EN
TR
AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı; vardiyalı çalışan ambulans servisi personelinin uyku kalitesi, iş stres düzeyi ve beslenme davranışlarının belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Bolu İl Ambulans Servisi’nde vardiyalı çalışan 209 gönüllü üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyo-demorgrafik veri formu, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, İş Stresi Ölçeği ve üç faktörlü beslenme anketi aracılığıyla toplanmıştır.
Bulgular: Uyku kalite skoru ortalaması 7,00±3,70 idi ve çalışanların %61,7’ü (n=129) düşük kaliteli uykuya sahipti. İş stresi skor ortalaması 29,01±5,27 idi. Düşük stres düzeyine sahip çalışan bulunmazken, çalışanların %62,2’si (n=130) stresli ve %37,8’i (n=79) yüksek stres düzeyine sahipti. Düşük uyku kalitesine sahip çalışanların iş stres düzeyleri anlamlı derecede yüksekti (p=0,003). Düşük kaliteli uykuya sahip çalışanların kontrolsüz yeme davranışı (p=0,008), duygusal yeme davranışı (p=0,041) ve açlığa duyarlılık seviyeleri (p=0,005) uyku kalitesi iyi olanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Ayrıca yüksek iş stres düzeyine sahip çalışanların duygusal yeme davranış skorları daha yüksekti (p=0,032).
Sonuç: Çalışmamızdan, ambulans servisi çalışanlarının büyük çoğunluğunun uyku kalitesinin kötü ve iş stres düzeyinin yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Hem düşük uyku kalitesi hem de yüksek iş stresi, çalışanların beslenme davranışlarını olumsuz şekilde etkilemektedir.
Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Bolu İl Ambulans Servisi’nde vardiyalı çalışan 209 gönüllü üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyo-demorgrafik veri formu, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, İş Stresi Ölçeği ve üç faktörlü beslenme anketi aracılığıyla toplanmıştır.
Bulgular: Uyku kalite skoru ortalaması 7,00±3,70 idi ve çalışanların %61,7’ü (n=129) düşük kaliteli uykuya sahipti. İş stresi skor ortalaması 29,01±5,27 idi. Düşük stres düzeyine sahip çalışan bulunmazken, çalışanların %62,2’si (n=130) stresli ve %37,8’i (n=79) yüksek stres düzeyine sahipti. Düşük uyku kalitesine sahip çalışanların iş stres düzeyleri anlamlı derecede yüksekti (p=0,003). Düşük kaliteli uykuya sahip çalışanların kontrolsüz yeme davranışı (p=0,008), duygusal yeme davranışı (p=0,041) ve açlığa duyarlılık seviyeleri (p=0,005) uyku kalitesi iyi olanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Ayrıca yüksek iş stres düzeyine sahip çalışanların duygusal yeme davranış skorları daha yüksekti (p=0,032).
Sonuç: Çalışmamızdan, ambulans servisi çalışanlarının büyük çoğunluğunun uyku kalitesinin kötü ve iş stres düzeyinin yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Hem düşük uyku kalitesi hem de yüksek iş stresi, çalışanların beslenme davranışlarını olumsuz şekilde etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Katkılarından dolayı Enes Kabul’e, araştırmaya katılmaya gönüllü olan tüm Bolu 112 İl Ambulans Servisi çalışanlarına ve yardımlarından dolayı Bolu İl Ambulans Servis Başhekimliği çalışanlarına teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Ağargün, M., Kara , H., & Anlar, O. (1996). Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksinin geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi., 7:107-115.
- Aktaş , A. (2001). Bir kamu kuruluşunun üst düzey yöneticilerinin iş stresi ve kişilik özellikleri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 56:26-42.
- Arendt , J. (2010). Shift work: coping with the biological clock. Occup Med (Lond), 60(1):10‐20.
- Buysse, D., Reynolds, C., & Monk , T. (1989). ThePittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Research, 28:193-213.21.
- Cappelleri , J., Bushmakin , A., & Gerber , R. (2009). Psychometric analysis of the Three-Factor Eating Questionnaire-R21: results from a large diverse sample of obese and non-obese participants. Int J Obes (Lond), 33(6):611‐620.
- Costa, G. (2010). Shift work and health: current problems and preventive actions. Saf Health Work, 1(2):112‐123.
- Conway, P. M., Campanini, P., Sartori, S., Dotti, R., & Costa, G. (2008). Main and interactive effects of shiftwork, age and work stress on health in an Italian sample of healthcare workers. Applied ergonomics, 39(5), 630–639.
- Chung, M. H., Chang, F. M., Yang, C. C., Kuo, T. B., & Hsu, N. (2009). Sleep quality and morningness-eveningness of shift nurses. Journal of clinical nursing, 18(2), 279–284.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Acil Tıp
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2020
Gönderilme Tarihi
12 Ağustos 2020
Kabul Tarihi
21 Eylül 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Güneşer, R., & Atalay, E. (2020). AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Hastane Öncesi Dergisi, 5(2), 143-156. https://izlik.org/JA75CJ44UZ
AMA
1.Güneşer R, Atalay E. AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. HOD. 2020;5(2):143-156. https://izlik.org/JA75CJ44UZ
Chicago
Güneşer, Ramazan, ve Ezgi Atalay. 2020. “AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Hastane Öncesi Dergisi 5 (2): 143-56. https://izlik.org/JA75CJ44UZ.
EndNote
Güneşer R, Atalay E (01 Ekim 2020) AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Hastane Öncesi Dergisi 5 2 143–156.
IEEE
[1]R. Güneşer ve E. Atalay, “AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, HOD, c. 5, sy 2, ss. 143–156, Eki. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75CJ44UZ
ISNAD
Güneşer, Ramazan - Atalay, Ezgi. “AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Hastane Öncesi Dergisi 5/2 (01 Ekim 2020): 143-156. https://izlik.org/JA75CJ44UZ.
JAMA
1.Güneşer R, Atalay E. AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. HOD. 2020;5:143–156.
MLA
Güneşer, Ramazan, ve Ezgi Atalay. “AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. Hastane Öncesi Dergisi, c. 5, sy 2, Ekim 2020, ss. 143-56, https://izlik.org/JA75CJ44UZ.
Vancouver
1.Ramazan Güneşer, Ezgi Atalay. AMBULANS SERVİSİ ÇALIŞANLARININ UYKU KALİTESİ, İŞ STRESİ VE BESLENME DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. HOD [Internet]. 01 Ekim 2020;5(2):143-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75CJ44UZ