TR
EN
SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Öz
Küresel iklim değişikliğinin günlük yaşam üzerindeki etkileri en çok aşırı hava olaylarının ve iklim kaynaklı felaketlerin yaşandığı dönemlerde hissedilmektedir. Son yıllarda sıklığı, süresi ve şiddeti artan sıcak hava dalgaları, afet risklerinin toplumsal gruplar üzerindeki eşitsiz etkilerini derinleştirmektedir. Berkeley Earth (2025) verilerine göre 2024 yılı, 1850’den bu yana ölçülen en sıcak yıl olarak kaydedilmiş; bu durum, özellikle yaşlı bireyler gibi çevresel stres faktörlerine karşı savunmasız gruplar açısından ciddi riskleri gündeme getirmiştir. Yaşlı bireyler; sınırlı hareket kabiliyeti, kronik hastalıklar, ilaç kullanımı, sosyal izolasyon ve düşük gelir gibi nedenlerle sıcak hava dalgalarına karşı yüksek düzeyde zarar görebilirlik taşımakta ve ısıya bağlı hastalık ve ölüm riski açısından öncelikli gruplar arasında yer almaktadır. Aşırı sıcaklıklar sağlık sistemine yönelik talebi artırmakta ve sistemin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Sıcak hava dalgaları, çok sektörlü bir halk sağlığı ve afet yönetimi sorunu olarak, kırılgan grupların korunmasını sağlamak amacıyla kurumsal koordinasyon ve erken uyarı sistemlerini gerektirmektedir. Bu çalışmada, uluslararası raporlar doğrultusunda sıcak hava dalgalarının etkileri incelenerek konunun küresel ölçekteki önemi vurgulanmakta; afet yönetimi döngüsünün tüm aşamaları yaşlı bireyler özelinde ele alınmakta; erken yanıt, etkileri azaltma ve iklim değişikliğine uyum kapasitelerini artırmaya yönelik öneriler sunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrahamson, V., Wolf, J., Lorenzoni, I., Fenn, B., Kovats, S., Wilkinson,Ve Ark. (2009).Perceptions Of Heatwave Risks To Health: İnterview-Based Study Of Older People İn LondonAnd Norwich, Uk. Journal Of Public Health, 31(1), 119-126.
- Adana Büyükşehir Belediyesi. (2025). Büyükşehir Zabıtası, Toplu Taşıma Araçlarında KlimaUygulamasını Denetliyor. Https://Www.Adana.Bel.Tr/Tr/Haber/Buyuksehir-Zabitasi--Toplu-Tasima-Araclarinda-Klima-Uygulamasini-Denetliyoradana Belediyesi+1log İn Or Sign Up ToView+1
- Anderson, B. G., & Bell, M. L. (2011). Heat Waves İn The United States: Mortality Risk DuringHeat Waves And Effect Modification By Heat Wave Characteristics İn 43 U.S. Communities.Environmental Health Perspectives, 119(2), 210–218.
- Antalya Büyükşehir Belediyesi. (2022). Sürdürülebilir Enerji Ve İklim Eylem Planı (Secap).
- Australian Government. (2023). National Health And Climate Strategy. Canberra: AustralianGovernment. Https://Www.Health.Gov.Au/Sites/Default/Files/2023-12/National-Health-And-Climate-Strategy.Pdf
- Ballester, J., Vd. (2023). Heat-Related Mortality İn Europe İn The Summer Of 2022. NatureMedicine.
- Basu, R. (2022). High Ambient Temperature And Mortality: A Review Of Epidemiologic StudiesFrom 2001 To 2008. Annual Review Of Public Health, 43, 271–293.
- Berkeley Earth. (2025). Global Temperature Report For 2024. Https://Berkeleyearth.Org/Global-Temperature-Report-For-2024/
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
8 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
28 Nisan 2025
Kabul Tarihi
18 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Aydoğmuş, G., & Çakır, Ö. (2026). SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Hastane Öncesi Dergisi, 11(2). https://doi.org/10.54409/hod.1685793
AMA
1.Aydoğmuş G, Çakır Ö. SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. HOD. 2026;11(2). doi:10.54409/hod.1685793
Chicago
Aydoğmuş, Gülseren, ve Özlem Çakır. 2026. “SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Hastane Öncesi Dergisi 11 (2). https://doi.org/10.54409/hod.1685793.
EndNote
Aydoğmuş G, Çakır Ö (01 Haziran 2026) SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Hastane Öncesi Dergisi 11 2
IEEE
[1]G. Aydoğmuş ve Ö. Çakır, “SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”, HOD, c. 11, sy 2, Haz. 2026, doi: 10.54409/hod.1685793.
ISNAD
Aydoğmuş, Gülseren - Çakır, Özlem. “SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Hastane Öncesi Dergisi 11/2 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.54409/hod.1685793.
JAMA
1.Aydoğmuş G, Çakır Ö. SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. HOD. 2026;11. doi:10.54409/hod.1685793.
MLA
Aydoğmuş, Gülseren, ve Özlem Çakır. “SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Hastane Öncesi Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2026, doi:10.54409/hod.1685793.
Vancouver
1.Gülseren Aydoğmuş, Özlem Çakır. SICAK HAVA DALGALARI VE YAŞLI BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. HOD. 01 Haziran 2026;11(2). doi:10.54409/hod.1685793