Evde Sağlık Hizmetlerinde Farkındalık, Kullanım, Memnuniyet ve Engellerin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran yetişkin bireylerde evde sağlık hizmetlerine ilişkin farkındalık ve bilgi düzeyini, hizmet kullanım durumunu, memnuniyeti, genel görüşleri ve evde sağlık hizmetlerine yönelik algılanan engel düzeylerini belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, 15 Şubat-30 Nisan 2026 tarihleri arasında Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 153 yetişkin birey ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yapılandırılmış bir anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, evde sağlık hizmetlerine ilişkin bilgi ve farkındalıkları, hizmet kullanım ve memnuniyet durumları, genel görüşleri ve algıladıkları engeller değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 57,88±15,76 yıl olup %62,7’si kadındı. Katılımcıların %80,4’ü evde sağlık hizmetlerini daha önce duyduğunu belirtmiş; ancak hizmetten kimlerin yararlanabileceği, hizmet kapsamı ve başvuru sürecine ilişkin bilgi düzeyinin sınırlı olduğu görülmüştür. Katılımcıların %52,9’u başvuru sürecini bilmediğini, %60,8’i ise bu hizmetlerden daha önce yararlanmadığını bildirmiştir. Hizmetten yararlananların %33,3’ü çok memnun olduğunu, %55,0’ı hizmetin gereksinimlerini karşıladığını ifade etmiştir. Genel görüş eğitim durumuna ve önceki hizmet kullanımına göre anlamlı farklılık göstermiştir (sırasıyla χ²=8,151, p=0,017; χ²=7,003, p=0,008). Algılanan engel durumu ise yaş grubu ve eğitim durumuna göre anlamlı farklılaşmıştır (sırasıyla χ²=5,076, p=0,024; χ²=6,302, p=0,043). Yaşlı ve düşük eğitim düzeyine sahip katılımcılarda yüksek engel algısı daha belirgindir. Sonuç: Evde sağlık hizmetlerine yönelik farkındalık yüksek olmakla birlikte, başvuru süreci ve hizmet kapsamına ilişkin pratik bilgi sınırlıdır. Hizmete erişebilenlerde memnuniyetin olumlu olması, bu modelin kabul edilebilir olduğunu düşündürmektedir. Başvuru süreçlerinin sadeleştirilmesi, standart bilgilendirmenin artırılması ve kırılgan gruplara yönelik rehberliğin güçlendirilmesi hizmet kullanımını artırabilir.

Anahtar Kelimeler

• Evde sağlık hizmetleri
• bilinirlik
• memnuniyet
• farkındalık
• erişim

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınmıştır (Tarih: 21.01.2026; Onay No: E-67961857-050.04-2600006643). Gerekli kurum izni ise Bandırma Eğitim ve Araştırma Hastanesi Eğitim Planlama Kurulu’ndan alınmıştır.

Teşekkür

Yok

An Investigation of Awareness, Utilization, Satisfaction, and Barriers in Home Health Care Services

Öz

Objective: This study aimed to determine awareness, knowledge, service utilization, satisfaction, general opinions, and perceived barriers regarding home health care services among adults attending a family medicine outpatient clinic. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with 153 adults who applied to a Family Medicine Outpatient Clinic between February 15 and April 30, 2026. Data were collected through face-to-face interviews using a structured questionnaire developed by the researchers. The questionnaire assessed sociodemographic characteristics, awareness and knowledge of home health care services, service use and satisfaction, general opinions, and perceived barriers. Results: The mean age of participants was 57.88±15.76 years, and 62.7% were female. Although 80.4% had previously heard of home health care services, practical knowledge about eligibility, service scope, and application procedures was limited. Overall, 52.9% did not know how to apply, and 60.8% had never used these services. Among service users, 33.3% reported being very satisfied, and 55.0% stated that the services met their needs. General opinion differed significantly by educational status and previous service use (χ²=8.151, p=0.017; χ²=7.003, p=0.008, respectively). Perceived barrier status differed significantly by age group and educational status (χ²=5.076, p=0.024; χ²=6.302, p=0.043, respectively). High perceived barriers were more common among older and less educated participants. Conclusion: Although awareness of home health care services is high among adult individuals, practical knowledge about application procedures and service scope is limited. Simplifying application procedures, increasing standardized information, and strengthening guidance for vulnerable groups may improve service utilization.

Anahtar Kelimeler

• : Home health care services
• ; awareness
• access
• satisfaction
• perceived barriers.

Destekleyen Kurum

None

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Bandırma Onyedi Eylül University Faculty of Medicine Non-Interventional Research Ethics Committee (Date: 21.01.2026; Approval Number: E-67961857-050.04-2600006643). The necessary institutional permission was obtained from the Training Planning Board of Bandırma Training and Research Hospital

Teşekkür

None

Kaynakça

1. Gianfredi V, Nucci D, Pennisi F, Maggi S, Veronese N, Soysal P. Aging, longevity, and healthy aging: The public health approach. Aging Clin Exp Res. 2025;37(1):125. doi:10.1007/s40520-025-03021-8
2. Krasniuk S, Crizzle AM. Impact of health and transportation on accessing healthcare in older adults living in rural regions. Transp Res Interdiscip Perspect. 2023;21:100882. doi:10.1016/j.trip.2023.100882
3. Federman AD, Brody A, Ritchie CS, Egorova N, Arora A, Lubetsky S, et al. Outcomes of home-based primary care for homebound older adults: A randomized clinical trial. J Am Geriatr Soc. 2023;71(2):443-454. doi:10.1111/jgs.17999
4. Szanton SL, Xue QL, Leff B, Guralnik J, Wolff JL, Tanner EK, et al. Effect of a biobehavioral environmental approach on disability among low-income older adults: A randomized clinical trial. JAMA Intern Med. 2019;179(2):204-211. doi:10.1001/jamainternmed.2018.6026
5. Shahriari M, Hafezi Nia D, Kalij F, Hashemi MS. Challenges of home care: A qualitative study. BMC Nurs. 2024;23(1):215. doi:10.1186/s12912-024-01878-0
6. Rahimi F, Shakibazadeh E, Ashoorkhani M, Foroughan M. Barriers to home care for older adults from perspectives of Iranian informal caregivers: A qualitative study. BMJ Open. 2022;12(12):e065547. doi:10.1136/bmjopen-2022-065547
7. Sabetsarvestani P, Mohammadi F, Tehranineshat B, Bijani M, Fereidouni Z. Barriers to efficient management of in-home care: A qualitative content analysis. Nurs Open. 2022;9(2):1200-1209. doi:10.1002/nop2.1161
8. Russell D, Burgdorf JG, Washington KT, Schmitz J, Bowles KH. “Second set of eyes”: Family caregivers and post-acute home health care during the COVID-19 pandemic. Patient Educ Couns. 2023;109:107627. doi:10.1016/j.pec.2023.107627

9. Williams AP, Hu S, Lum J, Leung H, Chavez F, Sule SD, et al. Evaluating Ontario’s High Priority Communities Strategy: Integrating care, redressing health inequities and improving population health “from the ground-up”. Healthc Q. 2025;28(1):64-72. doi:10.12927/hcq.2025.27629
10. World Health Organization. Integrated care for older people (ICOPE): Guidance for person-centred assessment and pathways in primary care. 2nd ed. Geneva: World Health Organization; 2024.
11. McGilton KS, Vellani S, Yeung L, Chishtie J, Commisso E, Ploeg J, et al. Identifying and understanding the health and social care needs of older adults with multiple chronic conditions and their caregivers: A scoping review. BMC Geriatr. 2018;18:231. doi:10.1186/s12877-018-0925-x
12. Kurpas D, Gwyther H, Szwamel K, Shaw RL, D’Avanzo B, Holland CA, et al. Patient-centred access to health care: A framework analysis of the care interface for frail older adults. BMC Geriatr. 2018;18(1):273. doi:10.1186/s12877-018-0960-7
13. Siconolfi D, Shih RA, Friedman EM, Kotzias VI, Ahluwalia SC, Phillips JL, et al. Rural-urban disparities in access to home- and community-based services and supports: Stakeholder perspectives from 14 states. J Am Med Dir Assoc. 2019;20(4):503-508.e1. doi:10.1016/j.jamda.2019.01.120
14. Yarasir Gillette E, Bulut I. An assessment of patient satisfaction with home care services in an Eastern city of Turkey. Nurs Open. 2025;12(5):e70214. doi:10.1002/nop2.70214