112 ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ÇALIŞANLARINDA ÖRGÜTSEL GÜVEN İLE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Amaç: Bu çalışmayla, 112 acil sağlık hizmetleri çalışanlarının örgütsel güven düzeyleri ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. 

Gereç ve Yöntemler: Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Kayseri ilinde görev yapan 504 acil sağlık hizmetleri çalışanı oluşturmakta olup, analizler 343 katılımcı üzerinden yürütülmüştür. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel Güven Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizi kullanılmıştır. 

Bulgular: Katılımcıların örgütsel güven düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Örgütsel güven ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,320; p<0,001). Örgütsel güven düzeyleri cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermezken, psikolojik sağlamlık düzeylerinin erkek katılımcılarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca örgütsel güvenin eğitim durumu, unvan ve çalışılan birime göre; psikolojik sağlamlığın ise unvan ve çalışılan birime göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. 

Sonuç: Örgütsel güvenin acil sağlık hizmetleri çalışanlarının psikolojik sağlamlıkları ile ilişkili önemli bir değişken olduğu görülmektedir. Sağlık kurumlarında örgütsel güvenin artırılmasına yönelik uygulamaların, çalışanların psikolojik iyi oluşlarını ve sunulan hizmetin kalitesini artırabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel güven
• Psikolojik sağlamlık
• Acil sağlık hizmetleri

The Relationship Between Organizational Trust and Psychological Resilience Among 112 Emergency Medical Services Personnel

Öz

Aim: This study aimed to examine the relationship between organizational trust levels and psychological resilience among 112 emergency medical services (EMS) personnel. Materials and Methods: The study was conducted using a quantitative research design based on the relational survey model. The population consisted of 504 EMS personnel working in Kayseri, Türkiye, and the analyses were carried out with data obtained from 343 participants. Data were collected using a Personal Information Form, the Organizational Trust Scale, and the Brief Psychological Resilience Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analysis were used for data analysis. Results: The findings indicated that participants had high levels of organizational trust. A positive and weak statistically significant relationship was found between organizational trust and psychological resilience (r=0.320, p<0.001). While organizational trust levels did not differ significantly by gender, psychological resilience levels were found to be significantly higher among male participants. Additionally, organizational trust differed significantly according to education level, professional title, and working unit, whereas psychological resilience differed significantly by professional title and working unit. Conclusion: Organizational trust appears to be an important variable associated with the psychological resilience of EMS personnel. Enhancing organizational trust in healthcare institutions may contribute to improving employees’ psychological well-being and the overall quality of healthcare services.

Anahtar Kelimeler

• Organizational trust
• Psychological resilience
• Emergency medical services

Kaynakça

1. Aydın, A., Sayılan, S., Kulakaç, N. (2022). Sağlık Çalışanlarında Örgütsel Güven Düzeyi ve İlişkili Faktörler. Sağlık ve Toplum, 32 (3), 197-202
2. Adriaenssens, J., De Gucht, V., & Maes, S. (2015). Determinants and prevalence of burnout in emergency nurses. Journal of Advanced Nursing, 71(3), 654–666. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2014.11.004
3. Avey, J. B., Luthans, F., & Jensen, S. M. (2009). Psychological capital: A positive resource for combating employee stress and turnover. Human Resource Management, 48(5), 677–693. https://doi.org/10.1002/hrm.20294 Bonanno, G. A. (2021). The resilience response to potential trauma. Annual Review of Clinical Psychology, 17, 55–83.
4. Bulińska-Stangrecka, H., & Bagieńska, A. (2019). The role of employee relations in shaping job satisfaction as an element promoting positive mental health at work. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 32(5), 1–12.
5. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
6. Çınar, Ş. (2024). 112 Acil Yardım Ambulansı Çalışanlarında İş Performansı. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 5(1), 9–22. https://doi.org/10.54862/pashid.1336227
7. Demircan, N. (2003). Örgütsel Güvenliğin Bir Ara Değişken Olarak Ayrılma Üzerindeki Etkisi: Eğitim Sektöründe Bir Uygulama. Doktora Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kocaeli.
8. Demircan, N, & Ceylan A. (2003). Örgütsel güven kavramı: Nedenleri ve sonuçları. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 139-150.

9. Demren, H.H. (2020). 112 Acil Sağlık Hizmetleri Personelinde Psikolojik Sağlamlık ve Sosyo-Demografik Değişkenlerin İşe Bağlılıkla İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi, On sekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
10. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness ve Well-Being, 1(3), 93-102.
11. Fulmer, C. A., & Dirks, K. T. (2018). Multilevel trust: A theoretical and practical imperative. Journal of Trust Research, 8(2), 137–159.
12. Günaydın, N., Gürgöze, R., & Erkan, I. (2023). Pandemi sürecinde 112 acil sağlık çalışanlarının tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerinin ilişkisi. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 7(2), 77–86. https://doi.org/10.52148/ehta.1367982
13. Kılıç, T., & Altuntaş, S. (2021). Hemşirelerde örgütsel güven ile iş doyumu ve tükenmişlik arasındaki ilişki. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 8(1), 1–9.
14. Köse, A. (2015). İşe Angaje Olma ile Örgütsel Destek Algısı ve Örgüt İklimi Arasındaki İlişki. Doktora Tezi, Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
15. Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological Capital: Developing the Human Competitive Edge. Oxford University Press.
16. Newman, A., Ucbasaran, D., Zhu, F., & Hirst, G. (2014). Psychological capital: A review and synthesis. Journal of Organizational Behavior, 35(S1), S120–S138. https://doi.org/10.1002/job.1916
17. Paksoy, V.M. (2016). Acil sağlık hizmetlerinde uluslararası uygulama modellerinin karşılaştırılması: Anglo-Amerikan ve Franko-German modeli. İnönü Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 4(1), 6-24.
18. Pallant, J. (2017). SPSS Kullanma Kılavuzu, Çev: Sibel Balcı ve Berat Ahi, (Anı Yayıncılık, Ankara). Ungar, M. (2021). Multisystemic resilience: Adaptation and transformation in contexts of change. Oxford University Press.
19. Yıldız, H. (2015). Pozitif Psikolojik Sermaye, Örgütsel Güven ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Alan Araştırması. Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Balıkesir.
20. Woo, T., Ho, R., Tang, A., & Tam, W. (2020). Global prevalence of burnout symptoms among nurses: A systematic review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Research, 123, 9–20.
21. World Health Organization (WHO). (2019). Emergency care systems for universal health coverage: Ensuring timely care for the acutely ill and injured.