ENGELLİ BİREYLERİN DEPREM SÜRECİNDE GÜVENLİĞİ

Öz

Bu çalışma engelli bireylerin depremden etkilenme düzeyleri ve afete karşı hazırlıklı olmaları için gerekli hususlara dikkat çekmek amacıyla yapılmıştır. Günümüze kadar psikolojik, biyolojik ve sosyo- ekonomik yaşamda ciddi yıkımlara yol açan birçok afet olarak nitelendirilebilecek olay yaşanmıştır. Ülkemiz de afetler açısından oldukça riskli bir bölgede yer almaktadır. Depremlerin insanlar üzerinde bireysel ve toplumsal düzeyde geniş çaplı yıkıcı etkileri mevcuttur. Her birey deprem gibi yıkıcı afetlerden olumsuz etkilense de özel gereksinimi bulunan engelli bireyler afet sürecinde daha olumsuz etkilenmektedir. Depremler ve bireylerin engel durumları engellenemez ancak afetin yıkıcı sonuçları engellenebilir. Depremlerden en fazla etkilenen gruplardan birinin engelli bireyler olduğu bilinmektedir. Afet sürecinde engelli bireylerin yaşadığı sorunlar sadece engelli bireyi değil temas halinde olduğu yakınlarını da olumsuz etkilemektedir. Bu bağlamda afete karşı direnç oluşturmaya yönelik çalışmaların toplam nüfus üzerinde geniş bir popülasyonu kapsayan engelli bireyleri de göz ardı etmeden, engelli bireylerin özel gereksinim durumları da göz önüne alınarak herkes için uygulanabilir düzeyde hazırlanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Deprem
• Engelli Birey
• Özel Gereksinimli Birey

SAFETY OF DISABLED INDIVIDUALS DURING THE EARTHQUAKE PROCESS

Öz

This study was carried out to draw attention to the level of earthquake exposure of people with disabilities and the necessary issues for them to be prepared for disasters. To date, there have been many events that can be described as disasters that have caused serious destruction in psychological, biological, and socio-economic life. Our country is also located in a very risky region in terms of disasters. Earthquakes have large-scale destructive effects on people at the individual and societal levels. Although every individual is adversely affected by destructive disasters such as earthquakes, disabled individuals with special needs are more negatively affected during the disaster process. Earthquakes and individuals' disabilities cannot be prevented, but the devastating consequences of disasters can be prevented. It is known that one of the groups most affected by earthquakes is disabled individuals. The problems experienced by disabled individuals during the disaster process negatively affect not only the disabled individual but also their relatives with whom they are in contact. In this context, studies aimed at creating resistance to disasters should be prepared at a feasible level for everyone, taking into account the special needs of disabled individuals, without ignoring the disabled individuals, which covers a large population over the total population.

Anahtar Kelimeler

• Disabled Individual
• Disaster
• Earthquake
• Individual with Special Needs.

Kaynakça

1. Açıkalın O. (2017) Deprem bağlamında dirayetli toplumun neresindeyiz. Yüzyılın Hesabı. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi, 123.
2. Açıkalın-Rashem, O., Aslangiri, F. (2019). Engellilerin afete dirençliliği ve Van'da yerel örgütlenme. Dirençlilik Dergisi, 3 (1), 71-83
3. AFAD- Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2013b). Engelli öğrenci, veli ve refakatçileri için afet bilinci eğitimi. Barış, Ş. ve Buluş-Kırıkkaya, E. (Ed.). Ankara: AFAD.
4. AKUT-Arama Kurtarma Derneği. (2011). Engelliler için deprem el kitabı. Yılmaz, M. (Ed.). İstanbul: Marmara Belediyeler Birliği
5. Alexander, D., Sagramola, S. (2014). Guidelines for assisting people with disabilities during emergencies crises and disasters,
6. https://www.coe.int/t/dg4/majorhazards/ressources/Apcat2013/APCAT2013_11_Gudelines_Dis ability_ Alexander_Sagramola_17jan2014_en.pd, 10.01.2022.
7. Artan, T., Özkan, A. O. (2020). Afetler ve sosyal hizmet. ADEM Dergisi, 1(1), 47-54. Bilik, M. B., & Akdağ, M. (2023). Özel gereksinimli bireyler ve ebeveynleri açısından afet Zorlukları: 2011 Van depremi örneği. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 243-256.
8. Buluş-Kırıkkaya, E., Gerdan, S. (2018). Engelli ve engelli adayı bireylerin bir afet anında nasıl davranacaklarına ilişkin görüşleri. Dirençlilik Dergisi, 2 (2), 123-129.

9. Ergünay, O. (2009). Doğal afetler ve sürdürülebilir kalkınma. Deprem Sempozyumu 11-12 Kasım 2009 (ss. 1-11). Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Isaacson-Kailes, J. (2005d). Deprem ile birlikte yaşamak: Zihinsel engellilerde depreme hazırlık. İstanbul: B.Ü. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Afete Hazırlık Eğitim Birimi İlik B, Demirel Cook Ö, Kadıoğlu, M. Engelliler İçin Depremde İlk 72 Saat: [Internet]. İstanbul: AFAD-Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı; 2009 Apr [cited 2023 Mar 09].
10. https://www.ipkb.gov.tr/ekutuphane/engelliler-icin-depremde-ilk-72-saat_53, 09.03.2023. Maurice, J. (2013). Mitigating disasters-a promising start. The Lancet, 381(9878), 1611– 1613. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)61008-9
11. Okay, N., İnal, E. (2019). Kırılganlıktan Kapasite Geliştirmeye. Resilience 3 (1), 85-99. DOI:10.32569/resilience.570286
12. Stough, L. M., & Kang, D. (2015). The Sendai framework for disaster risk reduction and persons with disabilities. International Journal of Disaster Risk Science, 6, 140-149. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2021). Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni 2021-Aralık. https://www.aile.gov.tr/media/96693/eyhgm_istatistik_bulteni_aralik_2021.pdf, 01.02.2022
13. Tonak, H. A., Kitiş, A. (2020). Deprem ve yangın afetlerinde engelli: anlatımsal bir derleme. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 8(1), 77-84.
14. Türk, A. (2022). Deprem özelinde engelli bireylere duyarlı afet yönetimi modeli. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 61-77.
15. UNICEF. Division of Communication. (2009). Tracking progress on child and maternal nutrition: a survival and development priority. Unicef.
16. UNISDR. (2015). The Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. United Nations Office for Disaster Risk Reduction. http://www.preventionweb.net/files/43291_sendaiframeworkfordrren.pdf, 25.12.2021