Âfiyetin Yakînî Îman ile Kıyaslayan Hadislerin Tetkîki ve İhtilâfın Çözümü

Âfiyet, hem bedenî hem de ruhî hastalıklardan uzak olma halidir. Muâfât ise yaratıcının kulu-na âfiyet vermesidir. Pek çok hadiste âfiyet ve muâfâttan bahsedilmiştir. Allah Resûlü (s.a.v.) sahâbîlere Allah’tan (c.c.) âfiyet istemelerini tavsiye etmiştir. Hz. Ebû Bekir’den nakledilen “Allah’tan âfiyet -ya da muâfât- vermesini dileyin. Çünkü hiçbir kimseye yakînden/sağlam inançtan sonra asla âfiyetten -ya da muâfâttan- daha üstün hiçbir şey verilmemiştir.” şeklin-deki rivayet, âfiyet konulu hadislerden sadece biridir. Temel hadis kaynaklarımızda farklı ta-rikleri ile yer alan hadis-i şerifte âfiyetin önemi, yakînî imanla mukayese edilerek anlatılmış-tır. Ancak hadislerin bir kısmında âfiyetin veya muâfâtın kesin bir imandan sonra en üstün nimet olduğu beyan edilirken bazı rivayetlerde ise âfiyetin imandan daha üstün olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca yakînî iman ile muâfâtı eşdeğer zikreden rivayet de mevcuttur. Âfiyeti sağ-lam bir inançla kıyaslayan hadislerdeki bu ihtilaf dikkat çekmektedir. Makalemize konu ri-vayetler, Nesâî’nin es-Sünenü’l-kübrâ’sında, Tahâvî’nin Şerh Müşkili’l-âsâr’ında yer almıştır. Ancak âfiyet ve yakînî iman derecelendirmesi ile ilgili ne bu eserlerde ne de başka kaynaklar-da herhangi bir açıklama yapılmıştır. Hadisler arasındaki ihtilafa dikkat çekilmemesi ve her-hangi bir çözüm önerisi sunulmaması sebeplerine binaen, âfiyeti yakînî iman ile kıyaslayan hadisler çalışmamıza konu edilmiş ve tetkike tâbi tutulmuştur. Araştırma, ilk dönem hadis kaynakları ile sınırlandırılmıştır. Hadislerde yer alan -âfiyet ve yakînî iman dışındaki- diğer konulara ihtilafı çözme noktasında katkıları varsa işaret edilmiştir. Bu makalede, rivayetteki ihtilafı çözmek için hadisin farklı tarikleri bir araya getirildikten sonra, isnad şemaları ve-rilmiş, hadisler sened ve metin yönünden tetkik edilmiş ve neticede tearuzun giderilmesi he-deflenmiştir.