Araştırma Makalesi

Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı

Sayı: 3 28 Haziran 2021
PDF İndir

Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı

Öz

teşkilatı bağlantısı bugüne kadar özel bir çerçevede ve kanıtlarıyla birlikte incelenmemiştir. Bolşevik Devrimi’ni takip eden iç savaş ortamında Sovyet Rusya’da yeni rejimin yerleştirilmesi çalışmalarında Kızıl Ordu ve istihbarat teşkilatı ÇEKA (Vserossiyskaya çrezvıçaynaya komissiya - VÇK) siyasî karar alıcıların güvenlik stratejileri doğrultusunda birlikte sorumluluk üstlenmiş iki güvenlik yapılanmasıdır. Bu makale, devrim sonrasında Sovyet istihbarat sistematiğinin oluşum ve gelişim sürecinde ordu-istihbarat teşkilatı bağlantısını somut kanıtlarıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bolşevik Devrimi sonrasında Sovyet Rusya’da gözle görülür bir ordu-istihbarat teşkilatı bağlantısı oluşup gelişmeye başlamıştır. Bu bağlantı, Sovyet istihbarat geleneğinin oluşumunun çözümlenebilmesi, bu geleneğin oluşumundaki sürekliliklerin tespiti ve Sovyet istihbaratının genetik kodlarının belirlenebilmesi yolunda dikkate alınması gereken önemli bir bağlantıdır. Makalede Kızıl Ordu’nun, istihbarat alanına ne tür çalışmalarla katkı yaptığı ve Kızıl Ordu-ÇEKA bağlantısının nasıl oluşup hangi alanlarda geliştiği sorularına yanıt aranmaktadır. Makalede ayrıca disiplinlerarası bir yaklaşım benimsenmekte tarihsel olaylar tarih ve istihbarat disiplinlerinin bakış açılarıyla değerlendirilmekte ve yazılı ve görsel arşiv belgeleri bu çalışmada savunulan tezlerin temellendirilmesinde kanıt olarak sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Sovyetler Birliği Merkez Partisi Arşivi (RTSKhIDNI), fond 17, op. 86, d. 144, II. 5
  2. RTSKhIDNI, fond 5, op. 1, d. 2627, II. 31.32, 35, 35ob
  3. Sovyet Tarihinde 1917 Olayları Arşivi (Seventeen Moments in Soviet History – An on-line archive of primary sources)
  4. ATAY, Mehmet, “Rusya Gizli İstihbarat Servisleri: KGB’nin Kısa Tarihi”, Avrasya Dosyası - İstihbarat Özel, Sayı 2 (Yaz 2002), c. 8, s. 309-328
  5. CARR, Edward Hallett, Bolşevik Devrimi (1917-1923), c. 1, Metis Yayınları, İstanbul 2006
  6. ÇAĞLAK, Aykut, Türk ve Rus İstihbaratı (1900-1925), Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara 2019
  7. DALLIN, David J., Sovyet Casusları, Yarın Yayınları, Ankara 1968 FIGES, Orlando, “The Red Army and Mass Mobilization during the Russian Civil War 1918-1920”, Past & Present, Sayı 129 (Kasım 1990), s. 168-211
  8. KATAMIDZE, Slava, Loyal Comrades Ruthless Killers – The Secret Services of the USSR (1917-1991), Lewis International Inc. Copyright, United States, Miami 2003

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

26 Şubat 2021

Kabul Tarihi

8 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çağlak, A. (2021). Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı. Harp Tarihi Dergisi, 3, 43-81. https://izlik.org/JA97LB88AA
AMA
1.Çağlak A. Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı. HTD. 2021;(3):43-81. https://izlik.org/JA97LB88AA
Chicago
Çağlak, Aykut. 2021. “Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı”. Harp Tarihi Dergisi, sy 3: 43-81. https://izlik.org/JA97LB88AA.
EndNote
Çağlak A (01 Haziran 2021) Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı. Harp Tarihi Dergisi 3 43–81.
IEEE
[1]A. Çağlak, “Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı”, HTD, sy 3, ss. 43–81, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97LB88AA
ISNAD
Çağlak, Aykut. “Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı”. Harp Tarihi Dergisi. 3 (01 Haziran 2021): 43-81. https://izlik.org/JA97LB88AA.
JAMA
1.Çağlak A. Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı. HTD. 2021;:43–81.
MLA
Çağlak, Aykut. “Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı”. Harp Tarihi Dergisi, sy 3, Haziran 2021, ss. 43-81, https://izlik.org/JA97LB88AA.
Vancouver
1.Aykut Çağlak. Sovyet Rusya’da Bolşevik Devrimi Sonrasında Ordu-İstihbarat Teşkilatı Bağlantısının Oluşumu ve Kızıl Ordu’nun Sovyet İstihbarat Sistematiğinin Gelişim Sürecine Katkısı. HTD [Internet]. 01 Haziran 2021;(3):43-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97LB88AA