Araştırma Makalesi

Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’

Cilt: 13 Sayı: 1 26 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’

Öz

Bir deprem ülkesi olan Türkiye’de deprem sonrası kriz yönetiminde, acil müdahale planlamasında vb. süreçlerde geleneksel yöntemlere ek olarak modern yaklaşımların kullanılması kaçınılmazdır. Bu çalışmada modern yaklaşım sınıfına girebilecek olan uçak, insansız hava aracı ve uydu platformlarındaki farklı sensörlerden elde edilen görüntülerden, yenilikçi yapay öğrenme yaklaşımıyla bina bölütleme ve bina hasar sınıflandırma görevlerinin gerçekleştirilmesi konusu ele alınacaktır. Böylece geleneksel yöntemlere göre daha etkin, hızlı ve doğru bir acil müdahale planlaması yapılabilmesine katkı verilmeye çalışılacaktır. Çalışma kapsamında beklenen Büyük Marmara Depremi gibi bundan sonra Türkiye’de olması olası depremler sonrasında uydu görüntülerinden bina hasarlarının belirlenmesine ilişkin nasıl bir yapay öğrenme altyapısı, mimarisi ve modelleri kullanılabileceğine ilişkin kavramsal bir süreç tasarımı yapılmıştır. Farklı yapay öğrenme yaklaşımları, mimarileri ve modelleri bina hasarlarının belirlenmesinde farklı başarımlar sergilemektedir. Çalışmanın amacı da görüntülere dayalı bina bölütlemesi ve hasar düzeyi sınıflandırma görevlerindeki başarımın iyileştirilmesi için yenilikçi bir yapay öğrenme mimari ve model yaklaşımının önerilmesidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Badrinarayanan, V., Kendall, A., & Cipolla, R. (2017). Segnet: A deep convolutional encoder-decoder architecture for image segmentation. IEEE transactions on pattern analysis and machine intelligence, 39(12), 2481-2495.
  2. Bandara, W. G. C., & Patel, V. M. (2022). A transformer-based siamese network for change detection. IGARSS 2022-2022 IEEE International Geoscience and Remote Sensing Symposium, 207-210.
  3. Bao, H., Dong, L., Piao, S., & Wei, F. (2021). Beit: Bert pre-training of image transformers. arXiv preprint arXiv:2106.08254.
  4. Birkmann, J. (2006). Measuring vulnerability to natural hazards: towards disaster resilient societies. United Nations University Press.
  5. Bouchard, I., Rancourt, M. È., Aloise, D., & Kalaitzis, F. (2022). On transfer learning for building damage assessment from satellite imagery in emergency contexts. Remote Sensing, 14(11), 2532.
  6. Brunner, D., Lemoine, G., & Bruzzone, L. (2010). Earthquake damage assessment of buildings using VHR optical and SAR imagery. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 48(5), 2403-2420.
  7. Carion, N., Massa, F., Synnaeve, G., Usunier, N., Kirillov, A., & Zagoruyko, S. (2020). End-to-end object detection with transformers. In European conference on computer vision, 213-229.
  8. Chen, L. C., Papandreou, G., Kokkinos, I., Murphy, K., & Yuille, A. L. (2018). Deeplab: Semantic image segmentation with deep convolutional nets, atrous convolution, and fully connected crfs. IEEE transactions on pattern analysis and machine intelligence, 40(4), 834-848.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Jeomatik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

9 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

12 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güney, C., & Köroğlu, S. M. (2026). Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 13(1), 1-32. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0001.T
AMA
1.Güney C, Köroğlu SM. Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’. hkmojjd. 2026;13(1):1-32. doi:10.9733/JGG.2026R0001.T
Chicago
Güney, Caner, ve Serhat Mürsel Köroğlu. 2026. “Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 (1): 1-32. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0001.T.
EndNote
Güney C, Köroğlu SM (01 Ocak 2026) Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13 1 1–32.
IEEE
[1]C. Güney ve S. M. Köroğlu, “Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’”, hkmojjd, c. 13, sy 1, ss. 1–32, Oca. 2026, doi: 10.9733/JGG.2026R0001.T.
ISNAD
Güney, Caner - Köroğlu, Serhat Mürsel. “Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi 13/1 (01 Ocak 2026): 1-32. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0001.T.
JAMA
1.Güney C, Köroğlu SM. Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’. hkmojjd. 2026;13:1–32.
MLA
Güney, Caner, ve Serhat Mürsel Köroğlu. “Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’”. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, c. 13, sy 1, Ocak 2026, ss. 1-32, doi:10.9733/JGG.2026R0001.T.
Vancouver
1.Caner Güney, Serhat Mürsel Köroğlu. Deprem sonrası uydu görüntülerinden hasarlı binaların ve hasar düzeylerinin belirlenmesine yönelik yapay öğrenme modeli tasarımı: ‘EQDamage4B_Sat’. hkmojjd. 01 Ocak 2026;13(1):1-32. doi:10.9733/JGG.2026R0001.T