Araştırma Makalesi

Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’

Cilt: 13 Sayı: 1 5 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’

Öz

Deprem sonrasında afet bölgesine ilişkin havadan elde edilmiş üç boyutlu (3B) nokta bulutlarından mevcut durumun 3B kent modelinin yani 3B sahnenin üretilmesi ve bunun üzerinde 3B bölütleme gibi bilgisayarlı görü görevlerinin gerçekleştirilmesi önemli bir konudur. Buradan hareketle deprem sonrasında elde edilen büyük ve karmaşık nokta bulutlarının 3B bölütlenmesi görevinde hem yapay öğrenme modelinin temsil gücünü hem de hesaplama verimliliğini arttıracak bir mimarinin tasarlanması ve bu mimariye dayalı bir modelin geliştirilmesi kritik öneme sahiptir. Ayrıca yapay öğrenme alanında da kullanılabilecek en iyi mimariden ve modelden ziyade, projenin amacına ve gereksinimlerine en uygun mimariyi seçebilmek ve buna ilişkin modeli geliştirebilmek çok daha önemli görülmektedir. Yapay öğrenme yaklaşımında; araştırma ve uygulama gereksinimlerine göre modelin ölçeklenebilirliği, ön eğitim yaklaşımları ve bütünleştirme kolaylığı gibi ölçütler mimari ve model seçiminde belirleyici olmaktadır. Çalışma kapsamında deprem sonrasında düzensiz ve sırasız yapıda bulunan nokta bulutlarından bina hasar tespiti için yüksek detay ve çok ölçekli bilgi gereksinimleri göz önüne alındığında SONATA öz denetim ön eğiticisinin, PointTransformer v3 özellik çıkarıcısının, Mask3D bölütleme başlığının, PointLLM etkileşiminin, Point2Surf grafik modelleyicisinin bir araya getirildiği bir süreç tasarımı geliştirilmiş ve EQDamage4B_Pnt olarak adlandırılmıştır. Süreç tasarımı sonucunda elde edilen mimari ile bina hasar tespiti, deprem sonrası hızlı hasar değerlendirmesi ve müdahale planlaması gibi görevlere yönelik çözümler uçtan-uca yapay öğrenme tabanlı olarak üretilebilir yapıya getirilmiş olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Achlioptas, P., Diamanti, O., Mitliagkas, I., & Guibas, L. (2017). Learning Representations and Generative Models for 3D Point Clouds. 35th International Conference on Machine Learning, ICML 2018, 1, 67-85. https://arxiv.org/pdf/1707.02392.
  2. Chen, C., Wang, B., Lu, C. X., Trigoni, N., & Markham, A. (2023). Deep learning for visual localization and mapping: A survey. IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems, 35(12), 17000-17020.
  3. Chen, C., Wu, Y., Dai, Q., Zhou, H.-Y., Xu, M., Yang, S., Han, X., & Yu, Y. (2024). A survey on graph neural networks and graph transformers in computer vision: A task-oriented perspective. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 46(12), 10297-10318.
  4. Dai, A. and C., Angel X. and Savva, Manolis and Halber, Maciej and Funkhouser, & Thomas and Niessner, M. (2017). ScanNet: Richly-annotated 3D Reconstructions of Indoor Scenes. http://www.scan-net.org/.
  5. Duan, Y., Zheng, Y., Lu, J., Zhou, J., & Tian, Q. (2019, Haziran). Structural relational reasoning of point clouds. Proceedings of the IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition içinde (s. 949-958). Long Beach, California, ABD.
  6. Frome, A., Huber, D., Kolluri, R., Bülow, T., & Malik, J. (2004). Recognizing objects in range data using regional point descriptors. Lecture Notes in Computer Science (including subseries Lecture Notes in Artificial Intelligence and Lecture Notes in Bioinformatics), 3023, 224-237.
  7. Girdhar, R., El-Nouby, A., Liu, Z., Singh, M., Alwala, K. V., Joulin, A., & Misra, I. (2023, Haziran). ImageBind: One Embedding Space To Bind Them All. Proceedings of the IEEE Computer Society Conference on Computer Vision and Pattern Recognition içinde (s. 15180-15190). Vancouver, Kanada.
  8. Graham, B., Engelcke, M., & van der Maaten, L. (2018, Haziran). 3D Semantic Segmentation with Submanifold Sparse Convolutional Networks. CVPR 2018 içinde (s. 9224-9232). Salt Lake City, Utah, ABD.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Jeomatik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

5 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

6 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

26 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güney, C. (2026). Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(1), 100-129. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0005.T
AMA
1.Güney C. Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’. hkmojjd. 2026;13(1):100-129. doi:10.9733/JGG.2026R0005.T
Chicago
Güney, Caner. 2026. “Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 (1): 100-129. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0005.T.
EndNote
Güney C (01 Mart 2026) Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 1 100–129.
IEEE
[1]C. Güney, “Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’”, hkmojjd, c. 13, sy 1, ss. 100–129, Mar. 2026, doi: 10.9733/JGG.2026R0005.T.
ISNAD
Güney, Caner. “Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13/1 (01 Mart 2026): 100-129. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0005.T.
JAMA
1.Güney C. Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’. hkmojjd. 2026;13:100–129.
MLA
Güney, Caner. “Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, c. 13, sy 1, Mart 2026, ss. 100-29, doi:10.9733/JGG.2026R0005.T.
Vancouver
1.Caner Güney. Deprem sonrasında nokta bulutlarından hasarlı binaların belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Pnt’. hkmojjd. 01 Mart 2026;13(1):100-29. doi:10.9733/JGG.2026R0005.T