Yıl 2019, Cilt 17 , Sayı 2, Sayfalar 119 - 138 2019-12-31

Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği

Abdulvasıf ERASLAN [1]


Son yıllarda ülkemizde Muʿtezile’nin hadis anlayışıyla ilgili yapılan çalışmalarda, bu mezhe-bin hadis inkârcısı olmadığı açıkça ortaya konulmuştur. Ancak Muʿtezile mezhebinin hadis tenkid kriterlerinin yeterince açıklığa kavuşturulduğu söylenemez. Akılcılığıyla ön plana çıkmış olan bu mezhebin en önemli temsilcilerinden biri Kādî Abdülcebbâr’dır. kelâmî yönü ağır basmakla birlikte, tefsir, hadis ve fıkıh konularında da pek çok eser yazmış, interdisipli-ner bir bakış açısında sahiptir. Dolayısıyla onun hadis tenkidine yaklaşımı, mezhebinin bakış açısını ortaya koyması açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Kādî’nın hadis tenkid anlayışı ortaya koyulacaktır. O, hadis rivâyetlerini tenkid ederken kelâmcıların metodunu doğrultusunda bir yol takip etmiş, dolayısıyla sened ve buna bağlı olarak sened tenkidine yer vermemiştir. Buna mukâbil, metin tenkid kriterlerini uygulamaya ağırlık vermiştir. Bu kri-terleri uygularken de hadisçilerden farklı olarak önceliği akla uygunluk kriterine vermiştir. Onun uygulamış olduğu diğer tenkid kriterleri ise Kur’ân’a, kelâm kaidelerine, konuyla ilgili diğer rivâyetlere, Arap dili ve dil bilgisine uygunluk olmuştur. Kādî Abdülcebbâr’ın hadise yaklaşımı, en ufak bir kusurda rivâyeti reddetmeye yönelik olmayıp zorlama te’villerle de olsa rivâyeti kullanmaya yöneliktir.
Muʿtezile, Hadis, Kādî Abdülcebbâr, hadis tenkidi
  • HTD
Birincil Dil tr
Konular Din Bilimi
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5061-1112
Yazar: Abdulvasıf ERASLAN
Kurum: ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { htd667882, journal = {Hadis Tetkikleri Dergisi}, issn = {1304-3617}, address = {Mahir İz Cad., No: 2, Altunizade, Pk: 34662, Üsküdar, İSTANBUL}, publisher = {Türkiye Eğitime Destek Vakfı}, year = {2019}, volume = {17}, pages = {119 - 138}, doi = {}, title = {Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği}, key = {cite}, author = {ERASLAN, Abdulvasıf} }
APA ERASLAN, A . (2019). Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi , 17 (2) , 119-138 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/htd/issue/51370/667882
MLA ERASLAN, A . "Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği". Hadis Tetkikleri Dergisi 17 (2019 ): 119-138 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/htd/issue/51370/667882>
Chicago ERASLAN, A . "Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği". Hadis Tetkikleri Dergisi 17 (2019 ): 119-138
RIS TY - JOUR T1 - Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği AU - Abdulvasıf ERASLAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Hadis Tetkikleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 119 EP - 138 VL - 17 IS - 2 SN - 1304-3617- M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Hadis Tetkikleri Dergisi Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği %A Abdulvasıf ERASLAN %T Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği %D 2019 %J Hadis Tetkikleri Dergisi %P 1304-3617- %V 17 %N 2 %R %U
ISNAD ERASLAN, Abdulvasıf . "Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği". Hadis Tetkikleri Dergisi 17 / 2 (Aralık 2020): 119-138 .
AMA ERASLAN A . Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği. HTD. 2019; 17(2): 119-138.
Vancouver ERASLAN A . Mu‘tezile’ye Göre Hadis Tenkid Kriterleri: Kādî Abdülcebbâr Örneği. Hadis Tetkikleri Dergisi. 2019; 17(2): 138-119.