Derleme

GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER

Cilt: 5 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER

Öz

Yardımcı üreme tekniklerinden biri olan gamet donasyonu, infertilite, genetik bozukluklar veya yaşa bağlı fertilitenin azalması gibi nedenlerle bireylere ve çiftlere yeni fırsatlar sunmaktadır. Tıbbi önemi dışında, gamet donasyonu çeşitli kültürel normlar, dini inançlar ve düzenleyici çerçeveler tarafından şekillendirilmiş, dünya çapında önemli etik ve yasal tartışmalara yol açmıştır. Bu derlemenin amacı, farklı ülkelerdeki gamet bağışı uygulamalarının tıbbi, sosyal, hukuki ve etik boyutlarını analiz etmektir. Derleme, gamet donasyonunun tıbbi endikasyonlarını ve donörler, alıcılar ile donörden doğan çocuklar üzerindeki psikososyal etkileri özetlemektedir. Ayrıca donör seçimi, anonimlik ve şeffaflığa ilişkin farklı uluslararası yaklaşımları değerlendirerek, liberal ve kısıtlayıcı sistemler arasındaki temel farklara dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Jain M, Singh M. Assisted reproductive technology (ART) techniques. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK576409/
  2. Raperport C. 'It takes a village' – fertility treatment using donor gametes, embryos and/or surrogacy. Obstet Gynaecol. 2023;25(3):173–180. doi:10.1111/tog.12830
  3. Pennings G, de Wert G, Shenfield F, Cohen J, Tarlatzis B, Devroey P. ESHRE Task Force on Ethics and Law 14: equity of access to assisted reproductive technology. Hum Reprod. 2008;23(4):772–774. doi:10.1093/humrep/den037
  4. Inhorn MC, Patrizio P. Infertility around the globe: New thinking on gender, reproductive technologies and global movements in the 21st century. Hum Reprod Update. 2015;21(4):411–426. doi:10.1093/humupd/dmv016
  5. T.C. Sağlık Bakanlığı. Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezleri Yönetmeliği. Resmî Gazete. 2014; no.29135. Available from:https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20085&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
  6. Aslan Demirtaş F, Aslan E. Özel durumlarda yardımcı üreme tekniklerinin kullanımı. Ordu Univ Hem Calis Derg. 2023;6(1):217–225. doi:10.38108/ouhcd.1030647
  7. Mermer GG, Bulut E. Gamet ya da embriyo bağışında etik sorunlar ve yasal düzenlemeler. In: Yılmaz DV, Emül TG, editors. İnfertilite hemşireliği. Bölüm 12. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2021. p.248–250. doi:10.37609/akya.856
  8. Human Fertilisation and Embryology Authority. Donating your eggs [Internet]. London: HFEA; 2024. Available from: https://www.hfea.gov.uk/donation/donors/donating-your-eggs/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Hastalıkları ve Doğum

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2025

Kabul Tarihi

22 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dönmez, K., Baykuş, Y., Aba, Y. A., & Deniz, R. (2025). GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER. Hipokrat Tıp Dergisi, 5(3), 115-125. https://doi.org/10.58961/hmj.1801583
AMA
1.Dönmez K, Baykuş Y, Aba YA, Deniz R. GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER. HTD / HMJ. 2025;5(3):115-125. doi:10.58961/hmj.1801583
Chicago
Dönmez, Kübra, Yakup Baykuş, Yılda Arzu Aba, ve Rulin Deniz. 2025. “GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER”. Hipokrat Tıp Dergisi 5 (3): 115-25. https://doi.org/10.58961/hmj.1801583.
EndNote
Dönmez K, Baykuş Y, Aba YA, Deniz R (01 Aralık 2025) GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER. Hipokrat Tıp Dergisi 5 3 115–125.
IEEE
[1]K. Dönmez, Y. Baykuş, Y. A. Aba, ve R. Deniz, “GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER”, HTD / HMJ, c. 5, sy 3, ss. 115–125, Ara. 2025, doi: 10.58961/hmj.1801583.
ISNAD
Dönmez, Kübra - Baykuş, Yakup - Aba, Yılda Arzu - Deniz, Rulin. “GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER”. Hipokrat Tıp Dergisi 5/3 (01 Aralık 2025): 115-125. https://doi.org/10.58961/hmj.1801583.
JAMA
1.Dönmez K, Baykuş Y, Aba YA, Deniz R. GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER. HTD / HMJ. 2025;5:115–125.
MLA
Dönmez, Kübra, vd. “GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER”. Hipokrat Tıp Dergisi, c. 5, sy 3, Aralık 2025, ss. 115-2, doi:10.58961/hmj.1801583.
Vancouver
1.Kübra Dönmez, Yakup Baykuş, Yılda Arzu Aba, Rulin Deniz. GAMET DONASYONU UYGULAMALARINDA ETİK VE YASAL PERSPEKTİFLER. HTD / HMJ. 01 Aralık 2025;5(3):115-2. doi:10.58961/hmj.1801583

e-ISSN: 2791-9935