Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Amaç: Bu araştırma, Türkiye’de 112 acil yardım ambulanslarında görev yapan paramedik ve ATT’lerin, müdahale ettikleri vakaların ne kadarını uygunsuz bulduklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tasarıma sahip olan çalışmada, Acil Tıp Teknisyenleri ve Teknikerleri Derneği’ne (ATTDER) üye 5005 kişiden sonlu evren seçimi yöntemiyle örneklem belirlenmiş ve 521 katılımcıyla tamamlanmıştır. Veriler, 10 soruluk bir anket aracılığıyla çevrim içi olarak toplanmış ve SPSS 25 programıyla analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre, katılımcılar ambulans vakalarının %68,77’sini uygunsuz olarak değerlendirmiştir. Bu durum, sınırlı sağlık kaynaklarının israf edildiğini ve sağlık sisteminin verimliliğinin olumsuz etkilendiğini göstermektedir. Sonuç: Araştırma, triyaj sistemlerinin yaygınlaştırılması ve etkin kullanılmasının, gereksiz ambulans kullanımını önlemek için kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğunun uygunsuz kullanım bildirmesi, sorunun ciddi boyutta olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, Pub. L. No. 26369 (2006).
  2. Ayten, S. (2015). Denizli ilinde 112 komuta merkezine yapılan aramalar ve acil ambulans hizmetlerinin kullanımının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi .
  3. Birmingham, L. E., Arens, A., Longinaker, N., & Kummet, C. (2021). Trends in ambulance transports and costs among Medicare beneficiaries, 2007–2018. The American Journal of Emergency Medicine, 47, 205-212. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2021.04.039
  4. Booker, M. J., Shaw, A. R. G., & Purdy, S. (2015). Why do patients with ‘primary care sensitive’ problems access ambulance services? A systematic mapping review of the literature. BMJ Open, 5(5), e007726. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2015-007726
  5. Boyacı, H., & Söyük, S. (2024). Perceptions of work stress and workload among healthcare professionals during the COVID-19 Pandemic. International Liberty Interdisciplinary Studies Conference, 664-680.
  6. DeJean, D., Giacomini, M., Welsford, M., Schwartz, L., & Decicca, P. (2016). Inappropriate Ambulance Use: A Qualitative Study of Paramedics’ Views. Healthcare Policy | Politiques de Santé, 11(3), 67-79. https://doi.org/10.12927/hcpol.2016.24535
  7. Déziel, J. D. (2019). Ambulance transport to the emergency department: A patient-selected signal of acuity and its effect on resource provision. The American Journal of Emergency Medicine, 37(6), 1096-1100. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2018.08.068
  8. Di Tosto, G., Melnyk, H., Powell, J. R., Kenah, E., Gage, C. B., Panchal, A. R., & McAlearney, A. S. (2024). COVID‐19 and coworker conflict among emergency medical service clinicians. JACEP Open, 5(5), e13282. https://doi.org/10.1002/emp2.13282

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Acil Tıp, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2024

Kabul Tarihi

29 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çınar, İ., Çınar, Ş., Yıldız, M., Şahin, O., Gokbayrak, Y., & Molla, C. (2025). TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME. Hastane Öncesi Dergisi, 10(1), 1-19. https://doi.org/10.54409/hod.1593398
AMA
1.Çınar İ, Çınar Ş, Yıldız M, Şahin O, Gokbayrak Y, Molla C. TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME. HOD. 2025;10(1):1-19. doi:10.54409/hod.1593398
Chicago
Çınar, İbrahim, Şirin Çınar, Mesut Yıldız, Onur Şahin, Yaşar Gokbayrak, ve Ceyhan Molla. 2025. “TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME”. Hastane Öncesi Dergisi 10 (1): 1-19. https://doi.org/10.54409/hod.1593398.
EndNote
Çınar İ, Çınar Ş, Yıldız M, Şahin O, Gokbayrak Y, Molla C (01 Nisan 2025) TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME. Hastane Öncesi Dergisi 10 1 1–19.
IEEE
[1]İ. Çınar, Ş. Çınar, M. Yıldız, O. Şahin, Y. Gokbayrak, ve C. Molla, “TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME”, HOD, c. 10, sy 1, ss. 1–19, Nis. 2025, doi: 10.54409/hod.1593398.
ISNAD
Çınar, İbrahim - Çınar, Şirin - Yıldız, Mesut - Şahin, Onur - Gokbayrak, Yaşar - Molla, Ceyhan. “TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME”. Hastane Öncesi Dergisi 10/1 (01 Nisan 2025): 1-19. https://doi.org/10.54409/hod.1593398.
JAMA
1.Çınar İ, Çınar Ş, Yıldız M, Şahin O, Gokbayrak Y, Molla C. TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME. HOD. 2025;10:1–19.
MLA
Çınar, İbrahim, vd. “TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME”. Hastane Öncesi Dergisi, c. 10, sy 1, Nisan 2025, ss. 1-19, doi:10.54409/hod.1593398.
Vancouver
1.İbrahim Çınar, Şirin Çınar, Mesut Yıldız, Onur Şahin, Yaşar Gokbayrak, Ceyhan Molla. TÜRKİYE’DE 112 ACİL YARDIM AMBULANSLARININ UYGUNSUZ KULLANIMININ EKONOMİK ETKİLERİ: PARAMEDİK VE ATT GÖRÜŞLERİNE DAYALI BİR DEĞERLENDİRME. HOD. 01 Nisan 2025;10(1):1-19. doi:10.54409/hod.1593398