Derleme

HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR

Cilt: 5 Sayı: 1 3 Nisan 2020
PDF İndir
EN TR

HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR

Öz

Hastane öncesi acil sağlık sistemlerinin, ilkesel bağlamdaki kuramsal etik temelleri, temel tıp etiği ilkelerinden “faydacılık” ilkesi üzerine kuruludur. Triyaj uygulamalarına yöneltilen en güçlü eleştiri, “adalet” ilkesinin dikkate alınmadığı ile ilgilidir. Adalet ilkesinin ise özellikle “dağıtıcı adalet” boyutu etik tartışmaların odağındadır. Kaynakların kısıtlı ve yaralıların fazla olduğu durumlarda uygulanması önerilen triyaj; etik açıdan pek çok sorun içermekte ve gerekçelendirilmesi zor, savunulması güç durumlara neden olabilmektedir. Gerekli şartlar sağlandığı an triyaj uygulamasından derhal vazgeçilmelidir. Hastane öncesi alan triyajında; “yarar sağlama/faydacılık”, “adalet”, “eşitlik” ve “adil olma” gibi etik yaklaşımların yanında, farklı felsefi akımlardan beslenen ilkeler ve değerler ile kaynağını bu etik kuramlardan alan çok çeşitli algoritmalar da mevcuttur. Bu çalışmada, hastane öncesi alan triyajıyla ilgili yaklaşımları incelenmiş ve konu tıp etiği bağlamında yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Barnett, AS., Wang, NE., Sahni, R., Hsia, RY., Haukoos, JS., Barton, ED., Holmes, JF., Newgard, CD. (2013). Variation in prehospital use and uptake of the national field triage decision scheme. Prehospital Emergency Care, 17(2), 135–148. doi: 10.3109/10903127.2012.749966
  2. Bauzon, S. (2015). Classical distributive justice and the European healthcare system: rethinking the foundations of European health care in an age of crises. The Journal of Medicine and Philosophy, 40(2), 190–200. doi: 10.1093/jmp/jhu078
  3. Beck, B., Smith, K., Mercier, E., Bernard, S., Jones, C., Meadley, B., Clair, TS., Jennings, PA., Nehme, Z., Burke, M., Bassed, R., Fitzgerald, M., Judson, R., Teague, W., Mitra, B., Mathew, J., Buck, A., Varma, D., Gabbe, B., … Cameron, P. (2019). Potentially preventable trauma deaths: A retrospective review. Injury, 50(5), 1009–1016. doi: 10.1016/j.injury.2019.03.003
  4. Blagg, C. (2004). Triage: Napoleon to the present day. J Nephrol, 17(4), 629–632. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15372431
  5. Braithwaite, SS. (2014). Ethics in Paramedic Practice: A Qualitative Case Study of Paramedic Perceptions of Ethical Decision-Making in Practice. North Carolina State University.
  6. Bremer, A., Herrera, MJ., Axelsson, C., Martí, DB., Sandman, L., Casali, GL. (2015). Ethical values in emergency medical services: A pilot study. Nursing Ethics, 22(8), 928–942. doi: 10.1177/0969733014551597
  7. Cairo, SB., Fisher, M., Clemency, B., Cipparone, C., Quist, E., Bass, KD. (2018). Prehospital education in triage for pediatric and pregnant patients in a regional trauma system without collocated pediatric and adult trauma centers. Journal of Pediatric Surgery, 53(5), 1037–1041. doi: 10.1016/j.jpedsurg.2018.02.033
  8. Cooper, RJ., Schriger, DL., Flaherty, HL., Lin, EJ., Hubbell, KA. (2002). Effect of vital signs on triage decisions. Annals of Emergency Medicine, 39(3), 223–232. doi: 10.1067/mem.2002.121524

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

3 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2020

Kabul Tarihi

7 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erbay, H. (2020). HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR. Hastane Öncesi Dergisi, 5(1), 57-66. https://izlik.org/JA52KA68LD
AMA
1.Erbay H. HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR. HOD. 2020;5(1):57-66. https://izlik.org/JA52KA68LD
Chicago
Erbay, Hasan. 2020. “HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR”. Hastane Öncesi Dergisi 5 (1): 57-66. https://izlik.org/JA52KA68LD.
EndNote
Erbay H (01 Nisan 2020) HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR. Hastane Öncesi Dergisi 5 1 57–66.
IEEE
[1]H. Erbay, “HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR”, HOD, c. 5, sy 1, ss. 57–66, Nis. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52KA68LD
ISNAD
Erbay, Hasan. “HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR”. Hastane Öncesi Dergisi 5/1 (01 Nisan 2020): 57-66. https://izlik.org/JA52KA68LD.
JAMA
1.Erbay H. HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR. HOD. 2020;5:57–66.
MLA
Erbay, Hasan. “HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR”. Hastane Öncesi Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2020, ss. 57-66, https://izlik.org/JA52KA68LD.
Vancouver
1.Hasan Erbay. HASTANE ÖNCESİ ALAN TRİYAJINDA ETİK YAKLAŞIMLAR. HOD [Internet]. 01 Nisan 2020;5(1):57-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52KA68LD