Tüketim Toplumunda İdeolojinin Dönüşümü ve İktidar
Öz
II. Dünya savaşı sonrası dönemde Batıda refah devletinin etkisi, ekonomik yapıda yaşanan değişim ve kitle iletişimindeki muazzam artış beraberinde yeni bir olgu olarak tüketim toplumu kavramlaştırmasını getirmiştir. Kavram birçok açıdan hayatın tün anlam noktalarına nüfus etmekle birlikte, bu çalışmada tüketim toplumu kavramı ideolojilerin dönüşümü ve iktidar ilişkileri bağlamında incelenmiştir. Bu çerçevede ideoloji toplumundan tüketim toplumuna geçişte meydana gelen değişimler ve bu değişimlerin iktidar ilişkileri üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Diğer taraftan tüketim toplumu ve onun kitle iletişim araçları ile talep yaratma, hayat tarzlarını belirleme ve serbest zamanı kontrol etme gücü çerçevesinde toplumsal hegemonyanın sürekli bir şekilde kendini yeniden üretmesi, tüketim ideolojisinin etkisi açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca iktidarın tüketimle ilişkisi noktasında beğenme/like ilkesinin kurucu rolü üzerinde durulmuştur. Son tahlilde çalışma, ideoloji odaklı toplumsallaşmadan farklı olarak, kitlelerin üzerindeki hegemonik süreçlerin nasıl tüketim odaklı bir yapıya evrildiğini sosyolojik bir perspektifle açıklamaya çalışmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaya, Y. A. (2014). Antonio Gramsci’de entelektüelin bir eleştirisi olarak praksis süşüncesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 21(1),35-46.
- Althusser, L. (2003). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. (Çev. A. Tümertekin). İstanbul: İthaki Yayınları.
- Barrett, M. (1996). Marx’tan Foucault’ya ideoloji. (Çev. A. Fethi). İstanbul: Sarmal Yayıncılık.
- Baudrillard, J. (2010). Nesneler sistemi. (Çev. O. Adanır ve A. Karamollaoğlu). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
- Baudrillard, J. (2016). Simülakrlar ve simülasyon. (Çev. O. Adanır). 10. Baskı. İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
- Baudrillard, J. (2017). Tüketim toplumu. (Çev. N. Tutal ve F. Keskin). 9. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
- Bauman, Z. (2013). Postmodernizm ve hoşnutsuzlukları. (Çev. İ. Türkmen). 2. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Bauman, Z. (2016). Özgürlük. (Çev: K. Eren). 2. Baskı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Bauman, Z. (2017). Akışkan modernite. (Çev. S. O. Çavuş). İstanbul: Can Yayınevi.
- Bauman, Z. (2018). Akışkan hayat. (Çev. A. E. Pilgir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
