GERİATRİK İSTİSMAR VE İHMALDE HASTANE ÖNCESİ ACİL BAKIM

Öz

Günümüzde çeşitli araştırmalara göre 60 yaş üzeri her 15 yaşlıdan en az biri ihmal ve suiistimale uğramaktadır. Geriatrik ihmal ve suiistimallerin belirtilerini taklit edebilecek veya maskeleyecek yaşlılara özgü hastalık ve fizyolojik değişiklikler alanda ihmal ve suiistimalin tespitini karmaşıklaştırmaktadır. Bu nedenle dünyada ve ülkemizde adli yönden belgelenmemiş pek çok vaka olduğu düşünülmektedir. Aynı zamanda sahada nelerin ihmal ve suiistimal olacağı tam olarak belirlenmediği için, paramedik ve diğer sağlık çalışanlarının bu konuda karar vermesi oldukça zor olmaktadır. Bu çalışma en azından paramediklerin ihmal ve suiistimal durumlarında yaklaşımının ne olması, hangi durumlardan şüphelenmeleri gerektiğini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Geriatrik İhmal,Geriatrik İstismar,İhmal ve İstismarda Hastane Öncesi Yaklaşım

Kaynakça

1. Acierno, R., Hernandez, M. A., Amstadter, A. B., Resnick, H. S., Steve, K., Muzzy, W., & Kilpatrick, D. G. (2010). Prevalence and correlates of emotional, physical, sexual, and financial abuse and potential neglect in the United States: the National Elder Mistreatment Study. American journal of public health, 100(2), 292–297.
2. Ageing and life course infographics. (2019, October 1). Retrieved Dec 12, 2019, from https://www.who.int/ageing/media/infographics/en/, (Erişim Tarihi;11.12.2019).
3. Baker, M. W. (2007). Elder Mistreatment: Risk, Vulnerability, and Early Mortality. Journal of the American Psychiatric Nurses Association, 12(6), 313–321.
4. Bonne S, Schuerer DJ. Trauma in the older adult: epidemiology and evolving geriatric trauma principles. Clin Geriatr Med. 2013;29:137–150.
5. Çevirme, A.S., Uǧurlu, N., Çevirme, H., Durat, G.In Turkish elderly population elder abuse and neglect: A study of prevalence, related risk factors and perceived social support (2012) HealthMED, 6 (1), pp. 88-95.
6. Dixon, J., Manthorpe, J., Biggs, S., Mowlam, A., Tennant, R., Tinker, A., & Mccreadie, C. (2010). Defining elder mistreatment: Reflections on the United Kingdom Study of Abuse and Neglect of Older People. Ageing and Society, 30(3), 403-420.
7. Elder abuse. (2018, December 7). Retrieved from https://www.who.int/ageing/projects/elder_abuse/en/, (Erişim Tarihi;11.12.2019).
8. Elder abuse. (2018, June 18). Retrieved June 29, 2019, from https://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/elder_abuse/en/, (Erişim Tarihi; 11.12.2019).

9. Kalus AA, Chien AJ, Olerud JE. Chapter 151: (2012). Diabetes mellitus and other endocrine diseases. In Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine. 8th ed. Goldsmith LA, Katz SI, Gilchrest BA, Paller AS, Leffell DJ, Wolff K, Eds. New York, McGraw-Hill,
10. Kızıl M., Şişli Z., Üstünkarlı N., Şemin İ.M. (2014) Huzurevinde Yaşayan Yaşlıların İhmal ve Suistimal Açısından Hukuksal Farkındalık Düzeyleri ve Depresyon Yönünden Değerlendirilmesi.4th congress of the clinical section iagg - european region & 7th academic geriatric congress 2014, 28- 31 Mayıs 2014, Antalya, Turkey.
11. Kızıl, M. (2018). IAY106: geriatrik Travmalarda paramedik yaklaşımı. Yayımlanmamış ders notu (n.d.). Retrieved from, https://shs.ieu.edu.tr/paramedic/tr/syllabus/type/read/id/IAY+106 , (Erişim Tarihi;11.12.2019).
12. Kızıl, M. (2018). IAY106 Geriatrik ihmal ve suistimallerde paramedik yaklaşımı. Yayımlanmamış ders notu, (n.d.). Retrieved from, https://shs.ieu.edu.tr/paramedic/tr/syllabus/type/read/id/IAY+106, (Erişim Tarihi;11.12.2019).
13. Kızıl M., Üstünkarli N., Gürkaynak N., Şemin M. (2015) level and affecting factors of elderly depression with respect to residence. 8.Ulusal Yaşlılık Kongresi / 8.Ulusal Yaşlılık Kongresi "yerinde Yaşlanma"346-359.
14. Model EMS Clinical Guidelines. (2019, April 9). Retrieved July 12, 2019, from https://nasemso.org/projects/model-ems-clinical-guidelines/, (Erişim Tarihi;11.12.2019).
15. Mowlam, A., Tennant, R., Dixon, J. and McCreadie, C. (2007) UK Study of Abuse and Neglect of Older People: Qualitative Findings. Comic Relief, London.
16. National Center for Injury Prevention and Control - Home Page|Injury Center|CDC. (2019, December 16). Retrieved from https://www.cdc.gov/injury/index.html, (Erişim Tarihi;11.12.2019).
17. Sanders, M. J., Lewis, L. M., Quick, G., & McKenna, K. (2012). Mosby's paramedic textbook. 4th ed. St. Louis, Mo.: Elsevier/Mosby Jems.
18. Types of Abuse. (n.d.). Retrieved July 18, 2019, from https://ncea.acl.gov/Suspect-Abuse/Abuse-Types.aspx, (Erişim Tarihi;11.12.2019).
19. World Health Organisation and International Network for the Prevention of Elder Abuse 2002. Missing Voices: Views of Older Persons on Elder Abuse. World Health Organisation, Geneva.
20. Şişli, Z., Kızıl , M. Üstünkarlı, N.and Şemin, İ.(2016) Legal Awareness of Elderly About Abuse and Neglect.Turkish Journal Of Geriatrics , Vol. 2016;19/4, No. 19, 238-244.