6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU SONRASI LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yayınlandığı 2012 yılı ile 2021 yılları arasında Türkiye üniversitelerinde yapılmış olan lisansüstü tez çalışmalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı’nda (tez.yok.gov.tr) yer alan iş sağlığı ve iş güvenliği, iş güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği programlarındaki yüksek lisans ve doktora tezlerinin; tez türleri, sayıları, üniversite dağılımları, faaliyet alanları, araştırma modelleri, yazım dilleri, araştırmacı cinsiyetleri, hangi illerde hazırlandığı ve sayfa aralıkları gibi parametreler analiz edilmiştir.

Bulgular: İş sağlığı ve güvenliği alanında 1.254 adet (1.231 yüksek lisans ve 23 doktora) tez hazırlanmıştır. Tez çalışmaları; 21 şehirdeki 47 üniversitenin 3 farklı anabilim dalında, 4 çeşit araştırma modeli kullanılarak, 54 ayrı faaliyet alanı içerisinde özellikle inşaat ve sağlık sektöründe yapılmıştır.

Sonuç: Türkiye’de İSG alanında yapılan lisansüstü tez çalışmalarının konu bakımından birbiri ile ciddi bir benzeşme içerisinde olduğu görülmekle birlikte, araştırmacıların ve lisansüstü tez danışmanlarının özgünlük, konu ve yöntem bakımından zenginleşme açısından daha fazla çaba göstermeleri gerekmektedir. Alana özgü bilimsel çalışmaların sayı ve niteliğini arttırmak adına doktora programlarının arttırılmasında yarar bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İş Sağlığı ve Güvenliği
• İSG
• Lisansüstü Eğitim
• Lisansüstü Tez Çalışmaları

EVALUATION OF POSTGRADUATE THESES AFTER OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY LAW NO. 6331

Öz

Objective: To evaluate master’s and doctoral thesis studies that were carried out at Turkish universities between 2012, when the Occupational Health and Safety Law No. 6331 was published, and 2021.

Materials and Methods: Master's and doctoral theses that were performed in occupational health and safety, occupational safety, occupational health and safety programs and were registered in the National Thesis Center database of the Council of Higher Education (tez.yok.gov.tr) were evaluated. They were analyzed using parameters such as thesis types, thesis numbers, distribution among universities, fields of activity, research models, writing languages, researcher genders, the provinces in which they were prepared and page ranges.

Results: 1,254 (1,231 master's and 23 doctorate) theses were defended in the field of occupational health and safety. These studies were carried out in 54 different fields of activity, especially in the construction and health sector, using 4 different research models in 3 different departments of 47 universities in 21 cities.

Conclusion: Although it has been found that the postgraduate thesis studies in the field of OHS in Turkey exhibit remarkable similarity with each other in terms of subject, researchers and postgraduate thesis advisors need to make more efforts in terms of originality, subject and method. It is beneficial to establish more doctorate programs in order to increase the number and quality of field-specific scientific studies.

Anahtar Kelimeler

• Occupational Health and Safety
• OHS
• Graduate Education
• Graduate Thesis Studies

Kaynakça

1. Afifi, GM. (2013). A Survey of Doctoral Theses Accepted by Universities in the United Kingdom and Ireland for Studies Related to Tourism, 2000–2009. Journal of Hospitality & Tourism Education, 25(1), 29-39.
2. Aksoy, S, Çevik, B, Çakıcıer, N. (2013). Gümüşova Meslek Yüksekokulu’nda İş Güvenliği Bilincinin Belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 1(1), 69-76.
3. Alkan, G. (2014). Türkiye'de Muhasebe Alanında Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmaları Üzerine Bir Araştırma (1984- 2012). Muhasebe ve Finansman Dergisi, 61, 41-52.
4. Aydın, B. (2017). Bibliometrics Analysis of Thesis About Food Beverage Industry Registered in Thesis Center of Council of Higher Education. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 2(1), 23-38.
5. Aydın, A., Uysal, Ş. (2011). Evaluation of Doctoral Theses on Educational Administration in Turkey and Abroad, in terms of Subjects, Methods and Results. Eurasian Journal of Educational Research, 42, 1-14.
6. Babbie, E. (1997). The Practice of Social Research, Wadsworth Publishing Company.
7. Bakır, NO. (2013). Categorical Evaluation of PhD Thesis in the Marketing Field (1994-2012). Öneri, 10(40), 1-13.
8. Balcı, A, Apaydın, Ç. (2009). Türkiye’de Eğitim Yönetimi Araştırmalarının Durumu: Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi Örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(59), 325-343.

9. Benligiray, S. (2009). Türkiye’de İnsan Kaynakları Yönetimi Alanında Yapılan Lisansüstü Tezler ve Bu Tezlerde İncelenen Temaların Analizi: 1983-2008 Dönemi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 4(1), 167-197.
10. Beşel, F. (2017). Türkiye’de Maliye Alanında Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi (2003- 2017). International Journal of Public Finance, 2(1): 27-62.
11. Ceylan, H. (2011). Türkiye’deki İş Kazalarının Genel Görünümü ve Gelişmiş Ülkelerle Kıyaslanması. International Journal of Engineering Research and Development, 3(2), 18-24.
12. Ceylan H. (2012). Türkiye’deki İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Electronic Journal of Vocational Colleges, Aralık, 94-104.
13. Cohen A, Colligan MJ. (1998). Assessing Occupational Safety and Health Training: A Literature Review, NIOSH Publications, Publication Number: 98-145.
14. Cohen, L, Manion, L, Morrison, K. (2011). Research Methods in Education. New York: Routledge.
15. Goldenhar, LM, Schulte, PA. (1996). Methodological Issues For Intervention Research in Occupational Health and Safety. American Journal of Industrial Medicine, 29(4), 289-94.
16. Gosling, S. (1997). Physiotherapy and Postgraduate Study. Physiotherapy, 83(3), 131-135.
17. Hasle, P, Limborg, HJ. (2006). A Review of the Literature on Preventive Occupational Health and Safety Activities in Small Enterprises. Industrial Health, 44(1), 6-12.
18. Hauke, A, Georgiadou, P, Pinotsi, D, Kallio, H, Lusa, S, Malmelin, J, Punakallio, A, Pääkkönen, R, de Meyer, S, Nicolescu, GI. (2011). Emergency Services: A Literature Review on Occupational Safety and Health Risks, European Agency for Safety and Health at Work. https://osha.europa.eu/en/publications/literature_reviews/emergency_services_occupational_safety_and_health_risks, 18/01/2022.
19. Hepkul, A. (2002). Bir Sosyal Bilim Araştırma Yöntemi Olarak İçerik Analizi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 1-12.
20. Howard, GS. (1985). Methods in the Social Sciences, Scott Foresman.
21. İşler, MC, Gerim, İ. (2010). Güvenlik Kültürünün İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Önemi, İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 48, 16-23.
22. Jack, EP, Stephens, PR, Evans, JR. (2001). An Integrative Summary Of Doctoral Dissertation Research In Quality Management. Production and Operations Management, 10(4), 363-382.
23. Jilcha, K, Kitaw, D. (2016). A Literature Review on Global Occupational Safety and Health: Practice & Accidents Severity. International Journal for Quality Research, 10(2), 279-310.
24. Kalkan, ME, Deniz, V. (2015). Türkiye’de İSG Yüksek Lisans Eğitiminin Mevcut Durumu. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 15(54), 95-100.
25. Karadağ, E. (2010). Research Models Used in Doctoral Dissertations in the Area of Education Sciences in Turkey: Quality of Research and Analytical Errors. Educational Administration: Theory and Practice, 16(1), 49-71.
26. Karaman, S, Bakırcı, F. (2010). Türkiye’de Lisansüstü Eğitim: Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(1), 94-114.
27. Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler, Nobel Yayın Evi. Ankara.
28. Kaya, MF. (2013). Tendencies in Geography Education: A Meta-Analysis Study on Graduate Theses up to 2012. Marmara Geographical Review, (27), 282-313.
29. Keçeci, Ş. (2020). İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Yazılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezlerinin Konularına Göre Dağılımının İncelenmesi. İSG Akademik, 2(2), 117-122.
30. Keçeci, Ş. (2021). Ulusal Tez Merkezinde Yer Alan İş Sağlığı Güvenliği Alanında Yazılmış Tezlerin Bibliyometrik Analizi. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi 3(4), 51-68.
31. Koçali, K. (2021a). Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 2012-2020 Yılları Arası İş Kazaları Göstergelerinin Standardizasyonu, Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 12(2), 302-327.
32. Koçali, K. (2021b). Maden Kazalarında Sorumluluklar ve Kusur Oranları, Nobel Yayın Evi. Ankara.
33. Koçali, K. (2021c). Calculation of Occupational Accident Indicators of Türkiye. Editör M. Dalkılıç ve B. S. Yılmaz, INSAC Social and Education Sciences, Duvar Yayınevi. İzmir. ss. 224-250.
34. Koçali, K. (2022). How to Perform a Risk Assessment Step by Step for Occupational Health and Safety, EURAS Journal of Engineering and Applied Sciences, 2(1), 1-19.
35. Korkmaz, O. (2011). Türkiye Kimya Sanayinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 7(14), 129-144.
36. Laberge, M, Ledoux, E. (2011). Occupational Health and Safety Issues Affecting Young Workers: A Literature Review, Work, 39(3), 215-232.
37. Lamontagne, AD, Keegel, T, Louie, AM, Ostry, A, Landsbergis, PA. (2013). A Systematic Review of The Job-Stress Intervention Evaluation Literature, 1990–2005. International Journal of Occupational and Environmental Health, 13(3),268-280.
38. Lekka, C, Webster, J, Cobett, E. (2010). A Literature Review of the Health and Safety Risks Associated with Major Sporting Events: RR 811 research report, Health and Safety Executive.
39. Moyo, D, Zungu, M, Kgalamono, S, Mwila, CD. (2015). Review of Occupational Health and Safety Organization in Expanding Economies: The Case of Southern Africa. Ann Glob Health, 81(4), 495-502.
40. Mutlu, NG, Altuntaş, S. (2017). Türkiye’de 1974-2016 Yıllarında İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Yapılan Lisansüstü Tezlerin Profili. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2), 509-535.
41. Oruç, Ş, Ulusoy, K. (2008). Social Studies Education and Dissertations in This Field. Journal of Selçuk University Ahmet Keleşoğlu Education Faculty, 26, 121-13.
42. Özen, F, Hendekçi, EA. (2016). Türkiye’de Eğitim Denetimi Alanında 2005–2015 Yılları Arasında Yayımlanan Makale ve Tezlerin Betimsel Analizi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(11), 619-650.
43. Reinhold, K, Siirak, V, Tint, P. (2014). The Development of Higher Education in Occupational Health and Safety in Estonia and Selected EU Countries. Procedia - Social and Behavioral Sciences, (143), 52-56.
44. Robsona, LS, Clarkea, JA, Cullena, K, Bieleckya, A, Severina, C, Bigelowa, PL, Irvina, E, Culyera, A, Mahooda, Q. (2007). The Effectiveness of Occupational Health and Safety Management System Interventions: A Systematic Review. Safety Science, 45(3),329-353.
45. Smith, HW. (1991). Strategies of Social Research: The Methodological Imagination, Prentice-Hall.
46. Swanson, BL, Watkins, KA, Marsick, VJ. (1999). Qualitative research methods. R.A. Swanson ve E.F. Holton (Eds.), Human Resources Development Research Handbook: Linking Research and Practice. Berrett-Koehler Publishers.
47. Şahin, M, Göğebakan-Yıldız, D, Duman, R. (2011). Türkiye’deki Sosyal Bilgiler Eğitimi Tezleri Üzerine Bir Değerlendirme. Sosyal Bilgiler Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 96-121.
48. Topgül, S, Alan, Ç. (2017). Öğrencilerin İş Güvenliği ve İş Güvenliği Eğitimi Algısının Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 587-598.
49. Truong, VD, Dietrich, T. (2018). Master’s Thesis Research in Social Marketing (1971-2015). Journal of Social Marketing, 8(1), 58-98
50. Truong, VD., Garry, T, Hall, CM. (2014). Social Marketing as the Subject of Doctoral Dissertations. Social Marketing Quarterly, 20(4), 199-218.
51. Ulutaşdemir, N, Tuna, H, Ertürk, İ. (2019). İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Türkiye’de Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10(1), 32-41.
52. Uygun, S. (2012). Analysis of Graduate Theses On History of Education. Journal of Erciyes University Social Science Institute, 33(2), 263-282.
53. Xifra, J, Castillo, A. (2006). Forty Years of Doctoral Public Relations Research in Spain: A Quantitative Study of Dissertation Contribution to Theory Development. Public Relations Review, 32(3), 302-308.
54. Yenilmez, K, Sölpük, N. (2014). The Examination of Theses to Relate with Mathematics Curriculum (2004-2013). Journal of Research in Education and Teaching, 3(2), 33-42.
55. Yılmaz F. (2009). İş Sağlığı ve Güvenliği’nde Okul Eğitiminin Önemi: Modern Örnekler Işığında İş Sağlığı ve Güvenliği Lisans Eğitiminin Ülkemizde Uygulanabilirliği, Kamu-İş, 11(1), 107-138.
56. Young, PV, Schmid, CF. (1968). Scientific Social Surveys and Research: An Introduction to the Background, Content, Methods, Principles and Analysis of Social Studies. Prentice-Hall.
57. YÖK. (2022). Yüksek Öğretim Kurul Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/, 21.01.2022.
58. Zanko, M, Dawson, P. (2012). Occupational Health and Safety Management in Organizations: A Review. International Journal of Management Reviews, 14(3), 328-344.