Öz
Bu çalışma, taşınmaz sınırlarının belirlenmesi ve dokümantasyonunda “kesinlik” ve “belirsizlik” kavramlarını teknik, hukuki ve tarihsel perspektiflerden ele almaktadır. Türk kadastro sistemi yüzyılı aşkın bir süredir gelişmekte olup, tapu planları ve belgeler yardımıyla sınırların kaydı konusunda zengin bir uygulama geçmişine sahiptir. Ancak günümüzün konumsal veri üretim teknolojilerine rağmen, parsel sınırları halen farklı derecelerde belirsizlik içermektedir. Bu durum, sınır verisinin yorumlanması, ölçme yöntemlerinin farklılığı, doğal afetlerin etkisi ve hukuki yorum farklılıkları gibi çok boyutlu nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bu makalede, bu belirsizlikleri tanımlamak ve analiz etmek için “Kadastral Üçgen Modeli” (KÜM) temel alınarak, hukuki, fiziki, belgede tanımlı ve mekânsal sınır bileşenleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Türkiye’den seçilen güncel bir uygulama örneği üzerinden yapılan analiz, parsel sınırlarının yeniden gösteriminde mevcut kayıtlarla zemindeki durumun her zaman uyuşum göstermediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, teknik mevzuatta yer alan “kesin koordinatlı parsel” ve “arşiv onaylı koordinatlı parsel” gibi tanımların, sınır belirsizliklerini yeterince açıklayamadığı görülmüştür. Sonuç olarak, sınırların dokümantasyonu ve yorumlanmasında belirsizliğin kaçınılmaz olduğu; bu nedenle, teknik, hukuki ve toplumsal farkındalığın artırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sınır yönetimi süreçlerinde belirsizliğin sistematik olarak ele alınabilmesi için KÜM gibi kavramsal çerçevelerin Türkiye uygulamalarına entegre edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kadastro Parsel sınırı Veri yönetimi Belirsizlik Kadastral Üçgen Modeli (KÜM)
Kaynakça
- Adams, R. M. (1970). Old Babylonian networks of urban notables. Cuneiform Digital Library Journal, 2009(7).
- Akay, Y. (1989, Şubat). Kadastroda Yer Gösterme (Aplikasyon) ve Sorunları. 2. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
- Arruñada, B. (2018). Evolving practice in land demarcation. Land Use Policy, 77, 661-675.
- Arslan, A., & Bıyık, C. (2023). Türkiye kadastrosunda güncelleme çalışmaları sırasında karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 10(2), 124-135.
- Aytekin, E. A. (2009). Agrarian relations, property and law: An analysis of the Land Code of 1858 in the Ottoman Empire. Middle Eastern Studies, 45(6), 935-951.
- Ayduran, E., & Uyan, M. (2022). Kadastro güncelleme çalışmalarında yaşanılan sorunlar, eksiklikler ve giderilmesinde alternatif öneriler. Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi, 4(1), 12-17.
- Bennett, R. M., Molen, P. v. d., & Zevenbergen, J. A. (2012). Fitted, Green, and volunteered: legal and survey complexities of future boundary systems. Geomatica, 66(3), 181-193.
- Berki, S. (1961). Tapularda Miktar ve Hudut Meselesi. Adalet Dergisi, 52(3-4).
- Brady, M. E. (2019). The forgotten history of metes and bounds. The Yale Law Journal, 872-953.
- Caers, J. (2011). Modeling uncertainty in the earth sciences. John Wiley & Sons.
- Cem, İ. (2007). Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
- Çağdaş, V., Kara, A., Lisec, A., Paasch, J. M., Paulsson, J., Skovsgaard, T. L., & Velasco, A. (2023). Determination of the property boundary–A review of selected civil law jurisdictions. Land Use Policy, 124, 106445.
- De Soto, H. D. (2002). The mystery of capital. Why capitalism triumphs in the West and fails everywhere else. Canadian Journal of Latin American & Caribbean Studies, 27(53), 172.
- Enemark, S., McLaren, R., & Van Der Molen, P. (2010, Nisan). Land governance in support of the millennium development goals: a new agenda for land professionalss. XXIV FIG International Congress 2010: Facing the Challenges–Building the Capacity. Sydney, Avustralya.
- Enemark, S., Bell, K. C., Lemmen, C., & McLaren, R. (2014). Fit-for-purpose land administration. International Federation of Surveyors.
- Ernst, J., Mansberger, R., Muggenhuber, G., Navratil, G., Ozlberger, S., & Twaroch, C. (2019). The legal boundary cadastre in Austria: a success story? Geodetski vestnik, 63(2).
- Esmer, G. (1990). Mevzuatımızda gayrimenkul hükümleri ve tapu sicili. Kazancı Kitap Ticaret.
- Fetai, B., Tekavec, J., Fras, M. K., & Lisec, A. (2022). Inconsistencies in Cadastral Boundary Data—Digitisation and Maintenance. Land, 11(12), 2318.
- Grant, D., McCamley, G., Mitchell, D., Enemark, S., & Zevenbergen, J. (2018). Upgrading spatial cadastres in Australia and New Zealand: functions, benefits & optimal spatial uncertainty.
- Grant, D., Enemark, S., Zevenbergen, J., Mitchell, D., & McCamley, G. (2020). The Cadastral triangular model. Land Use Policy, 97, 104758.
- Güler, F. (2014). Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
- Hagemans, E. (2024). Development in Cadastral Surveying and Mapping in the Netherlands: About the Improved Cadastral Map of The Netherlands: Kadastrale Kaart Next. Kart og Plan, 117(2), 230-240.
- HKMO. (1962). Türkiye Kadastrosu Hakkında Rapor. Ayyıldız Matbaası, Ankara.
- HKMO. (2003). Kadastro 2023 Geleceğin Kadastrosu Türkiye Kadastrosuna İlişkin Çerçeve Rapor. Ankara.
- ICSM. (2014). Standard for Australian Survey Control Network. Intergovernmental Committee on Surveying and Mapping.
- İnam, Ş. (1999). Türkiye’de farklı sistemlerde üretilmiş kadastro paftalarının kullanılabilirliği üzerine bir araştırma (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Selçuk Üniversitesi, Konya.
- İnam, Ş. (2005). Türkiye’de farklı zaman ve sistemlerde üretilmiş kadastro paftalarının zemine uygulanma incelikleri üzerine bir araştırma I: Eski (Klasik) ve grafik kadastro paftaları. Jeodezi Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi, 2005/92.
- Kanunname-i Arazi (1858).
- Karataş, K., & Gençer, E. (2021). Kadastro Haritalarının Sayısallaştırılması Kapsamında Yapılan Çalışmaların Analizi. Geomatik, 6(2), 124-134.
- Kibaroğlu, D. (2010). Türkiye’de ikinci kadastroya duyulan ihtiyaç kapsamında yenileme çalışmalarının değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
- Köktürk, E. (2009). Kadastro Toplumsal Bir Olgudur, Değişir! İstanbul Bülteni, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yayın Organı, Mayıs, 50-53.
- Köktürk, E. (2017). Bilgi Çağına Girerken ve Girdikten Sonra TBMM Genel Kurulunda Harita Sektörü ve Kadastro Algısı. Ankara.
- Lai, L. W., Davies, S. N., Chau, K., Ching, K. S., Chua, M. H., Leung, H., & Lorne, F. T. (2018). The determination of the “true” property boundary in planned development: a Coasian analysis. The Annals of Regional Science, 61, 579-599.
- Li, L., Ban, H., Wechsler, S., & Xu, B. (2018). Spatial data uncertainty. Comprehensive geographic information systems, B. Haung, Ed. Elsevier, 313-340.
- Nazmi, Y., & Erol, K. (1985). Kadastroda Parsel Ölçme Yöntemleri (Kadastronun Geometrik Temelleri). Kadastroda Öğretim, Araştırma ve Uygulama İlişkileri Semineri, Yıldız Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, İstanbul.
- Özen, H. (1980). Türkiye koşullarında koordinat kadastrosu (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
- Özmen, İ. (1986). Eski ve yeni hukukumuzda gayrimenkul mevzuatı. Feryal Matbaası.
- Popper, K. (2005). The logic of scientific discovery. Routledge.
- Sari, N. İ. (2006). Ülkemiz kadastrosunda yenileme çalışmaları ve öneriler (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
- Sarı, N. İ., & Demirel, Z. (2007). Ülkemiz kadastrosunda yenileme olgusu ve öneriler. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi(96), 13-21.
- Tarhan, M. (1951). Tapu Kayıtlarımız ve Garp Memleketleriyle Mukayeseli Türkiye Kadastrosu Ankara: Doğuş Matbaası.
- TKGM. (1935). Kadastro ve Tapu Tahriri Nizamnamesi.
- TKGM. (1948). Tapu ve Kadastro Fen İşleri İzahnamesi.
- TKGM. (1951). Tapulama Fen İşleri İzahnamesi.
- TKGM. (1968). Tapulama Fen İşleri Yönetmeliği.
- TKGM. (2021). Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik.
- TKGM. (2022). Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik.
- TKGM. (2023). Talebe Bağlı İşlemlerin Yapımı ve Kontrolü Genelgesi.
- Toker, K. (2015). Türkiye’de Çeşitlerine Göre Kadastro Süreçlerinin Analizi. World Cadastre Summit, Istanbul. Toker, K. (2025). Kadastro Mevzuatı Ders Notları.
- Uçar, F., & Demir, Ş. (2024). Türkiye’de taşınmaz mülkiyet hakkı ve kadastro: tarihsel gelişimi, yasal, idari ve teknik sorunların incelenmesi. Geomatik, 9(3), 269-285.
- UNECE. (1996). United Nations Economic Commission for Europe Land Administration Guidelines: with special reference to countries in transition. United Nations Pubns.
- Vos, J. (2015). Creating boundaries: the (un) limited possibilities measured. ELRA Annual Publication, 6. Williamson, I. (1985). Cadastres and land information systems in common law jurisdictions. Survey Review, 28(217), 114-129.
- Williamson, I., Enemark, S., Wallace, J., & Rajabifard, A. (2010, Nisan). Land administration for sustainable development. XXIV FIG International Congress 2010: Facing the Challenges–Building the Capacity. Sydney, Avustralya.
- Yargıtay HGK. (1937). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı.
- Yargıtay. (1953). Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 08.01.1953 tarih, E: 8088 K: 41.
- Yargıtay. (1958). Yargıtay 26/12/1958 tarih, E:7/49 45 sayılı Kararı.
- Yargıtay. (1977). Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 03.10.1977 tarihli ve 1977/1085 E., 1977/9956 K. sayılı kararı.
- Yaşayan, A., Erkan, H., & Seylam, S. G. (2011, Nisan). Kadastro Kavrami ve Türkiye Kadastrosu. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
- Yıldırım, S. (2014). Kadastro paftalarının yenilenmesi üzerine bir inceleme: Erzurum Bölge Müdürlüğü örneği (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Gümüşhane Üniversitesi, Gümüşhane.
- Yıldırır, M., Kadıoğlu, S., & Işık, S. (2021). Türkiye Kadastrosunun Tarihi “Kadastro Tarihinin Kaynakları”. Azim Matbaacılık, Ankara.
- Yildiz, U., Zevenbergen, J., & Todorovski, D. (2020, Mayıs). Exploring the relation between transparency of land administration and land markets: Case study of Turkey. FIG Working Week 2020, Amsterdam, Hollanda.
- Yildiz, U., Gürel, M., & Kocaman, S. (2022a). State liability and uncertainty perception on cadastral parcel area registry in Turkey. Land Use Policy, 116, 106075.
- Yildiz, Ü., Kocaman, S., Zevenbergen, J., & Gürel, M. (2022b, Eylül). Possible negative legal impacts on cadastral work due to lack of perception on spatial uncertainty. XXVII FIG Congress 2022: Volunteering for the future-Geospatial excellence for a better living, Warsaw, Polonya.
- Yildiz, Ü. (2024). Handling Boundary Uncertainty in Cadastre (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Yildiz, U., Gokceoglu, C., & Kocaman, S. (2024). Impact of geohazards on cadastral data: an assessment after the 6 February 2023 Kahramanmaras earthquakes (Türkiye). Natural Hazards, 121(1), 1183-1208.
- URL-1: https://sozluk.gov.tr, (Erişim Tarihi: 01 Şubat 2026).
- URL-2: http://cadastralvocabulary.org/Boundary, (Erişim Tarihi: 10 Kasım 2025).
- URL-3: https://cbs.tkgm.gov.tr/istatistik/liste.aspx, (Erişim Tarihi: 01 Temmuz 2025).
- URL-4: Devlet Planlama Teşkilatı Kalkınma Planı (Birinci Beş Yıl, 1963-1967). (1963). https://dspace.ceid.org.tr/server/api/core/bitstreams/961efe09-dada-44ff-9096-fd248f55575b/content, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
- URL-5: https://www.gov.uk/government/publications/land-registry-plans-boundaries, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
- URL-6: https://www.boundary-problems.co.uk/boundary-problems/genl-bdy.html, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
Öz
This study investigates the concepts of “certainty” and “uncertainty” in the determination and documentation of real property boundaries from technical, legal, and historical perspectives. Turkish cadastral system has been evolving for over a century and encompasses a rich legacy of practices regarding boundary registration through cadastral plans and documents. However, despite the advancements in geospatial data acquisition technologies, parcel boundaries still involve uncertainty at various levels. This situation arises from multiple factors, including the interpretation of boundary data, variations in surveying methods, impacts of natural hazards, and differences in legal interpretations. This study adopts the Cadastral Triangular Model (CTM) as a conceptual basis to identify and analyze the uncertainties associated with parcel boundaries by evaluating their legal, physical, documented, and spatial components. An analysis conducted on a recent cadastral case from Türkiye reveals that the re-representation of parcel boundaries does not always align with existing records and the ground state. Moreover, it is demonstrated that the technical definitions such as “parcel with definitive coordinates” and “archived and approved coordinate parcel,” as outlined in the regulations, fail to adequately address boundary uncertainty. Thus, the study emphasizes that uncertainty is inevitable in the documentation and interpretation of boundaries. Therefore, enhancing technical, legal, and public awareness in cadastral uncertainty management is essential. It is recommended that conceptual frameworks such as the CTM be integrated into cadastral practices in Türkiye to systematically manage boundary-related uncertainties.
Anahtar Kelimeler
Cadastre Parcel boundary Data management Uncertainty Cadastral Triangular Model (CTM)
Kaynakça
- Adams, R. M. (1970). Old Babylonian networks of urban notables. Cuneiform Digital Library Journal, 2009(7).
- Akay, Y. (1989, Şubat). Kadastroda Yer Gösterme (Aplikasyon) ve Sorunları. 2. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
- Arruñada, B. (2018). Evolving practice in land demarcation. Land Use Policy, 77, 661-675.
- Arslan, A., & Bıyık, C. (2023). Türkiye kadastrosunda güncelleme çalışmaları sırasında karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 10(2), 124-135.
- Aytekin, E. A. (2009). Agrarian relations, property and law: An analysis of the Land Code of 1858 in the Ottoman Empire. Middle Eastern Studies, 45(6), 935-951.
- Ayduran, E., & Uyan, M. (2022). Kadastro güncelleme çalışmalarında yaşanılan sorunlar, eksiklikler ve giderilmesinde alternatif öneriler. Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi, 4(1), 12-17.
- Bennett, R. M., Molen, P. v. d., & Zevenbergen, J. A. (2012). Fitted, Green, and volunteered: legal and survey complexities of future boundary systems. Geomatica, 66(3), 181-193.
- Berki, S. (1961). Tapularda Miktar ve Hudut Meselesi. Adalet Dergisi, 52(3-4).
- Brady, M. E. (2019). The forgotten history of metes and bounds. The Yale Law Journal, 872-953.
- Caers, J. (2011). Modeling uncertainty in the earth sciences. John Wiley & Sons.
- Cem, İ. (2007). Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
- Çağdaş, V., Kara, A., Lisec, A., Paasch, J. M., Paulsson, J., Skovsgaard, T. L., & Velasco, A. (2023). Determination of the property boundary–A review of selected civil law jurisdictions. Land Use Policy, 124, 106445.
- De Soto, H. D. (2002). The mystery of capital. Why capitalism triumphs in the West and fails everywhere else. Canadian Journal of Latin American & Caribbean Studies, 27(53), 172.
- Enemark, S., McLaren, R., & Van Der Molen, P. (2010, Nisan). Land governance in support of the millennium development goals: a new agenda for land professionalss. XXIV FIG International Congress 2010: Facing the Challenges–Building the Capacity. Sydney, Avustralya.
- Enemark, S., Bell, K. C., Lemmen, C., & McLaren, R. (2014). Fit-for-purpose land administration. International Federation of Surveyors.
- Ernst, J., Mansberger, R., Muggenhuber, G., Navratil, G., Ozlberger, S., & Twaroch, C. (2019). The legal boundary cadastre in Austria: a success story? Geodetski vestnik, 63(2).
- Esmer, G. (1990). Mevzuatımızda gayrimenkul hükümleri ve tapu sicili. Kazancı Kitap Ticaret.
- Fetai, B., Tekavec, J., Fras, M. K., & Lisec, A. (2022). Inconsistencies in Cadastral Boundary Data—Digitisation and Maintenance. Land, 11(12), 2318.
- Grant, D., McCamley, G., Mitchell, D., Enemark, S., & Zevenbergen, J. (2018). Upgrading spatial cadastres in Australia and New Zealand: functions, benefits & optimal spatial uncertainty.
- Grant, D., Enemark, S., Zevenbergen, J., Mitchell, D., & McCamley, G. (2020). The Cadastral triangular model. Land Use Policy, 97, 104758.
- Güler, F. (2014). Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
- Hagemans, E. (2024). Development in Cadastral Surveying and Mapping in the Netherlands: About the Improved Cadastral Map of The Netherlands: Kadastrale Kaart Next. Kart og Plan, 117(2), 230-240.
- HKMO. (1962). Türkiye Kadastrosu Hakkında Rapor. Ayyıldız Matbaası, Ankara.
- HKMO. (2003). Kadastro 2023 Geleceğin Kadastrosu Türkiye Kadastrosuna İlişkin Çerçeve Rapor. Ankara.
- ICSM. (2014). Standard for Australian Survey Control Network. Intergovernmental Committee on Surveying and Mapping.
- İnam, Ş. (1999). Türkiye’de farklı sistemlerde üretilmiş kadastro paftalarının kullanılabilirliği üzerine bir araştırma (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Selçuk Üniversitesi, Konya.
- İnam, Ş. (2005). Türkiye’de farklı zaman ve sistemlerde üretilmiş kadastro paftalarının zemine uygulanma incelikleri üzerine bir araştırma I: Eski (Klasik) ve grafik kadastro paftaları. Jeodezi Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi, 2005/92.
- Kanunname-i Arazi (1858).
- Karataş, K., & Gençer, E. (2021). Kadastro Haritalarının Sayısallaştırılması Kapsamında Yapılan Çalışmaların Analizi. Geomatik, 6(2), 124-134.
- Kibaroğlu, D. (2010). Türkiye’de ikinci kadastroya duyulan ihtiyaç kapsamında yenileme çalışmalarının değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
- Köktürk, E. (2009). Kadastro Toplumsal Bir Olgudur, Değişir! İstanbul Bülteni, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yayın Organı, Mayıs, 50-53.
- Köktürk, E. (2017). Bilgi Çağına Girerken ve Girdikten Sonra TBMM Genel Kurulunda Harita Sektörü ve Kadastro Algısı. Ankara.
- Lai, L. W., Davies, S. N., Chau, K., Ching, K. S., Chua, M. H., Leung, H., & Lorne, F. T. (2018). The determination of the “true” property boundary in planned development: a Coasian analysis. The Annals of Regional Science, 61, 579-599.
- Li, L., Ban, H., Wechsler, S., & Xu, B. (2018). Spatial data uncertainty. Comprehensive geographic information systems, B. Haung, Ed. Elsevier, 313-340.
- Nazmi, Y., & Erol, K. (1985). Kadastroda Parsel Ölçme Yöntemleri (Kadastronun Geometrik Temelleri). Kadastroda Öğretim, Araştırma ve Uygulama İlişkileri Semineri, Yıldız Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, İstanbul.
- Özen, H. (1980). Türkiye koşullarında koordinat kadastrosu (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
- Özmen, İ. (1986). Eski ve yeni hukukumuzda gayrimenkul mevzuatı. Feryal Matbaası.
- Popper, K. (2005). The logic of scientific discovery. Routledge.
- Sari, N. İ. (2006). Ülkemiz kadastrosunda yenileme çalışmaları ve öneriler (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
- Sarı, N. İ., & Demirel, Z. (2007). Ülkemiz kadastrosunda yenileme olgusu ve öneriler. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi(96), 13-21.
- Tarhan, M. (1951). Tapu Kayıtlarımız ve Garp Memleketleriyle Mukayeseli Türkiye Kadastrosu Ankara: Doğuş Matbaası.
- TKGM. (1935). Kadastro ve Tapu Tahriri Nizamnamesi.
- TKGM. (1948). Tapu ve Kadastro Fen İşleri İzahnamesi.
- TKGM. (1951). Tapulama Fen İşleri İzahnamesi.
- TKGM. (1968). Tapulama Fen İşleri Yönetmeliği.
- TKGM. (2021). Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik.
- TKGM. (2022). Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik.
- TKGM. (2023). Talebe Bağlı İşlemlerin Yapımı ve Kontrolü Genelgesi.
- Toker, K. (2015). Türkiye’de Çeşitlerine Göre Kadastro Süreçlerinin Analizi. World Cadastre Summit, Istanbul. Toker, K. (2025). Kadastro Mevzuatı Ders Notları.
- Uçar, F., & Demir, Ş. (2024). Türkiye’de taşınmaz mülkiyet hakkı ve kadastro: tarihsel gelişimi, yasal, idari ve teknik sorunların incelenmesi. Geomatik, 9(3), 269-285.
- UNECE. (1996). United Nations Economic Commission for Europe Land Administration Guidelines: with special reference to countries in transition. United Nations Pubns.
- Vos, J. (2015). Creating boundaries: the (un) limited possibilities measured. ELRA Annual Publication, 6. Williamson, I. (1985). Cadastres and land information systems in common law jurisdictions. Survey Review, 28(217), 114-129.
- Williamson, I., Enemark, S., Wallace, J., & Rajabifard, A. (2010, Nisan). Land administration for sustainable development. XXIV FIG International Congress 2010: Facing the Challenges–Building the Capacity. Sydney, Avustralya.
- Yargıtay HGK. (1937). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı.
- Yargıtay. (1953). Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 08.01.1953 tarih, E: 8088 K: 41.
- Yargıtay. (1958). Yargıtay 26/12/1958 tarih, E:7/49 45 sayılı Kararı.
- Yargıtay. (1977). Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 03.10.1977 tarihli ve 1977/1085 E., 1977/9956 K. sayılı kararı.
- Yaşayan, A., Erkan, H., & Seylam, S. G. (2011, Nisan). Kadastro Kavrami ve Türkiye Kadastrosu. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
- Yıldırım, S. (2014). Kadastro paftalarının yenilenmesi üzerine bir inceleme: Erzurum Bölge Müdürlüğü örneği (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Gümüşhane Üniversitesi, Gümüşhane.
- Yıldırır, M., Kadıoğlu, S., & Işık, S. (2021). Türkiye Kadastrosunun Tarihi “Kadastro Tarihinin Kaynakları”. Azim Matbaacılık, Ankara.
- Yildiz, U., Zevenbergen, J., & Todorovski, D. (2020, Mayıs). Exploring the relation between transparency of land administration and land markets: Case study of Turkey. FIG Working Week 2020, Amsterdam, Hollanda.
- Yildiz, U., Gürel, M., & Kocaman, S. (2022a). State liability and uncertainty perception on cadastral parcel area registry in Turkey. Land Use Policy, 116, 106075.
- Yildiz, Ü., Kocaman, S., Zevenbergen, J., & Gürel, M. (2022b, Eylül). Possible negative legal impacts on cadastral work due to lack of perception on spatial uncertainty. XXVII FIG Congress 2022: Volunteering for the future-Geospatial excellence for a better living, Warsaw, Polonya.
- Yildiz, Ü. (2024). Handling Boundary Uncertainty in Cadastre (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Yildiz, U., Gokceoglu, C., & Kocaman, S. (2024). Impact of geohazards on cadastral data: an assessment after the 6 February 2023 Kahramanmaras earthquakes (Türkiye). Natural Hazards, 121(1), 1183-1208.
- URL-1: https://sozluk.gov.tr, (Erişim Tarihi: 01 Şubat 2026).
- URL-2: http://cadastralvocabulary.org/Boundary, (Erişim Tarihi: 10 Kasım 2025).
- URL-3: https://cbs.tkgm.gov.tr/istatistik/liste.aspx, (Erişim Tarihi: 01 Temmuz 2025).
- URL-4: Devlet Planlama Teşkilatı Kalkınma Planı (Birinci Beş Yıl, 1963-1967). (1963). https://dspace.ceid.org.tr/server/api/core/bitstreams/961efe09-dada-44ff-9096-fd248f55575b/content, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
- URL-5: https://www.gov.uk/government/publications/land-registry-plans-boundaries, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
- URL-6: https://www.boundary-problems.co.uk/boundary-problems/genl-bdy.html, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Arazi Yönetimi, Kadastro ve Mülkiyet |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 15 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 17 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0004.T |
| IZ | https://izlik.org/JA78JA85XE |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, jeodezi, jeoinformasyon bilimleri ve teknolojileri konularında geniş kapsamlı araştırma alanlarını içermektedir. Geleneksel çalışma alanlarının yanında, yer bilimleri, yere yönelik uzay bilimleri ve ilişkili disiplinler arası çalışmalara da dergide yer verilmektedir.
Dergide en az iki bilim insanı veya araştırmacı tarafından hakem değerlendirmesinden geçmiş, aşağıda listelenen alanlarda Türkçe veya İngilizce makaleler yayımlanmaktadır.
• Ölçme ve Algılama Sistemleri
• Matematiksel, Fiziksel, Uzay ve Mühendislik Jeodezisi
• Yer Bilimleri
• Uzaktan Algılama
• Fotogrametri
• Yere Yönelik Uzay Bilimleri
• Kartografya
• Coğrafi Bilgi Sistem ve Teknolojileri
• Arazi Yönetimi
• Yazılım Geliştirme
Yazım Kuralları
1. Yazarlar, değerlendirme süreci için makalelerini Türkçe veya İngilizce dillerinde hazırlayarak gönderebilirler. Hazırlanacak makale, açık bir dille, anlaşılabilir ve edilgen cümlelerle word ortamında yazılmalıdır.
2. Standart sayfa boyutu 210*297mm (A4) olmalıdır. Makale metni, 10 punto yüksekliğinde satır aralıkları 1.5 olarak “Times New Roman” fontunda, iki yana yaslı yazılmalıdır.
3. “Öz” ve İngilizce Öz’ün (“Abstract”) bulunduğu sayfa hariç tüm sayfalarda sayfa numaraları olmalıdır.
4. Makale başlığı kısa ve öz olmalı, 15 punto yüksekliğinde, Arial, sola hizalı ve koyu renk yazılmalıdır.
5. Bütün yazarların adları ve adresleri başlık sayfasında makale başlığının altında listelenmelidir. Yazarların adları kısaltılmadan soyadları ile birlikte yazılmalıdır. Adres bilgileri, kısaltma kullanılmadan; üniversite veya kurum adı, fakülte adı, bölüm adı, posta kodu, şehir adı ve ülke şeklinde verilmelidir.
6. Öz, çalışmanın amacını, çalışmada kullanılan yöntemleri ve elde edilen sonuçları kısa ve özetleyen bir biçimde gerekli bilgileri vererek yazılmalıdır. Öz, hem Türkçe hem de İngilizce yazılmalı ve 300 kelimeyi geçmemelidir. Öz ve İngilizce öz, makalenin ilk sayfasında olmalı ve ikinci sayfaya geçmemelidir. Anahtar sözcükler, üçten az altıdan fazla olmayacak şekilde virgülle ayrılarak özetin bitiminde yer almalıdır. Öz ve Abstract başlıkları, Arial, koyu renk ve 10 punto olmalıdır.
7. Standart ve yaygın bilinen kısaltmalar haricinde, öz bölümünde kısaltma kullanımından kaçınılmalıdır. Kullanılması gerekli durumlarda, makale metni içinde ilk kez kullanılan yerde kısaltma ifadesi parantez içinde verilmelidir.
8. Makale metni “Giriş”, “Ana Bölümler”, “Alt Bölümler”, “Sayısal Uygulama”, “Analizler”, “Sonuçlar” (Sonuçlar ve Öneriler), “Teşekkür” (gerekli ise), “Kaynaklar”, “Ekler” (gerekli ise) bölümlerinden oluşmalıdır. Ana ve alt bölümlerin başlık ve alt başlıkları, sıralı olarak ondalık şeklinde numaralandırılmalıdır. Bölüm numaralandırma üç kademeden fazla olmamalıdır. (Örneğin; 1. Giriş, 2. Ana Bölüm, 2.1 Alt Bölüm, 2.1.1 Alt Bölüm)
9. Makalede ana başlıklar, 11 punto Arial, alt başlıklar 10 punto Arial yazılmalıdır.
10. “Giriş” kısmı, araştırılan problemi, çalışmanın ana amacını, yaklaşım yöntemini literatürde bulunan ilgili kaynaklarla birlikte vermelidir. İzleyen bölümler, çalışmanın teorik temellerini, kullanılan ve/veya önerilen yöntemleri ve/veya algoritmaları, sayısal uygulamaları ve elde edilen sonuçlara ait analizleri içermelidir. Çalışmada elde edilen sonuçlar özetlenmeli ve öneriler “Sonuçlar” bölümünde sunulmalıdır.
11. Denklemler sola yatık olarak hizalanmalı ve birbirini takip eden sırada numaralandırılmalıdır. Denklem numaraları, ilgili eşitliğin satır sonunda parantez içinde verilmelidir.
12. Tablolar ve şekiller metin içine yerleştirilmelidir. Tüm tablo ve şekillerde başlık yazısı bulunmalıdır. Tablo başlığı tablonun üstüne, şekil başlığı ise şeklin altına yerleştirilmelidir, örneğin; “Tablo 1: Tablo başlığı”, “Şekil 1: Şekil başlığı”. Şekil ve tablo numarasını gösteren ifade koyu renk olmak üzere, şekil ve tablo yazıları italik, 7.5 punto Arial olmalıdır. Tablo ve şekiller metin içerisinde ilgili yerlerde atıflanarak açıklanmalıdır.
13. Finansal destek veren veya makaleye katkısı ve desteği olan kişi, enstitü, kurum ve kuruluşlar “Teşekkür” kısmında belirtilebilir. Teşekkür bölümü, makalenin herhangi bir yerinde dipnot olarak verilmemelidir. Teşekkür bölümü, olabildiğince kısa ve öz yazılmalıdır.
14. “Kaynaklar” bölümünde verilen tüm kaynaklar metin içinde atıflanmalı ve ilgili bölümde APA “American Psychological Association (Amerikan Psikoloji Birliği)” 7.0 kurallarına uygun olarak verilmelidir. Kaynaklar bölümünün yazımı aşağıda verildiği şekliyle olmalıdır. Daha ayrıntılı bilgi için https://apastyle.apa.org linkine bakınız.
Kaynak Makale ise:
• Tek yazarlı çalışmalar:
Metin içinde atıflar;
Yazar Soyadı (Yıl) …….
…. (Yazar Soyadı, Yıl, s. xx).
Guo (2019)
…(Guo, 2019, s.12).
Kaynakça’ da gösterim;
Yazar Soyadı, Yazar adının ilk harfi. (yıl). Çalışmanın başlığı. Derginin Adı, Cilt(Sayı), ss-ss. https://doi:xx.xxxxxxxxxx
Guo, J. (2019). Quality assessment of the affine-constrained GNSS attitude model. GPS Solutions, 23(1), 24. https://doi:10.1007/s10291-018-0819-6
• İki ve/veya daha fazla yazarlı çalışmalar:
İki yazarlı çalışmalarda, her iki yazarın adı, metin içinde atıflanırken kullanılmalıdır.
Metin içinde atıflar;
İlk Yazar Soyadı ve İkinci Yazar Soyadı (Yıl)…
(İlk Yazar Soyadı & İkinci Yazar soyadı, Yıl).
Dawidowicz ve Kulawiak (2018)…
(Dawidowicz & Kulawiak, 2018)
Kaynakça’ da gösterim;
Dawidowicz, A., & Kulawiak, M. (2018). The potential of Web-GIS and geovisual analytics in the context of marine cadastre. Survey Review, 50(363), 501-512.
• Çalışma, üç ve daha fazla yazarlı ise metin içinde ilk yazarın soyadı “ve diğerleri” (İngilizce yazılan yayınlarda et al.) ifadesi ile çalışmanın yılını belirtecek şekilde verilmelidir.
Metin içinde atıflar;
İlk Yazar Soyadı vd., (Yıl)
Erdogan vd. (2017)
Kaynakça’ da gösterim;
Erdogan, B., Karlitepe, F., Ocalan, T., & Tunalioglu, N. (2018). Performance analysis of Real Time PPP for transit of Mercury. Measurement, 129, 358-367.
• Çalışma, altı ve daha fazla yazara ait ise ilk yazarın soyadı ve diğerleri (İngilizce yazılan yayınlarda et al.) ifadesi ile çalışmanın yılına ait tarih bilgisi verilmelidir.
Kaynak Kitap ise:
Kitap ya da rapor başlıkları italik ve başlık ya da alt başlıktaki sadece ilk kelimenin ilk harfi büyük yazılır.
Hampel, F. R., Ronchetti, E. M., Rousseeuw, P. J., & Stahel, W. A. (1986). Robust statistics (pp. 29-30). New York: Wiley.
Kaynak Toplantı ve Sempozyumlarda Sunulmuş ise:
Toplantı ve sempozyum bildirileri kitap veya süreli yayın formatında yayımlanabilir. Kitapta yayımlanmış bildirilere atıf yaparken kitap veya kitap bölümü formatı kullanılır. Düzenli olarak yayımlanan bildirilere atıf yaparken ise süreli yayın formatı kullanılır. Resmi olarak yayımlanmamış olan bildiri/poster sunumları veya sempozyuma yapılan katkılar için şu formatlar kullanılır:
Yazar Soyadı, A. A., Yazar Soyadı, B. B., Yazar Soyadı, C. C., & Yazar Soyadı, D. D. (Yıl, Ay). Çalışmanın başlığı. Kuruluş Adının toplantısında sunulan bildiri ya da poster, Yer bilgisi.
Kaynak Doktora veya Yüksek Lisans Tezi ise:
Bir veri tabanı servisinde mevcut olan bir doktora ya da yüksek lisans tezi için aşağıdaki kaynak gösterme biçimi kullanılır:
Yazar, A. A. (Yıl). Doktora ya da yüksek lisans tezinin başlığı (Yüksek lisans tezi/Doktora tezi). … veri tabanından erişildi (Erişim ya da Sipariş No.).
Yayımlanmamış bir doktora ya da yüksek lisans tezi için aşağıdaki kaynak gösterme şekli kullanılır:
Yazar, A. A. (Yıl). Doktora ya da yüksek lisans tezinin başlığı (Yayımlanmamış doktora tezi/yüksek lisans tezi). Kurum adı, Yer bilgisi.
15. Doğrudan/Dolaylı alıntı yapma
Bir kaynaktan doğrudan alıntı yaparken metin içi göndermede her zaman yazar, yıl ve sayfa aralığı bilgilerine, sayfa numarası olmayan materyallerde ise paragraf numarası bilgisine yer verilmelidir. Eğer doğrudan alıntı 40 kelimeden az ise bu alıntı metinde çift tırnak içinde verilir. Alıntıya metnin ortasındaki cümlelerde yer verilmişse, alıntı yapılan kısım çift tırnak içinde verildikten hemen sonra parantez içinde kaynağa gönderme yapılır. Sonrasında ise diğer cümlelere devam edilir.
Örnek:
Kitaplar aracılığı ile çocukların duygusal gelişimi desteklenebilir. Çocuk kendi duygularının başka bireylerde de bulunduğunu ve bunların doğal olduğunu kitaplar ve öyküler aracılığı ile görebilir. “Korku, kıskançlık, öfke, nefret, hırs gibi duygularda ölçüsüzlüğün verdiği zararları fark edip, kontrol altına almak gerektiğini öğrenebilir” (Çılgın, 2006, s. 176). Kitaplar aracılığı ile çocuk çevresini ve diğer canlıları tanıma imkânı bulur. Aile bireyleriyle, arkadaşlarıyla ve çevresiyle ilişki kurmanın yollarını fark eder. Çevresine uyum sağlayabilmek ve kabul görebilmek için yapması gerekenleri öğrenebilir (Çılgın, 2006, s. 176).
Eğer alıntı bir cümlenin sonunda ise, alıntı yapılan kısım tırnak işareti ile bitirilir ve hemen ardından parantez içinde ilgili kaynağa atıf yapılır.
Örnek 1:
Araştırmada belirlenen unsurlara ilişkin mevcut durumu ortaya koyabilmek ve belirlenmiş hipotezlerin doğruluğunu sınamak için “betimleme yöntemi” kullanılmıştır. Betimleme yöntemi ile “olayların, objelerin, varlıkların, kurumların, grupların ve çeşitli alanların ne olduğu betimlenmeye, açıklanmaya çalışılmaktadır” (Kaptan, 1989, s. 34).
Örnek 2:
Bu nedenle kitapların çocukların dil gelişimine doğrudan etkisi söz konusudur. Şirin (2000), “bir buçuk yaşlarında çocuğun kitap sayfalarını çevirdiğini, resimlerde tanıdığı kişi ve objeleri kendi dilinde ifade ettiğini” belirtmiştir (s. 199).
Eğer doğrudan alıntı 40 ve daha fazla kelimeden oluşuyorsa bu alıntıya yeni bir satırda sol taraftan yarım inç (1,25 cm) içeriden yazarak başlanır. Alıntı yapılan kısımda ikinci bir paragraf yer alacaksa ilk satırı yarım inç daha içeriden başlamalıdır. Blok alıntının bitiminde atıf yapılan kaynağa ve sayfa ya da paragraf bilgisine son noktalama işaretinin ardından parantez içinde atıf yapılmalıdır.
Örnek:
Betimleme yöntemi, Kaptan (1995) tarafından şu biçimde tanımlanmıştır:
“Olayların, objelerin, varlıkların, kurumların, grupların ve çeşitli alanların ne olduğunu betimlemeye, açıklamaya çalışan incelemelerdir. Bunlar nedir? sorusuna cevap bulmaya yöneliktir. Bununla mevcut durumlar, koşullar, özellikler aynen ortaya konmaya çalışılır. Betimleme araştırmaları, mevcut olayların daha önceki olay ve koşullarla ilişkilerini de dikkate alarak, durumlar arasındaki etkileşimi açıklamayı hedefler” (s. 59).
Elektronik kaynaklardan yapılan doğrudan alıntılarda da yukarıda gösterildiği gibi parantez içinde yazar, yıl ve sayfa numaralarına atıf yapılır. Elektronik kaynaklardan doğrudan alıntı yapılırken, sayfa numarasının yer almadığı durumlarda sayfa numarası yerine paragraf numarası yazılır (para. 1 şeklinde). Eğer yazı başlıklar içeriyorsa, gönderme başlık ve o başlık altındaki ilgili paragraf numarası (Tartışma bölümü, para. 1) şeklinde yapılır. Eğer başlık çok uzunsa ilk birkaç kelimeden sonrası yazılmaz.
Örnek:
“Bibliometrics is currently not able to properly distinguish sense from nonsense in scientific publications. Expertise in the field is required for this task” (Wouters, 2013, para. 6).
“Üniversiteyi liseden veya dershaneden ayıran en önemli faktör araştırmadır. İnsanlığın dağarcığındaki bilgiyi arttırmak yerine sadece bilgiyi aktarmayı kendilerine misyon edinen yüksek öğrenim kurumları, üniversite olmanın sorumluluklarını tümüyle yerine getirmiyorlar ve birçoğu düşük prestijli diplomaların yerel dağıtıcıları olmaya mahkumdur. Sadece araştırma üniversiteleri yüksek prestijli uluslararası çekim merkezleri haline gelebilirler ve dünyada sıralamalarda önde gelebilirler” (Erkut, 2014, Türk üniversitelerinin, para.1).
Doğrudan alıntı yapılan kısımlar orijinal kaynaktaki ile aynı heceleme, yazım ve noktalamaya sahip olmalıdır. Orijinal kaynakta heceleme hatası olsa bile değiştirilmeden aynen bırakılmalıdır. Eğer kaynakta okuyucunun kafasını karıştırabilecek bir yazım, heceleme ya da noktalama hatası varsa, söz konusu hatadan hemen sonra [orijinal hali] ifadesi kullanılabilir. Doğrudan alıntı yaptığınız kısım içerisinde özellikle vurgulanmak istenilen kelimeler italik yazılabilir, ancak bundan hemen sonra köşeli parantez içerisinde orijinal kaynaktaki hali yazılmalıdır.
Örnek:
“Bibliometrics is currently not able to properly distinguish sense from nonsense in scientific publications. Expertise in the field [Expertise in the field] is required for this task” (Wouters, 2013, para. 6).
Eğer doğrudan alıntının belli kısımları çıkarılıyorsa üç nokta (...) ya da dört nokta (....) kullanılması gerekir. Bir cümle içerisinden çıkarma yapılıyorsa üç nokta, iki cümle arasından çıkarma yapılıyorsa dört nokta kullanılır. Bunlar cümlenin başında ya da sonunda kullanılmaz.
Örnek 1:
“Atıf dizinleri farklı kesimler tarafından farklı amaçlar için kullanılabilmektedir. …. Ülkelerin bilim politikalarından sorumlu kuruluşlar ise atıf dizinlerindeki verileri performans ölçümü amaçlı kullanmaya başlamışlardır” (Al ve Soydal, 2014, s. 26). .
Örnek 2:
“Atıf dizinleri farklı kesimler tarafından farklı amaçlar için kullanılabilmektedir. Bu dizinler ... atıfları izlemek suretiyle ilgilenilen konudaki kaynakları gözden geçirmeye de olanak sağlamaktadır” (Al ve Soydal, 2014, s. 26)
Atıf yapılan orijinal kaynakta yer alan atıflar atılmaz. Ancak bu kaynaklara metnin herhangi bir yerinde atıf yapılmadıkça kaynakçada yer vermeye gerek yoktur. Doğrudan alıntı içerisine yapılacak eklemeler köşeli parantez içerisinde belirtilir.Atıf yapılan orijinal kaynakta yer alan atıflar atılmaz. Ancak bu kaynaklara metnin herhangi bir yerinde atıf yapılmadıkça kaynakçada yer vermeye gerek yoktur. Doğrudan alıntı içerisine yapılacak eklemeler köşeli parantez içerisinde belirtilir.
Örnek:
“Öte yandan, ilgili literatürde [üniversite sıralamaları ile ilgili literatür] çok sayıda atıf yapılan bir çalışmada (Van Raan, 2005) atıf dizinlerinden elde edilen bibliyometrik verilere dayalı ölçütler temel alınarak sıralama yapmanın sakıncalarının olduğu vurgulanmaktadır” (Al ve Soydal, 2014, s. 26).
Çok uzun doğrudan alıntılar ve başka bir çalışmadaki tablo, şekil, anket vs. gibi materyaller uyarlanmak istendiğinde söz konusu çalışmanın yazarından izin alınması gerekmektedir. APA’nın politikasına göre, bir makaleden ya da bir kitap bölümünden en fazla üç tablo/grafik/şekil alınabilir. Metin alıntısı ise tek bir metin için 400 kelimeyi, toplamda ise 800 kelimeyi geçmemelidir. Aksi durumlarda yazar tarafından telif hakkı sahibinden izin alınmalı ve bu bilgi doğrudan alıntıya verilecek bir dipnot ile belirtilmelidir.
Kaynak:
Publication manual of the American Psychological Association (6. bs.). (2010). Washington, DC: American Psychological Association.
Şencan, İ., & Doğan, G. (Eds.). (2017). Bilimsel yayınlarda kaynak gösterme, tablo ve şekil oluşturma rehberi: APA 6 kuralları. Türk Kütüphaneciler Derneği Yayınları.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi bünyesindeki tüm yayınlar için yayın etiğini en yüksek standartlarda uygulamayı amaçlar ve "The Committee on Publication Ethics (COPE)" tarafından ortaya konulan kural ve ilkelere uymayı taahhüt eder. COPE tarafından hazırlanan Dergi Editörleri için Yönerge (The COPE Code of Conduct for Journal Editors) tüm COPE üyelerinin uyması beklenen minimum standartları ortaya koyar. En İyi Uygulama İlkeleri (The Best Practice Guidelines) daha çok editörlerden gelen talepler üzerine, karmaşık etik konularda yol gösterici olmak amacıyla geliştirilmiş önerilerdir.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
JJD'nin editörü ve alan editörleri, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından açık erişimli olarak yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberlerine dayanan aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olmalıdır.
Editörlerin Genel Görev ve Sorumlulukları
Editör dergisinde yayınlanan her şeyden sorumludur.
• Okuyucuların ve yazarların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmalıdır.
• Dergisini sürekli geliştirmeye çalışmalıdır.
• Yayınladığı makalelerin niteliğinden emin olmak için uygun süreçler kullanmalıdır.
• İfade özgürlüğünü savunmalıdır.
• Akademik geçmişinin bütünlüğünü korumalıdır.
• İş ihtiyaçlarının entelektüel ve etik standartlarına gölge düşürmesine izin vermemelidir.
• Gerektiğinde düzeltme, açıklama, geri çekme ve özür yayınlamaktan çekinmemelidir.
Editörler için uygulama önerileri:
• Derginin süreçlerinin geliştirilmesi konusunda yazar, okuyucu, hakem ve editoryal kurul üyelerinin görüşlerini almalı,
• Hakemlik ve yayıncılıkla ilgili araştırmaları takip ve teşvik etmeli ve yeni bilgiler ışığında dergisinin süreçlerini gözden geçirmeli,
• Yayıncılarını gerekli kaynakların ve uzman danışmanlıklarının (örn. tasarımcı, hukukçu vb) sağlanması konusunda ikna etmeye çalışmalı,
• Araştırma ve yayıncılık alanındaki uygunsuz davranış ve suistimalleri azaltmak için düşünülen girişimleri desteklemeli,
• Araştırmacıları yayın etiği konusunda eğitme girişimlerini desteklemeli,
• Dergi politikalarının yazar ve hakem üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve bu politikaları gözden geçirerek, gerekirse sorumlu davranışı teşvik etmek ve suistimaller konusunda caydırıcı olmak için yeniden düzenlemeli,
• Dergi tarafından yayınlanan basın bildirilerinin ilgili makalenin mesajını doğru yansıttığından emin olmalı ve onu bağlamı içine oturtmalı,
Yazarların Etik Sorumlulukları
• Yazarlar, dergiye duyulan güvene, bilimsel yazarlığın profesyonelliğine ve nihayetinde tüm bilimsel çabaya zarar verebilecek araştırma sonuçlarını yanlış beyan etmekten kaçınmalıdır.
• Makale, aynı anda değerlendirilmek üzere birden fazla yayına gönderilmemelidir.
• Yazarların ve diğer katkıda bulunanların belirlenmesi, çalışmanın sunulduğu derginin kriterlerine göre çalışmayı gerçekleştiren araştırmacıların sorumluluğundadır. Araştırmacılar, yazarlık kriterlerine göre hangi kişilerin yazarlığı hak edecek kadar katkıda bulunduğunu belirlemelidir. Çalışmaya katkıda bulunan ancak katkıları yazarlık için yeterli büyüklükte olmayan kişiler, katkıda bulunanlar ekinde, ortak araştırmacılar ekinde veya teşekkür bölümünde isimleriyle belirtilmelidir; Yazarlar ayrıca Teşekkür bölümünde isimlerini belirttikleri kişileri bilgilendirdiklerinden/onlardan izin aldıklarından emin olmalıdır.
• Yazarlık veya teşekkür için uygun olan tüm kişiler tanımlanmalıdır. Yazar veya katkıda bulunan olarak tanımlanan her kişi bu rollere uygun olmalıdır.
• Yazar olarak listelenen kişiler, yayınlanmadan önce nihai makaleyi gözden geçirmeli ve onaylamalıdır.
• Bir yazar, çalışmanın kendi yaptığı kısımlarından sorumlu olmanın yanı sıra, çalışmanın diğer belirli kısımlarından hangi ortak yazarların sorumlu olduğunu da belirleyebilmelidir.
• Editörler, yazarlardan ve teşekkür edilen kişilerden çalışmaya katkılarını belirtmelerini ve bu bilgileri okuyuculara sunmalarını istemelidir.
• Yazarların ve diğer katkıda bulunan araştırmacıların doğru ve eksiksiz belirtilmesinin nedeni, yapılan çalışmada şeffaflığın sağlanmasıdır.
• Yazarlar, dergi gönderim şartlarına uyma sorumluluğuna sahiptir. Bu, içeriğin orijinalliği, bir yazarın çalışmaya gerçek katkısının beyanı ve mali ve çıkar çatışması açıklamaları hakkında açıklama yapılmasını gerektirir.
• Yazarların, yazar grubunun, Sorumlu Yazarın ve yazar sıralamasının gönderim sırasında doğru olduğundan emin olmaları önemle tavsiye edilir. Revizyon aşamalarında yazar ekleme ve/veya silme işlemlerine genellikle izin verilmez, ancak bazı durumlarda gerekli olabilir. Yazar değişikliklerinin nedenleri ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Hakem görüşünün belgelenmiş dayanağı ile birlikte, çalışmanın bilimsel değeri ve bilimsel değeri hakkında zamanında yazılı, tarafsız, yapıcı geri bildirim sağlamak
• Yazının açık, özlü ve konuyla ilgili olup olmadığının belirtilmesi ve çalışmanın kompozisyonunun, bilimsel doğruluğunun, özgünlüğünün ve derginin okuyucuları için ilgi çekici olup olmadığının değerlendirilmesi
• Kişisel yorumlardan veya eleştirilerden kaçınmak
• Değerlendirme sürecinin gizliliğinin korunması: incelenen makaledeki bilgilerin paylaşılmaması, üçüncü taraflarla tartışılmaması veya ifşa edilmemesi
• Zamanında değerlendirme yapamayacaksa editörü derhal bilgilendirmek ve mümkünse alternatif hakemlerin isimlerini vermek
• Editörü herhangi bir potansiyel kişisel, finansal veya algılanan çıkar çatışması konusunda uyarmak ve bir çatışma olduğunda incelemeyi reddetmek
• Derginin incelemenin kapsamı, içeriği ve kalitesine ilişkin beklentileri konusunda editörün yazılı talimatlarına uymak
• Gönderilen çalışma hakkında, yazar tarafından dergiye sağlanan ek materyalleri de içerebilecek, düşünceli, adil, yapıcı ve bilgilendirici bir eleştiri sunmak
• Çalışmanın bilimsel değerini, özgünlüğünü ve kapsamını belirlemek; onu geliştirmenin yollarını göstermek; ve eğer talep edilirse, editörün en yararlı bulduğu derecelendirme ölçeğini kullanarak kabul veya ret tavsiyesinde bulunmak
• Hayvan veya insan deneklere etik muamelenin kabul edilmiş normlarının ihlali veya incelenen makale ile yayınlanmış herhangi bir makale veya eşzamanlı olarak başka bir dergiye gönderilen ve hakem tarafından bilinen herhangi bir makale arasındaki önemli benzerlik gibi herhangi bir etik kaygının belirtilmesi
• JJD tarafından çift kör değerlendirme süreci takip edilir. Bu nedenle, hakemler yazarlarla doğrudan temas kurmaya çalışmaktan kaçınmalıdır.
• Yöntemlerin ve analizlerin, okuyucunun çalışma tasarımının bilimsel değerine karar vermesine ve çalışmayı tekrarlayabilmesine olanak tanıyacak şekilde yeterince ayrıntılı olmasını sağlamak
• Makalede diğer bilim insanlarının ilgili tüm çalışmalarına atıf yapıldığından emin olmak
Okurlarla ilişkiler
Okurlar araştırmaların kim tarafından finanse edildiği, fon sahiplerinin araştırma ve yayın sürecinde bir rolü olup olmadığı konusunda bilgilendirilmelidir.
Editörler için uygulama önerileri:
• Tüm yayınlanan araştırma rapor ve incelemelerinin uygun nitelikli hakemler tarafından incelenmesini sağlamak, (gerektiğinde istatistik inceleme dahil)
• Derginin hakem incelemesinden geçmeyen bölümlerinin net bir şekilde belirtilmesini sağlamak,
• Araştırma raporlarının doğru, tam ve net bir şekilde hazırlanmasını teşvik edecek süreçler benimsemek,
• Uygun yönergeler ve kontrol listeleri kullanmak, (örn. MIAME,1 CONSORT2)
• Araştırma makalesi olmayan yazıların kaynağının açıklanmasını teşvik için şeffaflık politikaları geliştirmek,
• İstenmeyen (hayalet ve misafir yazarlar gibi) uygulamaların önlenmesi ve doğru uygulamaların teşvik edilmesi için, ismi verilen kişilerin gerçekten işi yapan kişiler olmasını sağlayacak yazarlık ve katkı sistemleri benimsemek,
• Okurları, derginin editörler kurulu ve diğer çalışanlarından gelen makalelerin de objektif ve önyargısız bir şekilde değerlendirilmesini sağlamak için alınan önlemler hakkında bilgilendirmek
Yazarlarla ilişkiler
• Editörün yayınlanmak üzere gönderilen bir yazıyı kabul veya reddetme kararı, yazının önemi, özgünlüğü ve netliğine, çalışmanın geçerliliğine ve derginin konu alanına uygunluğunu esas almalıdır.
• Editörler, gönderilen makalelerle ilgili kabul kararını, makale ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• Yeni editörler, gönderilen makalelerle ilgili kendilerinden önceki editör döneminde verilmiş yayın kararını, ciddi bir sorun olmadıkça, değiştirmemelidir.
• Hakemlik sürecini anlatan bir tanım yayınlanmalı ve editörler bu süreçten herhangi bir sapma olduğunda bunun nedenini açıklayabilmelidir.
• Dergilerin, yazarların gerektiğinde editöre itiraz edebilmesini sağlamak için açıklanmış bir mekanizması olmalıdır.
• Editörler yazarlara gerekebilecek her konuda rehberlik edecek bir kılavuz hazırlamalı, bu kılavuz belli aralıklarla güncellenmeli ve bu yönergeye link vermelidir.
• Editörler yazarlık ilkeleri ve ilgili alanın standartlarına uygun olarak katkıda bulunacak isimler listesi konusunda yol gösterici olmalıdır.
Editörler için uygulama önerileri:
• Yazarlar için hazırlanan yönergeyi düzenli olarak gözden geçirmek ve ilgili rehberlere link vermek, (örn. ICMJE5, Sorumlu araştırma yayıncılığı: yazarlar için uluslararası standartlar)
• Tüm katkıda bulunanlar için ilgili çıkar çatışmalarını yayınlamak ve eğer bu bilgi yayın yapıldıktan sonra ortaya çıktı ise düzeltme yayınlamak,
• Gönderilen makaleler için uygun hakemlerin (yani, çıkar çatışması şüphesinden uzak bir şekilde makaleyi değerlendirebilecek kişilerin) seçilmesini sağlamak
• Yazardan gelen, makalesinin belirli bir kişinin incelemesine sunulmaması ricasına, eğer makul bir açıklaması var ve uygulanabilir ise, saygı duymak,
• Suistimal şüphesi ve tartışmalı yazarlık durumlarında yol gösterici olarak COPE iş akışı çizelgelerine başvurmak, (https://publicationethics.org/resources/flowcharts)
• Suistimal şüphesi olan durumlarda nasıl bir uygulama yapılacağını ayrıntılı olarak (örn. COPE iş akışı çizelgelerine linkler vererek) belirtmek,
• Makalelerin başvuru ve kabul tarihlerini yayınlamak,
Hakemlerle ilişkiler
• Editörler hakemlere, teslim edilen malzemeyi gizliliğine özen göstererek incelemek dahil, kendilerinden beklenen şeyler konusunda yol gösteren bir rehber hazırlamalıdır. Bu rehber düzenli güncellenmeli ve bu yönergeye link vermelidir.
• Editörler hakemlerden bir makaleyi incelemeyi kabul etmeden önce herhangi bir potansiyel çıkar çatışması olup olmadığını açıklamalarını istemelidirler.
• Editörler, yazarlara ve hakemlere bildirerek açık hakemlik süreci kullanmadıkları sürece, hakemlerin kimliklerinin korunduğu bir sisteme sahip olmalıdır.
Editörler için uygulama önerileri:
• Hakemleri inceledikleri makale için söz konusu olabilecek etik sorunlar ve olası araştırma ve yayın suistimalleri konusunda da yorum yapmaya teşvik etmek, (örn. Etik olmayan bir şekilde araştırma tasarlanması, hasta rızası veya deneklerin korunması ile ilgili yeterli detay verilmemiş olması, uygunsuz veri kullanımı ve sunumu)
• Hakemleri inceledikleri makalenin özgünlüğü konusunda yorum yapmaya ve gereksiz yayın veya intihallere karşı uyanık olmaya teşvik etmek,
• Hakemlere ilgili yayınları inceleyebilmek için ihtiyaç duyabilecekleri araçları (örn. Kaynakça listesine linkler ve bibliyografik tarama imkânı) sağlamaya gayret etmek,
• Hakaret veya saldırgan ifadeler içermedikçe hakem görüşlerini olduğu gibi yazara iletmek,
• Hakemlerin dergiye yaptığı katkıyı uygun biçimde belirtmek,
• Akademik kurumları, hakemlik faaliyetini akademik ilerlemenin parçası olarak kabul etmeleri için teşvik etmek,
• Hakemlerin çalışmasını yöneterek performanslarının yüksek olmasını sağlamak için gerekeni yapmak,
• Uygun hakemlerin isimlerinin bulunduğu bir veri tabanını hazırlamak ve hakemin performansına göre bu veri tabanını güncellemek,
• Sürekli geç, nezaketsiz, düşük kaliteli raporlar hazırlayan hakemlerden görüş almayı kesmek,
• Hakem veri tabanının derginin konusu ile ilgili akademisyen topluluğunu temsil etmesini sağlamak ve ihtiyaç oldukça yeni hakemler eklemek,
• Olası yeni hakemleri belirlemek için sadece kişisel ilişkilerle ulaştıklarını değil, yazar önerileri, bibliyografik veri tabanları gibi geniş bir yelpazeden kaynaklar kullanmak,
• Hakem suistimali şüphesi ile karşılaşıldığında COPE iş akışı çizelgelerine başvurmak.
Editoryal kurul üyeleri ile ilişkiler
Editörler yeni kurul üyelerine kendilerinden beklenen her şey konusunda yol gösterici rehberler sunmak ve eski üyeleri de yeni gelişmeler ve politikalar konusunda bilgilendirmek.
Editörler için uygulama önerileri:
• Derginin iyi yönetilmesine ve gelişmesine katkıda bulunacak, ön yargısız hakem incelemesi için uygun nitelikli editoryal kurul üyelerini belirlemek, editoryal kurul üyelerinden gelen yazıları değerlendirmek için uygun politikalar belirlemek
• Editoryal kurul kompozisyonunu düzenli bir şekilde gözden geçirmek
• Editoryal kurul üyelerini kendilerinden beklenen işler ve görevler konusunda net bir şekilde yönlendirmek. Bu görevler şunlardır:
o Derginin elçileri olarak hareket etmek
o Dergiyi desteklemek ve teşvik etmek (örn. Toplantı özetlerini inceleyerek) en iyi yazarları ve yazıları bulmaya çalışmak ve onları aktif bir şekilde makale sunmaya teşvik etmek
o Dergiye sunulan yazıları incelemek
o Editoryal yazılar, inceleme yazıları ve kendi uzmanlık alanlarındaki makalelere yorumlar yazmak için komisyon kabul etmek
o Editoryal kurul toplantılarına katılmak ve katkıda bulunmak
• Editoryal kurul üyelerinden, derginin yönetimi ile ilgili fikirlerini almak, dergi politikalarındaki değişiklikleri bildirmek ve gelecek için plan yapmak üzere, düzenli bir şeklide, örneğin yılda bir kez danışmak
Kaynakça:
1. MIAME (Minimum information about a microarray experiment): http://www.mged.org/Workgroups/MIAME/ miame.html
2. CONSORT statement (and other reporting guidelines) can be found at: www. equatornetwork.org
3. BMJ transparency policy: http://resources.bmj.com/bmj/authors/editorialpolicies/transparency-policy
4. Marusic A, et al. How the structure of contribution disclosure statements affects validity of authorship: a randomized study in a general medical journal. Curr Med Res Opin 2006;22:1035-44
5. ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) uniform requirements for manuscripts submitted to biomedical journals: http://www.icmje.org/urm_main.html
6. Responsible research publication: international standards for authors (Position statement developed at the 2nd World Conference on Research Integrity, Singapore, July 2010) In press, 2011)
7. World Association of Medical Editors statement on the relationship between journal editors-in-chief and owners: http://www.wame.org/resources/policies
8. World Medical Association Declaration of Helsinki: http://www.wma.net/e/ethicsunit/helsinki.htm
9. American Educational Research Association ethical standards: http://www.aera.net/AboutAERA/Default. aspx?menu_id=90&id=222
10. American Psychological Association ethical principles: http://www.apa.org/ethics/code/index.aspx
11. British Educational Research Association ethical guidelines http://www.bera.ac.uk/publications/guidelines/
12. Good Clinical Practice: http://www.emea.europa.eu/pdfs/human/ich/013595en.pdf
13. US Department of Health and Human Services Guide for the Care and Use of Laboratory Animals: http://www.nap.edu/readingroom/books/labrats/
14. COPE flowcharts: http://publicationethics.org/flowcharts
15. COPE retraction guidelines: http://publicationethics.org/files/u661/Retractions_COPE_gline_final_3_Sept_09__2_.pdf
16. De Angelis C, et al. Clinical trial registration: a statement from the International Committee of Medical Journal Editors. Lancet 2004; 364:911-2
17. PubMed Central: http://www.pubmedcentral.nih.gov/ WWW.PUBLICATIONETHICS.ORG
• 18.https://www.councilscienceeditors.org
This revision was developed after wide consultation with COPE Members and approved by the COPE Council on 7th March 2011.
Ücret Politikası
Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi'nde makalelerin yayımlanması, okunması ve indirilmesi ücretsizdir.
