TR
EN
AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
AMAÇ: Amacımız polikliniğinimize başvuran 65 yaş ve üstü hastaların başvuru sırasında kullanmakta oldukları ilaçları Türkiye’ye özgü yaşlıda ilaç kullanım kriterlerini ölçen TİME kriterleri ile karşılaştırmaktır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Bu çalışmada İstanbul Gaziosmanpaşa Duygu Özyurt Aile Sağlığı Merkezi 34.21.068 No'lu ' birime kayıtlı 65 yaş ve üzeri 129 hastaya yüz yüze görüşme methodu ile sosyodemografik özellikleri ve tıbbi öyküyü içeren anket uygulandı . Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodların yanısıra niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-Kare testi, Fisher’s Exact Ki-Kare testi, Fisher Freeman Halton Testi ve Continuity (Yates) Düzeltmesi kullanıldı.
BULGULAR: Yaşları 65 ile 89 arasında değişmekte olan Kayıtlı 129 hastanın %41,1 i erkek ;%58,9 u kadındı.Yaş ortalaması 71.89±5.22, %75.2’si evli, . %55.8’i emekli ve sadece , %0.8’i yüksekokul/üniversite mezunudur.Kronik hastalık ortalaması 4.11±2.10 du.Kullanılan ilaç sayısı ortalaması 7.67±3.16 idi.Olguların %89.9’unda polifarmasi, %31.8’inde çoklu polifarmasi mevcuttu.Time to Stop kriterlerine göre herhangi bir sistemde toplam uygunsuz ilaç kullanımı görülme oranı %84.5’tir.Time to Start kriterlerine göre herhangi bir sistemde toplam uygunsuz ilaç kullanımı görülme oranı %100’dür.
SONUÇ: Ülkemizdeki ilaç reçeteleme pratiği farklılıkları ve ülkemiz ilaç pazarındaki farklılıklar nedeniyle Türkiye’ye uygun hale getirilmiş TİME kriterleri, en son veriler ve yerel uygulamalar dikkate alınarak oluşturulmuş ve uygulanmaya başlanmıştır.Hastalarımızın ilaçlarının uygunluğunu değerlendirme konusunda büyük kolaylık sağlayacaktır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- KÜÇÜK U, Karadeniz H. Yaşlanmaya bağlı bireylerde görülen fizyolojik, ruhsal, sosyal değişiklikler ve korunmaya yönelik önlemler. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi. 2021;14(2):96-103.
- Erenmemişoğlu A. Yaşlılarda ilaç kullanımını etkileyen farmakokinetik değişiklikler. Turk J Geriatrics. 2006;29-32.
- Erdoğan B. Bölüm 15. Sağlık Bilimlerinde Yenilikçi Yaklaşımlar. 299.-315
- Alshanberi AM. Recent updates on risk and management plans associated with polypharmacy in older population. Geriatrics. 2022;7(5):97.
- Bahat G, et al. Presenting Turkish inappropriate medication use in the elderly (TIME) criteria set in Turkish. Eur J Geriatr Gerontol (Online). 2021.
- Lesage J. Polypharmacy in the geriatric patient. Nurs Clin North Am. 1991;26:273-90.
- Qato DM, Alexander GC, Conti RM, et al. Use of prescription and over-the-counter medications and dietary supplements among older adults in the United States. JAMA. 2008;300:2867-78.
- Cankurtaran M, Yavuz BB, Halil M, et al. Polypharmacy in elderly: does evidence based medicine brings more drug usage? 3rd European Geriatrics Congress. J Nutr Health Aging. 2004;8:280.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Geriatri ve Gerontoloji, Sağlığın Geliştirilmesi, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
13 Ağustos 2024
Kabul Tarihi
17 Eylül 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 4 Sayı: 3
APA
Ulusan, C., Gültekin Ulusan, A., Mercan Başpınar, M., & Basat, O. (2024). AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ. Hipokrat Tıp Dergisi, 4(3), 101-108. https://doi.org/10.58961/hmj.1530118
AMA
1.Ulusan C, Gültekin Ulusan A, Mercan Başpınar M, Basat O. AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ. HTD / HMJ. 2024;4(3):101-108. doi:10.58961/hmj.1530118
Chicago
Ulusan, Cemil, Ayça Gültekin Ulusan, Melike Mercan Başpınar, ve Okcan Basat. 2024. “AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Hipokrat Tıp Dergisi 4 (3): 101-8. https://doi.org/10.58961/hmj.1530118.
EndNote
Ulusan C, Gültekin Ulusan A, Mercan Başpınar M, Basat O (01 Aralık 2024) AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ. Hipokrat Tıp Dergisi 4 3 101–108.
IEEE
[1]C. Ulusan, A. Gültekin Ulusan, M. Mercan Başpınar, ve O. Basat, “AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ”, HTD / HMJ, c. 4, sy 3, ss. 101–108, Ara. 2024, doi: 10.58961/hmj.1530118.
ISNAD
Ulusan, Cemil - Gültekin Ulusan, Ayça - Mercan Başpınar, Melike - Basat, Okcan. “AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Hipokrat Tıp Dergisi 4/3 (01 Aralık 2024): 101-108. https://doi.org/10.58961/hmj.1530118.
JAMA
1.Ulusan C, Gültekin Ulusan A, Mercan Başpınar M, Basat O. AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ. HTD / HMJ. 2024;4:101–108.
MLA
Ulusan, Cemil, vd. “AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Hipokrat Tıp Dergisi, c. 4, sy 3, Aralık 2024, ss. 101-8, doi:10.58961/hmj.1530118.
Vancouver
1.Cemil Ulusan, Ayça Gültekin Ulusan, Melike Mercan Başpınar, Okcan Basat. AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE KAYITLI 65 YAŞ ÜSTÜ HASTALARDA İLAÇ UYUMUNUN TİME KRİTERLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ. HTD / HMJ. 01 Aralık 2024;4(3):101-8. doi:10.58961/hmj.1530118