TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
Öz
Devletler özelinde planlama kavramı, özellikle son yüz yıldır öne çıkan ve son yıllarda önemi oldukça artan kavramların başında gelmektedir. 20. Yüzyılın başlarında kalkınma planlamaları ile başlayan süreç, 1990’lı yıllarda performans esaslı bütçelemenin de etkisiyle stratejik plan, performans programı, orta vadeli harcama sistemi ve faaliyet raporu ile devam etmiştir. Türkiye’de, 1930’larla birlikte sanayi planları, 1960’lardan itibaren ise kamu kesiminin faaliyetleri arasına kalkınma planları dâhil olmuştur. 2000’li yılların başlarında ise 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile birlikte, kamu kesimi bünyesine diğer planlama unsurları dâhil olmuş ve planlama araçlarının kapsamı genişlemiştir. Dünyada da Türkiye’de olduğu gibi planlama kavramının önemi giderek artmaktadır. Bu kapsamda özellikle AB üye ülkeleri kalkınma planlarını AB mali kuralları ve fonları kapsamında gerçekleştirirken, diğer planlama unsurlarının Türkiye ile karşılaştırıldığında daha esnek ve faaliyet odaklı olduğu gözlemlenmiştir. OECD üye ülkeleri genelinde ise sürdürülebilirlik ve dijitalleşme, planlamanın temel unsurlarını oluşturmuştur. Nitekim Türkiye, planlama unsurlarının tümünde yasal olarak zorunlu ve belirli yıl aralıklarla hazırlanması gereken sıkı bir görünüm ortaya koymaktadır. Ancak planlarda sürdürülebilirlik, yeşil dönüşüm, dijitalleşme gibi unsurlara daha fazla yer vermesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçay, A. (2009). Kamuda stratejik plan amaçlarının gerçekleştirilmesine yönelik değerlendirme ve denetim modeli. TÜBAV Bilim Dergisi, 2(1), 82-98.
- Aras, O. N., Erdoğan, E., ve Kök, R. (2014). Türkiye’de uygulanan orta vadeli programın ödemeler denesi tahminleri doğrultusunda performansının analizi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 51(595), 7-24.
- Barrett & Curtis. (2024). The National Development Plan in 2023: Priorities and capacity. ESRI Survey and Statistical Series.
- Bircan, İ. (2003). Kamuda Stratejik ve AB Politikaları. Kamu Yönetiminde Kalite 3. Ulusal Kongresi, Todai Yayınları.
- Çetin, O. M. (2018). Türk kamu yönetiminde stratejik planlama: Karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çetinkaya, Ö., Eroğlu, E., ve Taş, K. (2011). Türkiye’deki çok yıllı bütçeleme uygulamasının stratejik planlar ve orta vadeli mali planlar bağlamında etkinliğinin değerlendirilmesi. Akdeniz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22, 119-146.
- Delice, E. (2014). Devlet Planlama Teşkilatı’ndan Kalkınma Bakanlığına Türkiye’de planlamanın değişimi: 1980’den günümüze bir kamu politikası analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Demirdizen, Ö. (2012). Stratejik planlama, stratejik planlama süreci, hukuki altyapısı ve kamuda gelişimi. Akademik Bakış Dergisi, 31, 1-23.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası İktisat (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
20 Aralık 2024
Kabul Tarihi
24 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Akbey, F., & Yaman, B. (2024). TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Hakkari Review, 8(2), 42-71. https://doi.org/10.31457/hr.1604519
AMA
1.Akbey F, Yaman B. TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Hakkari Review. 2024;8(2):42-71. doi:10.31457/hr.1604519
Chicago
Akbey, Ferhat, ve Bilgehan Yaman. 2024. “TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Hakkari Review 8 (2): 42-71. https://doi.org/10.31457/hr.1604519.
EndNote
Akbey F, Yaman B (01 Aralık 2024) TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Hakkari Review 8 2 42–71.
IEEE
[1]F. Akbey ve B. Yaman, “TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”, Hakkari Review, c. 8, sy 2, ss. 42–71, Ara. 2024, doi: 10.31457/hr.1604519.
ISNAD
Akbey, Ferhat - Yaman, Bilgehan. “TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Hakkari Review 8/2 (01 Aralık 2024): 42-71. https://doi.org/10.31457/hr.1604519.
JAMA
1.Akbey F, Yaman B. TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Hakkari Review. 2024;8:42–71.
MLA
Akbey, Ferhat, ve Bilgehan Yaman. “TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Hakkari Review, c. 8, sy 2, Aralık 2024, ss. 42-71, doi:10.31457/hr.1604519.
Vancouver
1.Ferhat Akbey, Bilgehan Yaman. TÜRKİYE’DE VE OECD ÜLKELERİNDE MALİ PLANLAMA: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Hakkari Review. 01 Aralık 2024;8(2):42-71. doi:10.31457/hr.1604519