HASTANE ÖNCESİ OBSTETRİK ACİLLER

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 3, 375 - 386, 28.12.2025

Yeter Çuvadar Baş

https://doi.org/10.54409/hod.1495935

Öz

Acil ambulans çağrılarının önemli bir kısmını oluşturan hastane öncesi obstetrik vakalar, paramediklerin karşılaştığı en zorlu durumlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Obstetrik acil durumlar, paramedik ekiplerin en yüksek dikkat ve beceri gerektiren alanlarından biridir. Obstetrik acil bakım, çeşitli durumları kapsar; bunlar arasında evden acil kabuller, evde doğum sırasında karşılaşılan problemlerin yönetimi, obstetrik acil müdahalelerin gerçekleştirilebildiği tesislere transferler, obstetrik acil bakım sağlayamayan merkezlerden güvenli obstetrik birimlere transferler ve neonatal yoğun bakım imkanlarına sahip üçüncü basamak merkezlere transferler yer alır. Doğum hizmetlerinin merkezileşmesi ve yeniden yapılandırılması, hastane öncesi acil obstetrik bakımın risklerini artırmıştır. Paramediklerin doğum sırasında ve sonrasında klinik destek sağladığı vurgulanmıştır; ancak, doğum başlamadan önce gebe kadınların ambulans hizmetlerinden yararlanma durumuyla ilgili çok az veri bulunmaktadır. Bu nedenle bu derleme makale, paramediklere ve paramedik öğrencilerine hastane öncesi sık karşılaşılan obstetrik acil durumlar ve bu durumların riskleri konusunda bilgi sağlamak amacıyla kaleme alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

hastane öncesi , paramedik , obstetrik acil

PRE-HOSPITAL OBSTETRIC EMERGENCIES

Öz

Prehospital obstetric cases, which constitute a significant portion of emergency ambulance calls, stand out as one of the most challenging situations encountered by paramedics. Obstetric emergencies represent one of the areas requiring the highest attention and skill from paramedic teams. Obstetric emergency care encompasses various scenarios, including urgent admissions from home, management of problems encountered during home births, transfers to facilities where obstetric emergency interventions can be performed, transfers from centers unable to provide obstetric emergency care to safe obstetric units, and transfers to tertiary centers with neonatal intensive care capabilities. The centralization and restructuring of childbirth services have increased the risks associated with prehospital obstetric emergency care. It has been emphasized that paramedics provide clinical support during and after childbirth; however, there is very little data available regarding the utilization of ambulance services by pregnant women before the onset of labor. Therefore, this review article is written to provide information on commonly encountered prehospital obstetric emergencies and their associated risks to paramedics and paramedic students.

Anahtar Kelimeler

pre-hospital , paramedic , obstetric emergency

Kaynakça

• Alves de Freitas, V.C., Quirino, G.S., Giesta, R.P., Pinheiro, A.K.B. (2020). Clinical and obstetric situation of pregnant women who require prehospital emergency care. Rev Bras Enferm, 73(Suppl 4), e20190058, 1-7.
• Argent, V.P. (2010). Pre-hospital risks of the reconfiguration of obstetric services. Clinical Risk, 16, 52–55. DOI: 10.1258/cr.2009.090060
• Battaloğlu, E. & Porter, K. (2016). Management of pregnancy and obstetric complications in prehospital trauma care: faculty of prehospital care consensus guidelines. Emerg Med J, 0:1–8. doi:10.1136/emermed-2016-205978
• Çuvadar Baş, Y. (2023). Nursing Care According to Rogers' Unitary Human Model in Anxiety Experienced in Ectopic Pregnancy: A Case Management. International Journal of Caring Sciences, 16(3), 1749-53.
• Eaton, G. & Renshaw, J. (2019). Critique of the pre-hospital obstetric emergency training course: ALSG. Journal of Paramedic Practice, 4(11), 666-670.
• Fisher, E.C. & Burns, B.D. (2020). Resuscitation in Pregnancy. Tintinalli’s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide, Newyork: Mc Graw Hill.
• Flanagan, B., Lord, B., Barnes, M. (2017). Is unplanned out-of- hospital birth managed by paramedics 'infrequent', 'normal' and 'uncomplicated'? BMC Pregnancy Childbirth, 17, 436.
• Gürlek, B. (2021). Obstetrik Aciller ve Doğum. Altuntaş, M. Paramedik Acil Bakım İlkeleri ve Uygulamalar. Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul. 587-614.
• Hill, M., Miles, A., Flanagan, B., Mills, B., Hopper, L. (2022). Out-of- hospital births and the experiences of emergency ambulance clinicians and birthing parents: a scoping review protocol. BMJ Open, 12, e062313. doi:10.1136/bmjopen-2022-062313
• Hoffman, B.L., Schorge, J.O., Bradshaw, K.D., Halvorson, L.M., Schaffer, J.I., Corton, M.M. (2016). Ectopic pregnancy. Williams gynecology, 3e. New York, NY: McGraw-Hill Education. Jeejeebhoy, F.M., Zelop, C.M., Windrim, R., Carvalho, J.C.A., Dorian, P., Morrison, L.J. (2011). Management of cardiac arrest in pregnancy: A systematic review. Resuscitation, 82 (2011), 801– 809.
• Kahveci, M. & Kavlak, O. (2022) Adaptation of Nursing Care for Depression and Anxiety Experienced in the Case of Recurrent Ectopic Pregnancy to the Stetler Model. University of Health Sciences Journal of Nursing, 4(2), 103- 110.
• Lammertink, F., Vinkers, C.H., Tataranno, M.L., Benders, M.J.N.L. (2021). Premature Birth and Developmental Programming: Mechanisms of Resilience and Vulnerability. Child and Adolescent Psychiatry, 11(2020).
• Mamuk, R. (2019). Doğum Eylemi. Kuğuoğlu, S. & Yiğitbaş, Ç. Acil Hasta Bakımı III. Ankara. 39-77.
• Maurin, O., Lemoine, S., Jost, D., Lanoe¨, V. et al. (2018). Maternal out-of-hospital cardiac arrest: A retrospective observational study. Resuscitation, 135(2019), 205-211.
• McAllister, A., Lang, B., Flynn, A. et al. (2022). Pregnant and bleeding: A model to assess factors associated with the need for emergency care in early pregnancy. American Journal of Emergency Medicine 53 (2022) 94–98.
• McLelland, G., McKenna, L., Morgans, A., Smith, K. (2016). Antenatal Emergency Care Provided by Paramedics: A One-Year Clinical Profile, Prehospital Emergency Care, 20(4), 531- 538, DOI: 10.3109/10903127.2015.1128030
• Özkay, İ., Sarıbaş, M.S., Aydın, İ.E. Özel Popülasyonlarda Resüsitasyon. Altuntaş, M. Paramedik Acil Bakım İlkeleri ve Uygulamalar. Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul. 255-266.
• Persson, A.C., Engström, A., Burström, O., et al. (2019). Specialist ambulance nurses' experiences of births before arrival. Int Emerg Nurs, 43, 45–9.
• Sağlam, E. (2022). Plasenta dekolmanı. (Çağlar, A.T. Editör). Obstetrik Kanamalar. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri, 35-8.
• Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı (2018). Acil Obstetrik Bakım Yönetim Rehberi, Ankara.
• Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı (2022). Acil Obstetrik Bakım Yönetim Rehberi, Ankara.
• Singh, S., Doyle, P., Campbell, O.M.R., Rao, G.V.R, Murthy, G.V.S. (2016). Transport of pregnant women and obstetric emergencies in India: an analysis of the ‘108’ ambulance service system data. BMC Pregnancy and Childbirth, 16, 318.
• Songur Dağlı, S. (2016). Jinekolojik ve Obstetrik Acillere Yaklaşım. Dağlı, R., Karabulut, A., Karabeyoğlu, M. Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri (Paramedik) için Temel Konular ve Tedavi Yaklaşımları. Ema Tıp Kitabevi, İstanbul. 167-171.
• Turan, G., Yalcin Bahat, P., Polat, I. (2018) Threeyear analysis to determine prognostic factors affecting success in single-dose methotrexate treatment: a single-center experience. Perinatal Journal, 26(2), 87–91.
• Vagle, H., Haukeland, G.T., Dahl, B., et al. (2019). Emergency medical technicians' experiences with unplanned births outside institutions: a qualitative interview study. Nurs Open, 6,1542–50. Woollard, M., Hinshaw, K., Simpson, H., Wieteska, S. (2010). Pre-hospital Obstetric Emergency Training. Wiley Blackwell. BMJ Books, UK.
• Yalın İmamlıoğlu, E. (2019). Yenidoğanda Ateş ve Hipotermiye Yaklaşım. Klinik Tıp Pediatri Dergisi, 11(4), 200-204.
• Zegarra, R.R., Dall’Asta, A., Di Pasquo, E., Ghi, T. (2023). Antepartum sonographic prediction of cephalopelvic disproportion: are we getting any closer?. Am J Obstet Gynecol MFM, 5(2). DOI:https://doi.org/10.1016/j.ajogmf.2022.100828