EN
TR
HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Öz
Amaç: Hastane öncesi acil sağlık hizmeti (HÖASH) sunan sağlık personelleri, çevresel stres faktörleri ve zaman baskısı altında kompleks vakalarda insan yaşamı ile ilgili kritik kararlar vermektedirler. Zorlu çalışma ortamı, nöbetler, uyku bozuklukları, bulaşıcı hastalık riski gibi faktörler iş yükünü ve iş stresini artırarak, sağlık çalışanlarının yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir ve hizmet kalitesini düşürebilir. Yaşam kalitesinin farklı boyutları açısından acil sağlık hizmeti sunan sağlık personellerinin iyilik halleri sundukları acil sağlık hizmetinin kalitesini etkileyebilir. Araştırma kapsamında bu hizmeti sunan sağlık personelinin iş yükü ve iş stersi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin sınanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Türkiye genelinde bu hizmeti sunan 413 sağlık çalışanıyla yürütülmüştür. Veriler, İsveç İş Yükü-Kontrol-Destek Ölçeği ve Sağlık Çalışanlarında Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi JAMOVİ (v.2.4.11) istatistik programı ile tanımlayıcı istatistikler ve karşılaştırma testleri aracılığıyla yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaşam kalitesi skorları orta düzeyde (89,0±11,5), iş yükü ise ortanın üzerinde (49,0±6,5) bulunmuştur. İş kontrolü ve sosyal destek düzeyindeki artışın merhamet memnuniyetini artırdığı, merhamet memnuniyetindeki artışın ise tükenmişlik düzeyini azalttığı gözlenmiştir. Kadın çalışanlar, daha yüksek iş yükü, sosyal destek ve merhamet memnuniyeti skorlarına; daha düşük tükenmişlik düzeylerine sahiptir. 2-7 yıl arası çalışma süresine sahip kişilerde tükenmişlik düzeyi anlamlı şekilde artmıştır. Paramedikler en yüksek iş yükü ve iş stresine sahip grup olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırma bulguları, hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunan personelin yaşam kalitesini artırmaya yönelik planlamaların yapılması gerektiğini göstermektedir. Özellikle mesleğin ilk yıllarında sosyal destek programlarının geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
YOK
Teşekkür
Yok
Kaynakça
- Behlül, S. (2015). Sağlık Çalışanlarının İş Doyumunun ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi: İstanbul İli Örneği. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Bilim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Kurumları Yöneticiliği Programı.
- Campbell, J, Wasey, A, Ozuturan, IU, Jeanmonod, R. (2022). Compassion Fatigue and Satisfaction among Turkish Emergency Medicine Residents Using the Professional Quality of Life Scale. Journal of Emergencies, Trauma, and Shock, 15 (2), 77–82. https://doi.org/10.4103/jets.jets_62_21.
- Carta, MG, Preti, A, Portoghese, I, Pisanu, E, Moro, D, Pintus, M, Pintus, E, Perra, A, D'Oca, S, Atzeni, M, Campagna, M, Pascolo, EF, Sancassiani, F, Finco, G, D'Aloja, E, Grassi, L. (2017). Risk for Depression, Burnout and Low Quality of Life Among Personnel of a University Hospital in Italy is a Consequence of the Impact One Economic Crisis in the Welfare System?. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health: CP&EMH, 13, 156–167. https://doi.org/10.2174/1745017901713010156.
- Çağatay, A. (2023). Sağlık Çalışanlarında İş Yaşam Kalitesinin Bireysel İş Performansı Üzerindeki Etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12 (4): 1623–33. doi:10.37989/gumussagbil.1366396.
- Çakıcı, A, Özkan, C, Akyüz, HB. (2013). İş Yükü Yoğunluğunun, İş ve Yaşam Doyumuna Etkisi Üzerine Otomotiv İşletmelerinde Bir Araştırma. Cag University Journal of Social Sciences, 10 (2), 1-27.
- Çiftçioğlu, G, Tunç, G, Güneş, A, Değer, V, Çiftçi, S. (2018). Hastanelerde Görevli Sağlık Çalışanlarının Bireysel İş Yükü Algıları. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 5 (1), 1-8.
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis fort he behavioral science. The USA: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
- Demiral, Y, Ünal, B, Kılıç, B, Soysal, A, Bilgin, AC, Uçku, R, Theorell, T. (2007). İş Stresi Ölçeğinin İzmir Konak Belediyesi’nde Çalışan Erkek İşçilerde Geçerlik ve Güvenilirliğinin İncelenmesi. Toplum Hekimliği Bülteni, 26 (1), 11–18.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Acil Tıp, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
31 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
7 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
4 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Demirsoy, M., & Uysal, İ. (2025). HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Hastane Öncesi Dergisi, 10(2), 161-181. https://doi.org/10.54409/hod.1694611
AMA
1.Demirsoy M, Uysal İ. HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. HOD. 2025;10(2):161-181. doi:10.54409/hod.1694611
Chicago
Demirsoy, Mine, ve İbrahim Uysal. 2025. “HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Hastane Öncesi Dergisi 10 (2): 161-81. https://doi.org/10.54409/hod.1694611.
EndNote
Demirsoy M, Uysal İ (01 Ağustos 2025) HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. Hastane Öncesi Dergisi 10 2 161–181.
IEEE
[1]M. Demirsoy ve İ. Uysal, “HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”, HOD, c. 10, sy 2, ss. 161–181, Ağu. 2025, doi: 10.54409/hod.1694611.
ISNAD
Demirsoy, Mine - Uysal, İbrahim. “HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Hastane Öncesi Dergisi 10/2 (01 Ağustos 2025): 161-181. https://doi.org/10.54409/hod.1694611.
JAMA
1.Demirsoy M, Uysal İ. HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. HOD. 2025;10:161–181.
MLA
Demirsoy, Mine, ve İbrahim Uysal. “HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Hastane Öncesi Dergisi, c. 10, sy 2, Ağustos 2025, ss. 161-8, doi:10.54409/hod.1694611.
Vancouver
1.Mine Demirsoy, İbrahim Uysal. HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETİ SUNAN SAĞLIK PERSONELLERİNİN İŞ YÜKÜ VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ. HOD. 01 Ağustos 2025;10(2):161-8. doi:10.54409/hod.1694611