EMERGENCY APPROACH AND NURSING CARE IN HYPERTENSIVE CRISIS

Öz

Hypertension is a global health problem that causes high morbidity and mortality worldwide, especially in underdeveloped and developing countries, and can be prevented with healthy lifestyle behaviors. Systolic blood pressure >180mm/Hg or diastolic blood pressure >120mm/Hg is called hypertensive crisis. Hypertensive crisis is divided into two as hypertensive emergency and hypertensive urgency; It is a clinical emergency that can occur without or with additional organ damage. Hypertension can develop primarily or secondary to some diseases (chronic renal failure, Cushing's syndrome, etc.). Risk factors that may cause hypertensive crisis include essential hypertension, endocrinological disorders, renovascular diseases, central nervous system diseases, aortic coarctation and medications. Hypertensive crisis can cause damage to many systems. Patients who admitted to the emergency department with hypertensive crisis should be examined carefully and urgent treatment and care should be provided. The purpose of this study is to explain nursing care specific to patients presenting to the emergency department with hypertensive crisis.

Anahtar Kelimeler

• Hypertension
• hypertensive Crisis,
• Hypertensive Emergency
• Nursing Care

HİPERTANSİF KRİZDE ACİL YAKLAŞIM VE HEMŞİRELİK BAKIMI

Öz

Hipertansiyon, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere dünya genelinde yüksek morbidite ve mortaliteye neden olan, sağlıklı yaşam davranışlarıyla önlenebilir küresel bir sağlık sorunudur. Sistolik kan basıncının >180mm/Hg veya diastolik kan basıncının >120mm/Hg olması durumuna hipertansif kriz denir. Hipertansif kriz, hipertansif acil ve hipertansif ivedi durum olarak ikiye ayrılan; ek organ hasarı olmadan veya ek organ hasarı ile birlikte görülebilen klinik acil bir durumdur. Hipertansiyon primer olarak gelişebildiği gibi bazı hastalıklara sekonder (kronik böbrek yetmezliği, cushing sendromu vb.) olarak da gelişebilmektedir. Hipertansif krize neden olabilecek risk faktörleri arasında esansiyel hipertansiyon, endokrinolojik bozukluklar, renovasküler hastalıklar, santral sinir sistemi hastalıkları, aort koarktasyonu ve ilaçlar bulunmaktadır. Hipertansif kriz pek çok sistemde hasara neden olabilmektedir. Hipertansif kriz ile acil servise başvuran hastalar dikkatli bir şekilde muayene edilmeli, acil tedavi ve bakımları sağlanmalıdır. Bu çalışmanın amacı, hipertansif kriz ile acil servise başvuran hastalara özel hemşirelik bakımını açıklamak ve konuya dikkat çekmektir.

Anahtar Kelimeler

• Hipertansiyon
• Hipertansif Kriz
• Hipertansif Acil Durum
• Hemşirelik Bakımı

Kaynakça

1. Akman, C., Akşit, E. (2020). Acil servise başvuran hipertansiyon hastalarının klinik özellikleri ve acil servise başvuru sıklığını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2):219-224. doi:10.34087/cbusbed.731511
2. Akturan, S., Gümüş, B., Ömer, Ö., Balandız, H., Erenler, AK. (2019). TÜİK verilerine göre Türkiye'de 2009 ve 2016 yılları arasındaki ölüm oranları ve nedenleri. Konuralp Medical Journal. 11(1): 9-16.
3. Alley, W. D., Schick, M A. (2017). Hypertensive emergency. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan. 2023 Jul 24.
4. Arıkan, E. (2021). Hypertensive emergency and hypertensive urgency management in the emergency department. Cumhuriyet Medical Journal, 43(3);201-206. doi:10.7197/cmj.963044
5. Cantone, M., Lanza, G., Puglisi, V., et al. (2021). Hypertensive crisis in acute cerebrovascular diseases presenting at the emergency department: A narrative review. Brain Sciences, 11(1):70. doi: 10.3390/brainsci11010070.
6. Carpenito-Moyet, LJ. (2012). Hemşirelik Tanıları El Kitabı. Erdemir, F., Türk, G. çeviri editörü. İstanbul. Nobel Tıp Kitabevi.
7. Chaganti, B., Lange, RA. (2022). Treatment of hypertension among non-cardiac hospitalized patients. Current cardiology reports, 2022;24(7), 801-805. doi: 10.1007/s11886-022-01699-0.
8. Desta, DM., Wondafrash, DZ., Tsadik, AG, et al. (2020). Prevalence of Hypertensive Emergency and Associated Factors Among Hospitalized Patients with Hypertensive Crisis: A Retrospective Cross-Sectional Study. Integr Blood Press Control, 18;13:95-102. doi: 10.2147/IBPC.S265183. PMID: 32904390; PMCID: PMC7455594.

9. Gebremichael, GB., Berhe, KK., Zemichael, TM. (2019). Uncontrolled hypertension and associated factors among adult hypertensive patients in Ayder comprehensive specialized hospital, Tigray, Ethiopia, 2018. BMC Cardiovascular Disorders, 19: 1-10. doi: 10.1186/s12872- 019-1091-6.
10. Nduka, CU., Stranges, S., Sarki, AM., Kimani, PK., Uthman, OA. (2016). Evidence of increased blood pressure and hypertension risk among people living with HIV on antiretroviral therapy: A systematic review with meta-analysis. J Hum Hypertens, 30(6):355–362. doi: 10.1038/jhh.2015.97.
11. O’Donnell, MJ., Xavier, D., et al. Risk factors for ischaemic and intracerebral haemorrhagic stroke in 22 countries (the INTERSTROKE study): A case-control study. Lancet. 2010;376, 112- 123. doi: 10.1016/S0140-6736(10)60834-3.
12. Pierin, AMG., Flórido, CF., Santos, JD. (2019). Hypertensive crisis: clinical characteristics of patients with hypertensive urgency, emergency and pseudocrisis at a public emergency department. Einstein (Sao Paulo). 29;17(4):eAO4685. doi: 10.31744/einstein_journal/2019AO4685. PMID: 31482942; PMCID: PMC6711750.
13. Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu- (2019). https://www.archivestsc.com/tr/jvi.aspx?un=tkda16243. (Erişim Tarihi: 23.03.2023)
14. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği: Hipertansiyon Tanı ve Tedavi Klavuzu (2022). https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/documents/Hipertansiyon-Kilavuzu2022.pdf (Erişim tarihi: 23.03.2323).
15. Türkiye İstatistik Kurumu. Ölüm Nedenleri İstatistikleri 2018. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-Nedeni-Istatistikleri-2018-30626. (Erişim tarihi: 23.03.2023)
16. Unger, T., Borghi, C., Charchar, F., et al. 2020 International Society of Hypertension global hypertension practice guidelines. Hypertension, 2020;75(6): 1334-1357.
17. Watson, K., Broscious, R., Devabhakthuni, S., Noel, ZR. 82018). Focused update on pharmacologic management of hypertensive emergencies. Current Hypertension Reports, 20, 1- 8. doi: 10.1007/s11906-018-0854-2.
18. Whelton, PK., Carey, RM., Aronow, WS., Casey, DE Jr., Collins, KJ, Dennison Himmelfarb C., et al. (2018). Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults: Executive Summary: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines, High Blood Pressure Clinical Practice Guideline. Hypertension. 2018;71(6):1269–1324. doi:10.1161/HYP.0000000000000066.
19. WHO (2023). The top 10 causes of death. Why do we need to know the reasons people die? [Int World Health Organization http://www.who.int/mediacentre. (Erişim tarihi: 23.03.2023). World Health Organization (2021). Guideline for the Pharmacological Treatment of Hypertension in Adults. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/344424/9789240033986-eng.pdf. (Erişim tarihi: 23.03.2023)
20. Yıldırım, N. (2021). Hipertansiyon yönetiminde hemşirenin rolü. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3):305-315.
21. Yoldaş, G., Yıldırım, Y., Fadıloğlu, Ç., Şenuzun Aykar F. (2019). Esansiyel hipertansiyonu olan bir hastada Roy Adaptasyon Modeline göre hemşirelik yaklaşımı. Turk J Cardiovasc Nurs. 10(21): 33-39.
22. Yusuf, S., Hawken, S., et al. (2004). Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART study): Case-control study. The Lancet, 364(9438), 937-952. doi: 10.1016/S0140-6736(04)17018-9.