ŞEYHÜLİSLAM YAHYA DİVANINDA DENİZ İMGESİ
Öz
Klâsik Türk edebiyatında deniz kavramı pek çok benzetme ve hayale konu edilmiştir. Denizi ifade etmek için derya ve bahr kelimeleri başta olmak üzere genelde umman, kulzüm, muhit ve yemm sözcükleri kullanılır. Deniz; aşk denizi, sevgi denizi, gözyaşı denizi, kan denizi, yokluk denizi, gam denizi, ilim denizi, şiir denizi, mana denizi gibi tamlamalarla da anılır. O durgunluk ve coşma hallerinden dolayı gönül ile ilişkilendirilmiştir. Deniz, bolluk ve sonsuzluğu simgeler. Tasavvufi manada deniz vahdeti, damlalar ve dalgalar ise kesreti sembolize eder. Tasavvuftaki mistik ruh hali deniz mecazıyla ifade edilir. O, bazen coşar, taşar, sizi içine çekip helâk eder; bazen de içindeki değerlerle gönlü olgunluğa kavuşturup sizi ihya eder. Sevgilinin güzellik denizine ulaşmak için aşk denizinden geçmek gerekir.
Klâsik Türk şiirinde deniz, şairler tarafından çeşitli teşbih ve mecazlarla anılır. Bu bağlamda çalışmada Şeyhülislam Yahya Divanı’ndaki denizle ilgili teşbih, mecaz ve hayaller gözler önüne serilip genel bir değerlendirme yapılmaktadır.Kaynakça
- ÇAVUŞOĞLU, Mehmet. (1971), Necâti Bey Divânı’nın Tahlîli, MEB Yay. İstanbul.
- ELÇİN, Şükrü. (1963), “Atların Doğuşları İle İlgili Efsaneler”, Türk Folklor Araştırmaları, İstanbul, C. 7, s. 162.
- EREN, Abdullah. (2004), Şeyhülislam Yahya Divanı’nın Tahlili, (Yayımlanmamış) Doktora Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- ERGİN, Muharrem. (1998), Oğuz Kağan Destanı, Hülbe Yayınları, Ankara.
- GİDER, Mahmut. (2013), “Şeyhülislam Yahya Divanı’nda Su”, Türk Dünyası Araştırmaları, S. 203, Nisan 2013, s. 191-211.
- KALKIŞIM, Muhsin. (2006), “Şeyh Gâlib Dîvânı’nda Dür Ve Sadef Objeleri”, Kafkas Üniversitesi Dergisi, S. 18, s. 67-71.
- KAVRUK, Hasan. (ty), Şeyhülislam Yahya Divanı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10655,seyhulislamyahyadivanihasankavrukpdf.pdf?0 (Erişi tarihi: 10 Aralık 2015)
- KAVRUK, Hasan. (2014), “Şeyhülislam Yahya”, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=3604 (Erişim Tarihi: 12 Mart 2016)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Kürşat Şamil Şahin
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
19 Aralık 2016
Gönderilme Tarihi
20 Ağustos 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 9 Sayı: 2
Cited By
II. Meerutiyettte Demokratik Muhalefetin Sonu: Arnavut syanlarr Ve Sonuularr (The End of the Democratic Opposition in the Second Constitutional Monarchy: Albanian Uprisings and its Consequences)
SSRN Electronic Journal
https://doi.org/10.2139/ssrn.2669414ÂŞIK PAŞA’NIN GARÎB-NÂME ADLI ESERİNDE GEMİNİN FAALİYET VE İSTİKAMETİ İÇİN GEREKLİ SEKİZ UNSUR
Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.23897/usad.1161192MURÂDÎ DİVANI’NDA DENİZ TASAVVURU
AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ
https://doi.org/10.31126/akrajournal.1110257