Bir İngiliz Seyyahın (Aaron Hill) Gözünden Osmanlı Donanması

Öz

Bu çalışma 1702 yılında Osmanlı topraklarına gelen bir İngiliz seyyah olan Aaron Hill’in kaleme aldığı seyahatnamesindeki donanma ile ilgili kısma odaklanmaktadır. Çalışmanın ilk üç bölümünde seyyahın donanmaya dair verdiği bilgiler askerî tarih yazımı için öne sürülen “3T” (teşkilat, teçhizat, tefekkürat) tasnifine göre verilmiştir. Daha sonra ise bu eserin kaynak değeri tahlil edilmiş ve seyyahın verdiği bilgilerin kendi zamanına ait olmayıp, 35 yıl öncesine ait olduğu görülmüştür. Zira seyyahın donanma ile ilgili aldığı bilgilerin önemli bir kısmının Sir Paul Rycaut’nun daha önce yaptığı çalışmasında verdiği bilgilerin, birkaç eklemeyle birlikte özetlenmiş hâli olduğu müşahede edilmiştir. Bu eserin tanıtılması ve problemlerinin açığa çıkarılması ile istikbalde yapılacak çalışmalar için araştırmacılara katkı yapılması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Aaron Hill
• İngiliz
• Seyahatname
• Osmanlı Donanması
• Askerî Tarih

Ottoman Navy From the Perspective of an English Traveller (Aaron Hill)

Öz

This study focuses on the part about the navy in the travelogue written by Aaron Hill, an English traveller who came to the Ottoman lands in 1702. In the first three chapters of the study, the information given by the traveller about the navy is delivered according to the "3T" (organization, equipment, doctrine) classification that has been proposed for military history writing. Later, the source value of this work is analyzed and it is seen that the information given by the traveller did not belong to his own time, but belonged to 35 years ago. It has been observed that a significant part of the information the traveller received about the navy was a summary of the information given in Sir Paul Rycaut's previous work, with a few additions. By introducing this work and revealing its problems, it is aimed to contribute to researchers for future studies.

Anahtar Kelimeler

• Aaron Hill
• English
• Travelogue
• Ottoman Navy
• Military History.

Kaynakça

1. de la MOTRAYE, Aubry, La Motraye Seyehatnamesi, çev. Nedim Demirtaş, İstanbul 2007
2. HILL, Aaron, A Full and Just Account of the Present State of the Ottoman Empire in all of its Branches, Londra 1709
3. RICAUT, Paul, Osmanlı İmparatorluğu’nun Hâlihazırının Tarihi (XVII. Yüzyıl), çev. Halil İnalcık ve Nihan Özyıldırım, Ankara 2012
4. RICAUT, Paul, The History of the Present State of the Ottoman Empire, Londra 1686
5. RICAUT, Paul, Historie de L’etat Present de L’Empire Ottoman, Paris 1670
6. ARIKAN, Zeki, “Rycaut, Paul”, DİA, c. 35, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 2008, s. 314-315
7. AYDIN, Yusuf Alperen, Sultanın Kalyonları, Osmanlı Donanmasının Yelkenli Savaş Gemileri (1701-1770), Küre Yayınları, İstanbul 2011
8. BOSTAN, İdris, “Azeb” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 4, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 1991, s. 312-313

9. BOSTAN, İdris, Beylikten İmparatorluğa Osmanlı Denizciliği, Kitap Yayınevi, İstanbul 2011
10. BOSTAN, İdris, Osmanlı Bahriye Teşkilâtı: XVII. Yüzyılda Tersâne-i Âmire, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1992
11. BREWSTER, Dorothy, Aaron Hill, Poet Dramatist, Projector, Columbia University Press, New York 1913
12. ÇETİN, Atilla, “Garp Ocakları”, DİA, c. 13, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 1996, s. 382-386
13. GERRARD, Christine, “Hill, Aaron” Oxford Dictionary of National Biography, From the Earliest Times to the Year 2000, c. 27, ed. H.C.G. Matthew ve Brian Harrison, Oxford University Press, Oxford 2004, s. 101-102
14. KONUK, Oğuzhan, XX. Yüzyılın Başında Osmanlı Nizamî Süvari Birlikleri (1900-1914), Millî Savunma Üniversitesi Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2021
15. KÜTÜKOĞLU, Mübahat S., Tarih Araştırmalarında Usûl, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul 1998
16. PANZAC, Daniel, Osmanlı Donanması (1572-1923), çev. Ahmet Maden, Sertaç Canpolat, Türkiye İşbankası Kültür Yayınları, İstanbul 2018
17. ŞAYİN, Cevat “Askerî Tarih Çalışmaları için Bir Sentez Aracı Önerisi 3T: Teşkilat, Teçhizat, Tefekkürat”, Tarih Dergisi, sayı 52 (2010), s. 151-158
18. UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, Osmanlı Devleti’nin Merkez ve Bahriye Teşkilâtı, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2020
19. ÜÇEL AYBET, Gülgûn, Avrupalı Seyyahların Gözüyle Osmanlı Ordusu, (1530-1699), İletişim Yayınları, İstanbul 2010
20. WİLSON, Arthur McCandless, French Foreing Policy during the Administration of Cardinal Fleury, 1726-1743, A Study in Diplomacy and Commercial Development, Harvard University Press, Cambridge 1936