ASSESSMENT OF THE DISTRIBUTION OF STATIONS, PERSONNEL, AMBULANCES, AND CASE NUMBERS IN 112 EMERGENCY HEALTH SERVICES IN TERMS OF SERVICE DELIVERY BETWEEN 2013-2022: ANKARA EXAMPLE

Öz

Objective: The purpose of this study is to emphasize the importance of pre-hospital emergency health services, provide information about the current system in Ankara, and evaluate the status of pre-hospital emergency health services. Materials and Methods: This research was conducted using data obtained from the Ankara Provincial Health Directorate for the years 2013-2022, including the number of emergency health service stations, personnel, ambulances, case numbers, daily case load per station, population per station, population per ambulance, call numbers, average age of ambulances, and actual personnel per emergency health service station. The research data were retrospectively analyzed using distribution, percentiles, frequency, tables, and charts. Results: The study reveals a parallel increase in personnel numbers and Ankara's population. Similarly, over the years, there has been an increase in case numbers, population, number of emergency health service stations, and ambulances. As personnel numbers increase, there is a decrease in the actual personnel per station due to the increasing number of stations. Conclusion: The research reveals that an organization has been growing over the years. With the increase in Ankara's population, the number of people per emergency health services station has decreased, thereby improving access to 112 emergency health services. To ensure effective and accurate delivery of 112 emergency health services to Ankara’s expanding and growing population, it is crucial to continue recruiting personnel and to establish emergency health services stations in critical locations.

Anahtar Kelimeler

• Emergency Care
• Prehospital
• Health Services

2013-2022 YILLARI ARASINDA 112 ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE İSTASYON, PERSONEL, AMBULANS VE VAKA SAYILARI DAĞILIMININ HİZMET SUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ: ANKARA ÖRNEĞİ

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin önemini vurgulamak, Ankara’daki mevcut sistem hakkında bilgi sunmak, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin durumunu değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu araştırma, 2013–2022 yılları arasındaki acil sağlık hizmetleri istasyonu sayısı, personel sayısı, ambulansı sayısı, vaka sayısı, istasyon başına düşen günlük vaka sayısı, istasyon başına düşen nüfus, ambulans başına düşen nüfus, çağrı sayısı, ambulans yaş ortalaması, acil sağlık hizmetleri istasyonu başına düşen fiili personel sayısı verileri Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nden temin edilerek yürütülmüştür. Araştırma verileri; dağılım, yüzdelik, frekans, çizelge ve grafiklerle retrospektif olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada personel sayısı ile Ankara nüfusu paralel bir artış göstermektedir. Aynı şekilde vaka sayısı, nüfus, acil sağlık hizmetleri istasyonu sayısı ve ambulans sayısı yıllar geçtikçe artmaktadır. Personel sayısı artarken, istasyon sayısı da arttığından istasyon başına düşen fiili personel sayısında azalma izlenmektedir. Ambulans sayısında artış gözlenirken vaka sayısında belirgin bir azalma gözlenmemesi ambulans sayısının daha da artırılması gerektiğini göstermektedir. Ambulans sayısı artarken, ambulans yaş ortalamasının da artması yeni katılan ambulansların yeni model olmayabileceğini ve eski araçların envanterden çıkmadığını göstermektedir. Sonuç: Araştırma sonucunda yıllar geçtikçe büyüyen bir organizasyon göze çarpmaktadır. Ankara nüfusundaki artışla beraber acil sağlık hizmetleri istasyonu başına düşen nüfusun da azaldığı, bu sayede 112 acil sağlık hizmetlerine erişim olanağının arttığı gözlenmektedir. Fiziki olarak genişleyen ve nüfus olarak da artan Ankara iline etkin ve doğru 112 acil sağlık hizmetlerinin ulaştırılması adına; personel teminine devam edilerek, kritik noktalara acil sağlık hizmetleri istasyonları açılmaya devam edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Acil bakım
• Hastane Öncesi
• Sağlık Hizmetleri

Etik Beyan

Yazarlar tarafından bu çalışmada bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan edilmiştir.

Kaynakça

1. Amorim, M., Ferreira, S., Couto, A. (2017). Road Safety And The Urban Emergency Medical Service (Uems): Strategy Station Location. Journal of Transport & Health, 6, 60–72.
2. Arısoy, D. Ş. (2017). Sağlık Hizmetlerine Hizmet Kalitesi ve Hizmet Kalitesinin Servqual Yöntemi ile Ölçülmesine Yönelik Bir Uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(3), 1079-1102.
3. Arslan İ. (2022). Ankara’da 1996 Yılında 112 Acil Yardım ve Kurtarma Hizmetlerinden Yararlananların Aldıkları Hizmetten Memnuniyetleri ile İlgili Çalışma. Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
4. Aslan, Ş., Güzel, Ş. (2018). Türkiye’deki Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri. Journal Of Social And Humanities Sciences Research, 5(31), 1-8.
5. Çetin, M. E., Bükey, A. M., & Denli, M. B. (2022). Sağlık Harcamalarına Etki Eden Faktörler: Hekim ve Hemşire İstihdamı Üzerine Bir Çalışma. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(2), 224-232.
6. Durmuş, S., Güden, E., Ceylan, A., Benli̇, A. R. ve Güden, A. (2020). Kayseri İli 112 Acil Sağlık Hizmetleri Çağrılarının Değerlendirilmesi. Türki̇ye Kli̇ni̇kleri̇ Sağlık Bi̇li̇mleri̇ Dergi̇si̇, 5(2), 90-183.
7. Ekşi, A. (2015). Kitlesel Olaylarda Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri Yönetimi. Kitapana. İzmir.
8. Ekşi, A. (2016). Kamu Hizmetlerinde Etkililik ve Etkinlik Tartışmaları Bağlamında 112 Acil Çağrı Hizmetlerinin Kötüye Kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18 (3), 387-408.

9. Fischer, A J., O'Halloran, P., Littlejohns, P, Kennedy. A., Butson, G. (2000). Ambulance Economics. Faculty Of Publi̇c Health Medi̇ci̇ne, 22(3), 413-421.
10. Genel, G., & Kaçmaz, M. (2017). Türkiye’deki 2000-2013 Yılları Arasında Sağlık Personeli Sayısındaki Mekânsal Dağılış ve Değişim. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 2(4).
11. Gonzales, R. A. (2010). Health Care Team Effectiveness: the Relationship Between Team Task Interdependence and Group Emotional Competence. University Of Phoenix.
12. Kılınçlı, T. ve Kaptanoğlu, A. (2018). Hastane Öncesi Sağlık Hizmetleri Yönetimi, Kutlu Yayınevi. İstanbul. Klugman, C. M. and Weaver, J. (2007). Why EMS Needs Its Own Ethics. Fort Atkinson: HMP Communications. EMS World, 36(10), 114-22.
13. Kobusingye OC, Hyder AA, Bishai D, Hicks ER, Mock C, Joshipura M. (2005). Emergency Medical Systems in Low- And Middle-Income Countries: Recommendations For Action. Bull World Health Organ, 83, 626-631.
14. Küçükkelepçe, O. (2022). Adıyaman 112 Aci̇l Sağlık Hi̇zmetleri̇ni̇n Değerlendi̇ri̇lmesi̇ İnönü Üni̇versitesi̇, Sağlık Bi̇li̇mleri̇ Ensti̇tüsü, Malatya.
15. Mersin Valiliği, (2016). 112'ye Yapılan Asılsız Çağrılar. Mersi̇n 112 Aci̇l Çağrı Merkezi̇ Müdürlüğü. http://www.mersin.gov.tr/kurumlar/mersin.gov.tr/Genelgeler%20Yonergeler/GenelEmirler/2016_112_ye_Yapilan_Asilsiz_Cagrilar.pdf. 10.03.2024.
16. Rodoplu, Ü, (2010). Bilinçsiz İlkyardım Öldürüyor. Medimagazin. https://medimagazin.com.tr/medilife/bilincsiz-ilkyardim-olduruyor-12009. 24.10.2024.
17. Sert, A. ve Polat, M. (2021). Burdur İli Acil Sağlık Hizmetlerinin Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi (2013-2017 Yılları Arası). Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(1), 61-71.
18. TÜİK. (2016). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları 2015. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2015-21507. 10.02.2024.
19. TÜİK. (2017). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları 2016. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=The-Results-of-Address-Based-Population-Registration-System-2016-24638. 10.02.2024.
20. Ulucan Özkan, E., & Daşbaş, S. (2023). Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde Tıbbi Sosyal Hizmet: Türkiye’ye Yönelik Bir Model Önerisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 1474-1487.
21. Usta, G. (2018). Artvin 112 Acil Sağlık Hizmetlerine 2016 Yılında Yapılan Çağrıların Acil Durum Yönetimi Açısından Analizi. Gümüşhane Üniversitesi̇ Sosyal Bilimler Ensti̇tüsü, Gümüşhane.
22. Uysal, İ., Sevinç Postacı, E., Çelik, N., Yavuz, F., vd. (2022). 112 Acil Yardım İstasyonlarının Memnuniyet, Verimlilik, Güvenlik ve Performans Açısından Değerlendirme Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Uygulama Örneği. Hastane Öncesi Dergisi, 7(2), 159-174.