Suriyeli Gençlerin Yeni Sosyal Ağ İnşasında Yükseköğretimin Rolü: Ankara Örneği

As a result of the forced migration from Syria to Turkey, which began in 2011, the prolonged stay of Syrians and their processes of establishing a new life and integrating into society have been examined in the literature from various perspectives. Studies on Syrian migration have explored the social capital of migrants, particularly in terms of kinship and friendship networks that facilitate migration and settlement. However, how migrants access social networks as a source of social capital and how they establish new connections within the host society have not been sufficiently investigated. This article examines the access of Syrian youth, who have arrived in Turkey due to forced migration, to social networks in their new society and the role of higher education in their social capital formation. In this context, semi-structured in-depth interviews were conducted with 10 participants (4 women, 6 men) who are associate, undergraduate, and graduate students in higher education in Ankara. The collected data were thematically analyzed using the Maxqda software. The field research revealed that various factors, such as language proficiency and personal characteristics, play a significant role in Syrian youth’s access to new networks in higher education. It was observed that through higher education, Syrian youth go beyond their ethnic networks and establish new connections. The findings also indicate that, influenced by forced migration, the bonding ties of Syrian youth are generally limited, whereas the newly formed weak social networks serve as a mechanism providing opportunities and information, offering greater support to Syrian youth in higher education.

2011 yılında başlayan Suriye’den Türkiye’ye zorunlu göç sonucunda, kalış süreleri uzayan Suriyelilerin yeni bir hayat kurma ve toplumsal hayata dahil olma süreçleri literatürde farklı perspektiflerden ele alınmıştır. Suriyeli göçüne dair yapılan araştırmalarda, göçmenlerin göç ve yerleşme süreçlerini kolaylaştıran akrabalık ve arkadaşlık temelli sosyal sermayeleri incelenmiştir. Ancak, göçmenlerin sosyal sermaye kaynağı olarak yeni sosyal ağlara nasıl eriştikleri ve ev sahibi toplumda nasıl yeni bağlar kurdukları yeterince araştırılmamıştır. Bu makalede, zorunlu göç sonucunda Türkiye’ye gelen Suriyeli gençlerin yeni toplumda sosyal ağlara erişimleri ve sosyal sermaye oluşumlarında yükseköğretimin rolü incelenmektedir. Bu bağlamda, Ankara’da yükseköğretime devam eden ön lisans, lisans ve yüksek lisans öğrencilerinden oluşan 10 katılımcı (4 kadın, 6 erkek) ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, MAXQDA programı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Saha araştırması sonuçlarına göre, yükseköğretimdeki Suriyeli gençlerin yeni sosyal ağlara erişiminde dil yeterliliği, kültürel, mekânsal, zamansal farklılıklar gibi çeşitli faktörlerin etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, yükseköğretim sürecinin Suriyeli gençlerin kendi etnik ağlarının ötesine geçerek daha geniş sosyal bağlar kurmalarını sağladığı tespit edilmiştir. Zorunlu göçün etkisiyle Suriyeli gençlerin bağlayıcı bağlarının genellikle sınırlı olduğu; ancak fırsat ve bilgi sağlayıcı mekanizmalar olarak işlev gören zayıf sosyal ağların, yükseköğretimdeki Suriyeli gençlere daha geniş alanlarda destek sunduğu belirlenmiştir.