GNSS alıcılarındaki saat sıçramalarının hassas nokta konumlama (PPP) performansına etkisinin araştırılması
Öz
GNSS (Global Navigation
Satellite Systems) alıcılarında, GNSS uydularında kullanılan yüksek
hassasiyetli atomik saatlerin aksine, genellikle daha ekonomik saatler
kullanılmaktadır. Kristal osilatörlere sahip bu saatlerin kullanıldığı
alıcılar, kendi zaman ölçülerini GPS zamanı ile senkronize tutabilmek için iç
saat hataları belirli bir seviyenin üzerine çıktığında GNSS ölçülerine
periyodik düzeltmeler getirmektedir. Saat sıçraması (clock jump) olarak anılan
bu düzeltmeler, faz kesikliğinden farklı olarak alınan tüm sinyallerde eşit
miktarda ve milisaniyenin tam sayı katı olarak görülmektedir. Bu sıçramalar
GNSS alıcıları tarafından üretilen zaman, kod ve faz ölçülerini etkilemekte,
türü ve boyutu alıcıdan alıcıya farklılık göstermektedir. Özellikle kod ve faz
ölçülerinde farklı etkilere sahip olduğunda, bu sıçramalar saat süreksizliğine
neden olmakta ve tespit edilmediği durumlarda konum belirleme performansını
olumsuz yönde etkilemektedir. Saat sıçraması diferansiyel ve rölatif GNSS
tekniklerinde farklar yardımıyla ortadan kaldırıldığı için çoğunlukla göz ardı
edilmesine rağmen, Hassas Nokta Konumlama (Precise Point Positioning-PPP) gibi
mutlak konum belirleme tekniklerinde tespit edilip uygun bir şekilde
düzeltilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada öncelikle etki ettiği GNSS ölçü
türlerine göre farklı saat sıçraması tipleri tanıtılmıştır. Daha sonra GNSS
ölçülerindeki saat sıçramalarını tespit etmek ve gidermek için geliştirilen
algoritma detayları ile açıklanmıştır. Gerçek GNSS verileri kullanılarak
yapılan testler, ilgili algoritmanın saat sıçramalarının tespitinde başarı ile
kullanılabileceğini göstermiştir. Son olarak, saat sıçramalarının tespit
edilmediği durumlarda konum belirleme performansını nasıl etkilediğini
araştırmak amacıyla gerçekleştirilen test ve buradan elde edilen sonuçlar bu
çalışma kapsamında sunulmaktadır. Sonuçlar, saat sıçramalarının uygun bir
şekilde tespit edilmediği takdirde, özellikle PPP tekniğinin konum belirleme
performansını hem konum doğruluğu hem de tam sayı belirsizliği için geçen
yakınsama süresi açısından olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bahadur, B., & Nohutcu, M. (2018). PPPH: a MATLAB-based software for multi-GNSS precise point positioning analysis. GPS Solutions, 22(4), 113.
- Grewal, M. S., Weill, L. R., & Andrews, A. P. (2007). Global positioning systems, inertial navigation, and integration. John Wiley & Sons.
- Guo, F., & Zhang, X. (2014). Real-time clock jump compensation for precise point positioning. GPS solutions, 18(1), 41-50.
- Hofmann-Wellenhof, B., Lichtenegger, H., & Wasle, E. (2007). GNSS–global navigation satellite systems: GPS, GLONASS, Galileo, and more. Springer Science & Business Media.
- Kim, D., & Langley, R. B. (2001). Instantaneous real-time cycle-slip correction of dual frequency GPS data. Proceedings of the international symposium on kinematic systems in geodesy, geomatics and navigation, 255-264.
- Lonchay, M., Bidaine, B., & Warnant, R. (2011, September). An efficient dual and triple frequency preprocessing method for GALILEO and GPS signals. 3rd International Colloquium–Scientific and Fundamentals Aspects of the GALILEO Programme.
- Momoh, J. A., Bhattarai, S., & Ziebart, M. (2019). Receiver clock jump and cycle slip correction algorithm for single-frequency GNSS receivers. GPS Solutions, 23(2), 38.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
22 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
27 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 2