Parsel sınır bilgisi yönetiminde kesinliğin sınırları: Türkiye kadastrosu örneği

Öz

Bu çalışma, taşınmaz sınırlarının belirlenmesi ve dokümantasyonunda “kesinlik” ve “belirsizlik” kavramlarını teknik, hukuki ve tarihsel perspektiflerden ele almaktadır. Türk kadastro sistemi yüzyılı aşkın bir süredir gelişmekte olup, tapu planları ve belgeler yardımıyla sınırların kaydı konusunda zengin bir uygulama geçmişine sahiptir. Ancak günümüzün konumsal veri üretim teknolojilerine rağmen, parsel sınırları halen farklı derecelerde belirsizlik içermektedir. Bu durum, sınır verisinin yorumlanması, ölçme yöntemlerinin farklılığı, doğal afetlerin etkisi ve hukuki yorum farklılıkları gibi çok boyutlu nedenlerden kaynaklanmaktadır. Bu makalede, bu belirsizlikleri tanımlamak ve analiz etmek için “Kadastral Üçgen Modeli” (KÜM) temel alınarak, hukuki, fiziki, belgede tanımlı ve mekânsal sınır bileşenleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Türkiye’den seçilen güncel bir uygulama örneği üzerinden yapılan analiz, parsel sınırlarının yeniden gösteriminde mevcut kayıtlarla zemindeki durumun her zaman uyuşum göstermediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, teknik mevzuatta yer alan “kesin koordinatlı parsel” ve “arşiv onaylı koordinatlı parsel” gibi tanımların, sınır belirsizliklerini yeterince açıklayamadığı görülmüştür. Sonuç olarak, sınırların dokümantasyonu ve yorumlanmasında belirsizliğin kaçınılmaz olduğu; bu nedenle, teknik, hukuki ve toplumsal farkındalığın artırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sınır yönetimi süreçlerinde belirsizliğin sistematik olarak ele alınabilmesi için KÜM gibi kavramsal çerçevelerin Türkiye uygulamalarına entegre edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadastro
• Parsel sınırı
• Veri yönetimi
• Belirsizlik
• Kadastral Üçgen Modeli (KÜM)

Limits of certainty in managing parcel boundary information: The case of Turkish cadastre

Öz

This study investigates the concepts of “certainty” and “uncertainty” in the determination and documentation of real property boundaries from technical, legal, and historical perspectives. Turkish cadastral system has been evolving for over a century and encompasses a rich legacy of practices regarding boundary registration through cadastral plans and documents. However, despite the advancements in geospatial data acquisition technologies, parcel boundaries still involve uncertainty at various levels. This situation arises from multiple factors, including the interpretation of boundary data, variations in surveying methods, impacts of natural hazards, and differences in legal interpretations. This study adopts the Cadastral Triangular Model (CTM) as a conceptual basis to identify and analyze the uncertainties associated with parcel boundaries by evaluating their legal, physical, documented, and spatial components. An analysis conducted on a recent cadastral case from Türkiye reveals that the re-representation of parcel boundaries does not always align with existing records and the ground state. Moreover, it is demonstrated that the technical definitions such as “parcel with definitive coordinates” and “archived and approved coordinate parcel,” as outlined in the regulations, fail to adequately address boundary uncertainty. Thus, the study emphasizes that uncertainty is inevitable in the documentation and interpretation of boundaries. Therefore, enhancing technical, legal, and public awareness in cadastral uncertainty management is essential. It is recommended that conceptual frameworks such as the CTM be integrated into cadastral practices in Türkiye to systematically manage boundary-related uncertainties.

Anahtar Kelimeler

• Cadastre
• Parcel boundary
• Data management
• Uncertainty
• Cadastral Triangular Model (CTM)

Kaynakça

1. Adams, R. M. (1970). Old Babylonian networks of urban notables. Cuneiform Digital Library Journal, 2009(7).
2. Akay, Y. (1989, Şubat). Kadastroda Yer Gösterme (Aplikasyon) ve Sorunları. 2. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
3. Arruñada, B. (2018). Evolving practice in land demarcation. Land Use Policy, 77, 661-675.
4. Arslan, A., & Bıyık, C. (2023). Türkiye kadastrosunda güncelleme çalışmaları sırasında karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 10(2), 124-135.
5. Aytekin, E. A. (2009). Agrarian relations, property and law: An analysis of the Land Code of 1858 in the Ottoman Empire. Middle Eastern Studies, 45(6), 935-951.
6. Ayduran, E., & Uyan, M. (2022). Kadastro güncelleme çalışmalarında yaşanılan sorunlar, eksiklikler ve giderilmesinde alternatif öneriler. Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi, 4(1), 12-17.
7. Bennett, R. M., Molen, P. v. d., & Zevenbergen, J. A. (2012). Fitted, Green, and volunteered: legal and survey complexities of future boundary systems. Geomatica, 66(3), 181-193.
8. Berki, S. (1961). Tapularda Miktar ve Hudut Meselesi. Adalet Dergisi, 52(3-4).

9. Brady, M. E. (2019). The forgotten history of metes and bounds. The Yale Law Journal, 872-953.
10. Caers, J. (2011). Modeling uncertainty in the earth sciences. John Wiley & Sons.
11. Cem, İ. (2007). Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
12. Çağdaş, V., Kara, A., Lisec, A., Paasch, J. M., Paulsson, J., Skovsgaard, T. L., & Velasco, A. (2023). Determination of the property boundary–A review of selected civil law jurisdictions. Land Use Policy, 124, 106445.
13. De Soto, H. D. (2002). The mystery of capital. Why capitalism triumphs in the West and fails everywhere else. Canadian Journal of Latin American & Caribbean Studies, 27(53), 172.
14. Enemark, S., McLaren, R., & Van Der Molen, P. (2010, Nisan). Land governance in support of the millennium development goals: a new agenda for land professionalss. XXIV FIG International Congress 2010: Facing the Challenges–Building the Capacity. Sydney, Avustralya.
15. Enemark, S., Bell, K. C., Lemmen, C., & McLaren, R. (2014). Fit-for-purpose land administration. International Federation of Surveyors.
16. Ernst, J., Mansberger, R., Muggenhuber, G., Navratil, G., Ozlberger, S., & Twaroch, C. (2019). The legal boundary cadastre in Austria: a success story? Geodetski vestnik, 63(2).
17. Esmer, G. (1990). Mevzuatımızda gayrimenkul hükümleri ve tapu sicili. Kazancı Kitap Ticaret.
18. Fetai, B., Tekavec, J., Fras, M. K., & Lisec, A. (2022). Inconsistencies in Cadastral Boundary Data—Digitisation and Maintenance. Land, 11(12), 2318.
19. Grant, D., McCamley, G., Mitchell, D., Enemark, S., & Zevenbergen, J. (2018). Upgrading spatial cadastres in Australia and New Zealand: functions, benefits & optimal spatial uncertainty.
20. Grant, D., Enemark, S., Zevenbergen, J., Mitchell, D., & McCamley, G. (2020). The Cadastral triangular model. Land Use Policy, 97, 104758.
21. Güler, F. (2014). Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray Üniversitesi, Aksaray.
22. Hagemans, E. (2024). Development in Cadastral Surveying and Mapping in the Netherlands: About the Improved Cadastral Map of The Netherlands: Kadastrale Kaart Next. Kart og Plan, 117(2), 230-240.
23. HKMO. (1962). Türkiye Kadastrosu Hakkında Rapor. Ayyıldız Matbaası, Ankara.
24. HKMO. (2003). Kadastro 2023 Geleceğin Kadastrosu Türkiye Kadastrosuna İlişkin Çerçeve Rapor. Ankara.
25. ICSM. (2014). Standard for Australian Survey Control Network. Intergovernmental Committee on Surveying and Mapping.
26. İnam, Ş. (1999). Türkiye’de farklı sistemlerde üretilmiş kadastro paftalarının kullanılabilirliği üzerine bir araştırma (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Selçuk Üniversitesi, Konya.
27. İnam, Ş. (2005). Türkiye’de farklı zaman ve sistemlerde üretilmiş kadastro paftalarının zemine uygulanma incelikleri üzerine bir araştırma I: Eski (Klasik) ve grafik kadastro paftaları. Jeodezi Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi, 2005/92.
28. Kanunname-i Arazi (1858).
29. Karataş, K., & Gençer, E. (2021). Kadastro Haritalarının Sayısallaştırılması Kapsamında Yapılan Çalışmaların Analizi. Geomatik, 6(2), 124-134.
30. Kibaroğlu, D. (2010). Türkiye’de ikinci kadastroya duyulan ihtiyaç kapsamında yenileme çalışmalarının değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
31. Köktürk, E. (2009). Kadastro Toplumsal Bir Olgudur, Değişir! İstanbul Bülteni, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yayın Organı, Mayıs, 50-53.
32. Köktürk, E. (2017). Bilgi Çağına Girerken ve Girdikten Sonra TBMM Genel Kurulunda Harita Sektörü ve Kadastro Algısı. Ankara.
33. Lai, L. W., Davies, S. N., Chau, K., Ching, K. S., Chua, M. H., Leung, H., & Lorne, F. T. (2018). The determination of the “true” property boundary in planned development: a Coasian analysis. The Annals of Regional Science, 61, 579-599.
34. Li, L., Ban, H., Wechsler, S., & Xu, B. (2018). Spatial data uncertainty. Comprehensive geographic information systems, B. Haung, Ed. Elsevier, 313-340.
35. Nazmi, Y., & Erol, K. (1985). Kadastroda Parsel Ölçme Yöntemleri (Kadastronun Geometrik Temelleri). Kadastroda Öğretim, Araştırma ve Uygulama İlişkileri Semineri, Yıldız Üniversitesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü, İstanbul.
36. Özen, H. (1980). Türkiye koşullarında koordinat kadastrosu (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
37. Özmen, İ. (1986). Eski ve yeni hukukumuzda gayrimenkul mevzuatı. Feryal Matbaası.
38. Popper, K. (2005). The logic of scientific discovery. Routledge.
39. Sari, N. İ. (2006). Ülkemiz kadastrosunda yenileme çalışmaları ve öneriler (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
40. Sarı, N. İ., & Demirel, Z. (2007). Ülkemiz kadastrosunda yenileme olgusu ve öneriler. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi(96), 13-21.
41. Tarhan, M. (1951). Tapu Kayıtlarımız ve Garp Memleketleriyle Mukayeseli Türkiye Kadastrosu Ankara: Doğuş Matbaası.
42. TKGM. (1935). Kadastro ve Tapu Tahriri Nizamnamesi.
43. TKGM. (1948). Tapu ve Kadastro Fen İşleri İzahnamesi.
44. TKGM. (1951). Tapulama Fen İşleri İzahnamesi.
45. TKGM. (1968). Tapulama Fen İşleri Yönetmeliği.
46. TKGM. (2021). Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik.
47. TKGM. (2022). Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik.
48. TKGM. (2023). Talebe Bağlı İşlemlerin Yapımı ve Kontrolü Genelgesi.
49. Toker, K. (2015). Türkiye’de Çeşitlerine Göre Kadastro Süreçlerinin Analizi. World Cadastre Summit, Istanbul. Toker, K. (2025). Kadastro Mevzuatı Ders Notları.
50. Uçar, F., & Demir, Ş. (2024). Türkiye’de taşınmaz mülkiyet hakkı ve kadastro: tarihsel gelişimi, yasal, idari ve teknik sorunların incelenmesi. Geomatik, 9(3), 269-285.
51. UNECE. (1996). United Nations Economic Commission for Europe Land Administration Guidelines: with special reference to countries in transition. United Nations Pubns.
52. Vos, J. (2015). Creating boundaries: the (un) limited possibilities measured. ELRA Annual Publication, 6. Williamson, I. (1985). Cadastres and land information systems in common law jurisdictions. Survey Review, 28(217), 114-129.
53. Williamson, I., Enemark, S., Wallace, J., & Rajabifard, A. (2010, Nisan). Land administration for sustainable development. XXIV FIG International Congress 2010: Facing the Challenges–Building the Capacity. Sydney, Avustralya.
54. Yargıtay HGK. (1937). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı.
55. Yargıtay. (1953). Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 08.01.1953 tarih, E: 8088 K: 41.
56. Yargıtay. (1958). Yargıtay 26/12/1958 tarih, E:7/49 45 sayılı Kararı.
57. Yargıtay. (1977). Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 03.10.1977 tarihli ve 1977/1085 E., 1977/9956 K. sayılı kararı.
58. Yaşayan, A., Erkan, H., & Seylam, S. G. (2011, Nisan). Kadastro Kavrami ve Türkiye Kadastrosu. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
59. Yıldırım, S. (2014). Kadastro paftalarının yenilenmesi üzerine bir inceleme: Erzurum Bölge Müdürlüğü örneği (Yüksek Lisans Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Gümüşhane Üniversitesi, Gümüşhane.
60. Yıldırır, M., Kadıoğlu, S., & Işık, S. (2021). Türkiye Kadastrosunun Tarihi “Kadastro Tarihinin Kaynakları”. Azim Matbaacılık, Ankara.
61. Yildiz, U., Zevenbergen, J., & Todorovski, D. (2020, Mayıs). Exploring the relation between transparency of land administration and land markets: Case study of Turkey. FIG Working Week 2020, Amsterdam, Hollanda.
62. Yildiz, U., Gürel, M., & Kocaman, S. (2022a). State liability and uncertainty perception on cadastral parcel area registry in Turkey. Land Use Policy, 116, 106075.
63. Yildiz, Ü., Kocaman, S., Zevenbergen, J., & Gürel, M. (2022b, Eylül). Possible negative legal impacts on cadastral work due to lack of perception on spatial uncertainty. XXVII FIG Congress 2022: Volunteering for the future-Geospatial excellence for a better living, Warsaw, Polonya.
64. Yildiz, Ü. (2024). Handling Boundary Uncertainty in Cadastre (Doktora Tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
65. Yildiz, U., Gokceoglu, C., & Kocaman, S. (2024). Impact of geohazards on cadastral data: an assessment after the 6 February 2023 Kahramanmaras earthquakes (Türkiye). Natural Hazards, 121(1), 1183-1208.
66. URL-1: https://sozluk.gov.tr, (Erişim Tarihi: 01 Şubat 2026).
67. URL-2: http://cadastralvocabulary.org/Boundary, (Erişim Tarihi: 10 Kasım 2025).
68. URL-3: https://cbs.tkgm.gov.tr/istatistik/liste.aspx, (Erişim Tarihi: 01 Temmuz 2025).
69. URL-4: Devlet Planlama Teşkilatı Kalkınma Planı (Birinci Beş Yıl, 1963-1967). (1963). https://dspace.ceid.org.tr/server/api/core/bitstreams/961efe09-dada-44ff-9096-fd248f55575b/content, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
70. URL-5: https://www.gov.uk/government/publications/land-registry-plans-boundaries, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).
71. URL-6: https://www.boundary-problems.co.uk/boundary-problems/genl-bdy.html, (Erişim Tarihi: 10 Aralık 2025).