Araştırma Makalesi

Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı

Cilt: 5 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı

Öz

Giriş: Hemodiyaliz hastalarında rHuEPO uygulaması fonksiyonel demir eksikliğine neden olmaktadır. Klasik demir eksikliğini gösteren parametreler, fonksiyonel demir eksikliğini tanımlamada yetersiz kalmaktadır. Biz bu sebeple rHuEPO uygulanan hemodiyaliz hastalarında sTfR ve RetHbC ölçümleri ile demir eksikliğinin erken dönemde saptanmasında, yararlı olup olamayacağını göstermeye çalıştık. Yöntem: Çalışma grubumuzdaki olguların 54’ ünde hemodiyaliz uygulanıyordu. Bunlardan 21’ i IV demir kullanmakta idi, 33’ü ise demir kullanmıyordu. Kontrol grupları olarak, demir eksikliği anemisi grubu (n=16) ve sağlıklı kontrol grubu (n=10) kişiden oluşturuldu. Olgularda tam kan sayımı ile birlikte Retikülosit hemoglobin içeriği RetHbC), serum demiri, serum demir bağlama kapasitesi, Ferritin, Transferrin, serum transferrin reseptörü (sTfR) düzeyleri ve sTfR/log ferritin değerlerini saptadık. Bulgular: Diyaliz hastalarının ortalama sTfR, ferritin, SDBK ve Retikülosit değerlerinin sağlıklı kontrol grubundan belirgin şekilde yüksek olduğu (p<0,001), SD değerinin farklı olmadığı (p>0,005), RetHbC ve %TSI değerlerinin ise belirgin şekilde daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,001). Diyaliz hastaları içinde demir tedavisi alan hastalarla almayanların değerleri karşılaştırıldığında; demir tedavisi alan diyaliz hastaları grubunun ortalama SD, SDBK ve %TSI değerlerinin demir tedavisi almayan diyaliz hastaları grubundan belirgin şekilde yüksek olduğu (p<0,001), ferritin, Ret ve RetHbC değerinin farklı olmadığı (p>0,05), sTfR değerlerinin ise belirgin şekilde daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,001). Diyaliz hastaları ile demir eksikliği anemisi bulunan kontrol olgularının değerleri karşılaştırıldığında; diyaliz hastaları grubunun ortalama ferritin, SD, Ret, RetHbC ve %TSI değerlerinin demir eksikliği anemili kontrol grubundan belirgin şekilde yüksek olduğu (p<0,001), sTfR değerinin farklı olmadığı (p>0,005), SDBK değerlerinin ise belirgin şekilde daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: sTfR seviyeleri yalnızca rHuEPO tedavisi uygulanan hemodiyaliz hastalarında normalin 3 kati kadar artmaktadır. IV demir ile birlikte rHuEPO tedavisi uygu- andığı zaman sTfR düzeyleri azalmaktadır. STfR’nin hemodiyaliz uygulanan hastalarda, demir eksikliği anemisini en erken ve en doğru olarak tanımlamasında diğer klasik hematolojik parametrelerden daha değerli bilgiler verdiği görülmüştür. EPO uygulamasını takiben 3. günde toplanan kan örneklerinde, rHuEPO’nun kemik iliği stimülasyonu sonucu sTfR seviyelerinde bir artışa yol açtığı düşünülmektedir. RetHbC ölçümlerinin ise EPO uygulamasını takiben dolaşıma çıkan erken retikülositlerin hemoglobinizasyonunu göstermekte olup, fonksiyonel demir eksikliyi anemisi düşünülen olgularda IV demir uygulamasını takiben kemik iliğinin oluşturduğu cevabin erken dönemde değerlendirilmesinde yardımcı bir parametre olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Watson A. Iron management during treatment with recombinant human erythro poietin in chronic renal failure. J. Clin. Pharmacol, 33(12):1134–1138, Dec 1993.
  2. I. C. Macdougall. Poor response to erythropoietin: practical guidelines on investigation and management. Nephrology Dialysis Transplantation, 10:607–614, 1995.
  3. S. Fishbane et all Iron management in end-stage renal disease. Amer- ican Journal of Kidney Diseases, 29:319–333, 1997.
  4. Weiss G. Iron and anemia of chronic disease. Kidney Int, 55:S12–S17, 1999.
  5. J. W. Eschbach et all. Iron overload in renal failure patients: changes since the introduction of erythropoietin therapy. Kidney International, 55:S35–S43, 1999.
  6. B. J. Ferguson and B. S. Skikne. Serum transferrin receptor distinguishes the anemia of chronic disease from iron deficiency anemia. Journal of Clinical Laboratory Medicine, 119:385–389, 1992.
  7. Punnonen K, et all.. Serum transferrin receptor and its ratio to serum ferritin in the diagnosis of iron deficiency. Blood, 89:1052–1057, 1997.
  8. Zanen AL, et all. Over saturation of transferrin after intravenous ferric gluconate (ferrlecit) in haemodialysis patients. Nephrol Dial Transplant, 11:820–824, 1996.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hematoloji, Nefroloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

5 Mart 2025

Kabul Tarihi

26 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öztaş, E., & Erikçi, S. (2025). Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı. Hipokrat Tıp Dergisi, 5(1), 8-16. https://doi.org/10.58961/hmj.1628574
AMA
1.Öztaş E, Erikçi S. Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı. HTD / HMJ. 2025;5(1):8-16. doi:10.58961/hmj.1628574
Chicago
Öztaş, Ergün, ve Selahattin Erikçi. 2025. “Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı”. Hipokrat Tıp Dergisi 5 (1): 8-16. https://doi.org/10.58961/hmj.1628574.
EndNote
Öztaş E, Erikçi S (01 Nisan 2025) Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı. Hipokrat Tıp Dergisi 5 1 8–16.
IEEE
[1]E. Öztaş ve S. Erikçi, “Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı”, HTD / HMJ, c. 5, sy 1, ss. 8–16, Nis. 2025, doi: 10.58961/hmj.1628574.
ISNAD
Öztaş, Ergün - Erikçi, Selahattin. “Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı”. Hipokrat Tıp Dergisi 5/1 (01 Nisan 2025): 8-16. https://doi.org/10.58961/hmj.1628574.
JAMA
1.Öztaş E, Erikçi S. Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı. HTD / HMJ. 2025;5:8–16.
MLA
Öztaş, Ergün, ve Selahattin Erikçi. “Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı”. Hipokrat Tıp Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2025, ss. 8-16, doi:10.58961/hmj.1628574.
Vancouver
1.Ergün Öztaş, Selahattin Erikçi. Eritropoetin Uygulanan Hemodiyaliz Hastalarında Gelişen Fonksiyonel Demir Eksikliğinin sTfR ve RetHbC Ölçümleriyle Erken Dönemde Saptanması ve Eritropoetin Rezistansı. HTD / HMJ. 01 Nisan 2025;5(1):8-16. doi:10.58961/hmj.1628574

e-ISSN: 2791-9935