Journal of Development Economics, Vol. 14, No. 2, pp. 241-50.
18. KÖSEKAHYAOĞLU, Levent ve ŞENTÜRK, Canan. (2006), “İhracata Dayalı Büyüme Hipotezinin Testi: Türkiye Ve Yeni Gelişen Ekonomiler Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 2, S. 4.
19. KWAN, A.C.C. ve KWOK, B. (1995), “Exogenity and the Export-Led Growth Hypothesis: The Case of China”, Southern Economic Journal, Vol. 61, No. 8, pp.1158-1166.
20. ÖZMEN, Erdal ve FURTUN, G. (1998), “Export-Led Growth Hypothesis and the Turkish Data: An Empirical Investication”, METU Studies in Development, Vol. 25, No. 3, pp. 491-503.
21. PANAS, E. ve VAMVOUKAS, G. (2002), “Further Evidence on the Export – Led Growth Hypothesis”, Applied Economics Letters, Vol. 9, pp. 731-745.
22. RIVERA-BATIZ, L.A. ve ROMER, P.M. (1991), “Economic Integration and Endogenous Growth”, Quarterly Journal of Economics, Vol. 106, pp. 531-555.
23. SENGUPTA, J.K. ve ESPANA, J.R. (1994), “Exports and Economic Growth in Asian NICs: An Econometric Analysis for Korea”, Applied Economics, Vol. 26, pp. 41-51.
24. SERLETIS, Apostolos. (1992), “Export Growth and Canadian Economic Development”, Journal of Development Economics, Vol. 38, pp. 133-145.
25. SUPO ALEGE, P. (1993), “Export and Growth in the Nigerian Economy: A Causality Test”, Indian Journal of Economics, Vol. 73, pp. 397-416.
26. ŞİMŞEK, Muammer. (2003), “İhracata Dayalı-Büyüme Hipotezinin Türkiye Ekonomisi Verileri ile Analizi, 1960-2002”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 18, S. 2, ss. 43-63.
27. TUNCER, İsmail. (2002), “Türkiye'de İhracat, İthalat ve Büyüme: TODA-YAMAMOTO Yöntemiyle Granger Nedensellik Analizleri (1980-2000)”, Çukurova Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 9, S. 9.
28. TYLER, William. (1981), “Growth and Export Expansion in Developing Countries: Some Empirical Evidence”, Journal of Development Economics, Vol. 9, No. 2, pp. 121-130.
29. XU, Zhenhui. (1996), “ On the Causality Between Export Growth and GDP Growth: An Empirical Reinvestigation ”, Review International Economics, Vol. 4, pp. 172-184.
30. YİĞİDİM, Arslan ve KÖSE, Nezir. (1997), “İhracat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki, İthalatın Rolü: Türkiye Örneği (1980-1996)”, Ekonomik Yaklaşım, C. 8, S. 26, ss. 71-85.