Öz
Bu çalışma, gıda güvenliği risklerine ilişkin kamuoyu algısının ve tutumlarının sosyal medya platformlarında nasıl şekillendiğini ve ifade bulduğunu, Ulrich Beck’in risk toplumu kuramı çerçevesinde incelemektedir. Instagram üzerinden faaliyet gösteren, Türkiye’de etkili bir gıda güvenliği farkındalık hesabının yayımladığı, 123 sosyal medya paylaşımına yapılan 71.345 yorumun içerik analizi yoluyla incelenmesiyle beş temel tematik kategori belirlenmiştir: görünmez riskler, kurumsal güven krizi, bireysel risk yönetimi, dijital aktivizm ve bilgi belirsizliği ve karışıklık. Bulgular, devlet kurumlarına ve gıda şirketlerine yönelik kamu güveninin ciddi biçimde zedelendiğini; kullanıcıların denetim yetersizlikleri, etik dışı fiyatlandırmalar ve ürün içeriklerindeki gizlilik gibi konularda yoğun kaygı taşıdıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca bireylerin etiket okuma, ürün boykotu ve alternatif tüketim stratejileri gibi refleksif davranışlar sergileyerek riskten korunmaya çalıştıkları; aynı zamanda dijital platformları kamuoyu oluşturmak ve tepkilerini örgütlemek amacıyla kullandıkları görülmektedir. Elde edilen bulgular, Beck’in “riskin öngörülemezliği”, “refleksif modernlik” ve “riskin bireyselleştirilmesi” gibi kavramlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, gıdanın geç modern toplumlarda tartışmalı bir anlam nesnesine dönüştüğünü göstermektedir. Bu çalışma, risk iletişimi, dijital aktivizm ve gıda yönetişimi literatürüne katkı sunmakta; gıda regülasyonunda daha şeffaf, katılımcı ve tepkiye duyarlı politikalara duyulan ihtiyaca dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Risk toplumu gıda güvenliği risk algısı sosyal medya dijital aktivizm içerik analizi
Kaynakça
- Almas, R. (1999). Food trust, ethics and safety in risk society. Sociological Research Online, 4(3), 275-281. https://doi.org/10.5153/sro.337
- Altay, G. (2023). Gıda güvenliği ve kent [Yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Aspers, P. (2024). Uncertainty: Individual problems and public solutions. Oxford University Press.
- Atınç, M., & Kahraman, T. (2022). Tüketicilerin gıda güvenliği bilinç düzeyleri: Almanya, Macaristan ve Türkiye karşılaştırması. Aydın Gastronomy, 6(2), 179-189.
- Aydın Eryılmaz, G., Kılıç, O., & Başer, U. (2018). Gıda güvenliği konusunda tüketici davranışlarının belirlenmesi: Samsun ili kentsel alan örneği. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(2), 237-245. https://doi.org/10.28979/comufbed.474766
- Bavel, J. J. V., Baicker, K., Boggio, P. S., Capraro, V., Cichocka, A., Cikara, M., ... & Willer, R. (2020). Using social and behavioural science to support COVID-19 pandemic response. Nature Human Behaviour, 4(5), 460-471. https://doi.org/10.1038/s41562-020-0884-z
- Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage Publications.
- Beck, U. (1995). Ecological politics in an age of risk. Polity Press
- Beck, U. (1999a). Siyasallığın icadı, (N. Ülner, Çev.) İletişim Yayınları.
- Beck, U. (1999b). World risk society. Polity Press.
- Beck, U. (2009). World at risk. Polity Press.
- Buchler, S., Smith, K., & Lawrence, G. (2010). Food risks, old and new: Demographic characteristics and perceptions of food additives, regulation and contamination in Australia. Journal of Sociology, 46(4), 353-374. https://doi.org/10.1177/1440783310384449
- Castells, M. (2004). The network society. Edward Elgar Publishing.
- Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope: Social movements in the internet age. Polity Press.
- Chassy, B. M. (2010). Food safety risks and consumer health. New Biotechnology, 27(5), 534-544. https://doi.org/10.1016/j.nbt.2010.05.018
- Chou, Kt. & Hm. Liou. (2010). ‘System destroys trust?’-Regulatory institutions and public perceptions of food risks in Taiwan. Social Indicators Research, 96, 41-57. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9465-2
- Doyle, A. (2007). Trust, citizenship and exclusion in the risk society. Law Commission of Canada, Risk and Trust: Including or Excluding Citizens, 7-22.
- Duncan, J. (2015). Global food security governance: Civil society engagement in the reformed Committee on World Food Security. Routledge.
- Fabiansson, C., & Fabiansson, S. (2016). Food and the risk society: The power of risk perception. Routledge.
- Frewer, L. (2003). Science, society and public confidence in food risk management. Belton, P. S. & Belton, T. (Yay. haz.), Food, science and society içinde (ss. 47-60). Springer.
- Gao, H., Dai, X., Wu, L., Zhang, J., & Hu, W. (2023). Food safety risk behavior and social co-governance in the food supply chain. Food Control, 152, 109832. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2023.109832
- Garland, D. (2003). The rise of risk. Doyle, A. & Ericson, D. (Yay. haz.), Risk and morality içinde (ss. 48-86). University of Toronto Press.
- Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.
- Habermas, J. (1991). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. MIT press.
- Hansen, J., Holm, L., Frewer, L., Robinson, P., & Sandøe, P. (2003). Beyond the knowledge deficit: recent research into lay and expert attitudes to food risks. Appetite, 41(2), 111-121. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(03)00079-5
- Jenkins, H., Ford, S. & Green, J. (2013). Spreadable media: Creating value and meaning in a networked culture. New York University Press.
- Karakuş Umar, E. (2019). Sağlığın değişen anlamı: Beslenme üzerinden bir inceleme. Gece Akademi.
- Karakuş Umar, E. (2020). Neoliberal küreselleşme bağlamında Oltu’da sağlığın değişen anlamı ve beslenme kültürü. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 35-56.
- Kasperson, R. E., & Kasperson, J. (2012). Social contours of risk: Volume I: Publics, risk communication and the social. Routledge.
- Kırık, A. M., & Özcan, A. G. A. (2014). Bir dijital aktivizm örneği: akıllı ağ çeteleri smart mobs. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 5(14), 61-78. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2014.1.004.x
- Kırmacı, H. A., & Özçelik, H. (2021). Tüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumları (Ankara ili örneği). Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 258-273
- Knowles, T., Moody, R., & McEachern, M. G. (2007). European food scares and their impact on EU food policy. British Food Journal, 109(1), 43-67. https://doi.org/10.1108/00070700710718507
- Kozinets, R. V., Gershoff, A. D., & White, T. B. (2020). Introduction to special issue: trust in doubt: consuming in a post-truth world. Journal of the Association for Consumer Research, 5(2), 130-136. https://doi.org/10.1086/708543
- Köster, E. P. (2009). Diversity in the determinants of food choice: A psychological perspective. Food Quality and Preference, 20(2), 70-82. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2007.11.002
- Krahmann, E. (2011). Beck and beyond: selling security in the world risk society. Review of International Studies, 37(1), 349-372. http://dx.doi.org/10.1017/S0260210510000264
- Loader, B. D., & Mercea, D. (2011). Networking democracy? Social media innovations and participatory politics. Information, Communication & Society, 14(6), 757-769. https://doi.org/10.1080/1369118X.2011.592648
- Lockie, S. (2009). Responsibility and agency within alternative food networks: assembling the “citizen consumer”. Agriculture and Human Values, 26, 193-201. https://doi.org/10.1007/s10460-008-9155-8
- Motarjemi, Y., & Lelieveld, H. (2014). Fundamentals in management of food safety in the industrial setting: challenges and outlook of the 21st century. V. Anderson, H. Lelieveld & Y. Motarjemi (Yay. haz.), Food safety management içinde (ss. 1-20). Academic Press.
- Mühürdaroğlu, A. (2024). Bilim ve toplum ilişkisi bağlamında küresel riskler: COVID-19 pandemisi vakası. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 49-70. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1428454
- Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook. Sage Publications.
- Neuman, W. L. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches. Pearson Education Limited.
- Papadopoulos, A., Sargeant, J. M., Majowicz, S. E., Sheldrick, B., McKeen, C., Wilson, J., & Dewey, C. E. (2012). Enhancing public trust in the food safety regulatory system. Health Policy, 107(1), 98-103. https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2012.05.010
- Regan, Á., McConnon, Á., Kuttschreuter, M., Rutsaert, P., Shan, L., Pieniak, Z., ... & Wall, P. (2014). The impact of communicating conflicting risk and benefit messages: An experimental study on red meat information. Food Quality and Preference, 38, 107-114. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2014.05.019
- Schneider, A., & Scherer, A. G. (2015). Corporate governance in a risk society. Journal of Business Ethics, 126, 309-323. https://doi.org/10.1007/s10551-013-1943-4
- Sevinç, B. (2021). Risk toplumunda proaktif yaşam sanatı, siyasal mobilizasyon ve söylem inşası: MSA National’ın helal gıda aktivizmi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 46, 237-258.
- Tufan Yeniçıktı, N. (2016). Halkla ilişkiler aracı olarak Instagram: sosyal medya kullanan 50 şirket üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 9(2), 92-115.
- Tuncel, G. & Yolcu, F. S. (2022). Kamuoyu oluşturmada sosyal medya kullanımının yarattığı muhtemel riskler, International Academic Social Resources Journal, 7(44), 1740-1747. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.66998
- Wilcock, A., Pun, M., Khanona, J., & Aung, M. (2004). Consumer attitudes, knowledge and behaviour: a review of food safety issues. Trends in food science & technology, 15(2), 56-66. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2003.08.004
- Zhang, H., Sun, C., Huang, L., & Si, H. (2021). Does government intervention ensure food safety? Evidence from China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(7), 3645. https://doi.org/10.3390/ijerph18073645
Perceiving Food Risk in the Digital Age: A Risk Society Based Thematic Analysis of Consumer Comments
Öz
This study examines how public perceptions and attitudes towards food safety risks are shaped and articulated on social media platforms within the framework of Ulrich Beck’s risk society theory. Through a content analysis of 71.345 comments posted on 123 social media posts shared by a prominent food safety awareness account operating on Instagram in Türkiye, five main thematic categories were identified: invisible risks, institutional trust crisis, individual risk management, digital activism, and informational uncertainty and confusion. The findings reveal a significant erosion of public trust towards state institutions and food companies, with users expressing intense concerns over regulatory inadequacies, unethical pricing strategies, and opacity regarding product contents. Moreover, individuals are seen engaging in reflexive behaviors such as reading labels, boycotting products, and adopting alternative consumption strategies in an effort to protect themselves from risks, while simultaneously using digital platforms to mobilize public opinion and organize collective responses. When evaluated alongside Beck’s concepts of “unpredictability of risk,” “reflexive modernity,” and “individualization of risk,” the results indicate that food has become a contested object of meaning in late modern societies. This study contributes to the literature on risk communication, digital activism, and food governance, highlighting the need for more transparent, participatory, and responsive policies in food regulation.
Anahtar Kelimeler
Risk society food safety risk perception social media digital activism content analysis
Kaynakça
- Almas, R. (1999). Food trust, ethics and safety in risk society. Sociological Research Online, 4(3), 275-281. https://doi.org/10.5153/sro.337
- Altay, G. (2023). Gıda güvenliği ve kent [Yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Aspers, P. (2024). Uncertainty: Individual problems and public solutions. Oxford University Press.
- Atınç, M., & Kahraman, T. (2022). Tüketicilerin gıda güvenliği bilinç düzeyleri: Almanya, Macaristan ve Türkiye karşılaştırması. Aydın Gastronomy, 6(2), 179-189.
- Aydın Eryılmaz, G., Kılıç, O., & Başer, U. (2018). Gıda güvenliği konusunda tüketici davranışlarının belirlenmesi: Samsun ili kentsel alan örneği. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(2), 237-245. https://doi.org/10.28979/comufbed.474766
- Bavel, J. J. V., Baicker, K., Boggio, P. S., Capraro, V., Cichocka, A., Cikara, M., ... & Willer, R. (2020). Using social and behavioural science to support COVID-19 pandemic response. Nature Human Behaviour, 4(5), 460-471. https://doi.org/10.1038/s41562-020-0884-z
- Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage Publications.
- Beck, U. (1995). Ecological politics in an age of risk. Polity Press
- Beck, U. (1999a). Siyasallığın icadı, (N. Ülner, Çev.) İletişim Yayınları.
- Beck, U. (1999b). World risk society. Polity Press.
- Beck, U. (2009). World at risk. Polity Press.
- Buchler, S., Smith, K., & Lawrence, G. (2010). Food risks, old and new: Demographic characteristics and perceptions of food additives, regulation and contamination in Australia. Journal of Sociology, 46(4), 353-374. https://doi.org/10.1177/1440783310384449
- Castells, M. (2004). The network society. Edward Elgar Publishing.
- Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope: Social movements in the internet age. Polity Press.
- Chassy, B. M. (2010). Food safety risks and consumer health. New Biotechnology, 27(5), 534-544. https://doi.org/10.1016/j.nbt.2010.05.018
- Chou, Kt. & Hm. Liou. (2010). ‘System destroys trust?’-Regulatory institutions and public perceptions of food risks in Taiwan. Social Indicators Research, 96, 41-57. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9465-2
- Doyle, A. (2007). Trust, citizenship and exclusion in the risk society. Law Commission of Canada, Risk and Trust: Including or Excluding Citizens, 7-22.
- Duncan, J. (2015). Global food security governance: Civil society engagement in the reformed Committee on World Food Security. Routledge.
- Fabiansson, C., & Fabiansson, S. (2016). Food and the risk society: The power of risk perception. Routledge.
- Frewer, L. (2003). Science, society and public confidence in food risk management. Belton, P. S. & Belton, T. (Yay. haz.), Food, science and society içinde (ss. 47-60). Springer.
- Gao, H., Dai, X., Wu, L., Zhang, J., & Hu, W. (2023). Food safety risk behavior and social co-governance in the food supply chain. Food Control, 152, 109832. https://doi.org/10.1016/j.foodcont.2023.109832
- Garland, D. (2003). The rise of risk. Doyle, A. & Ericson, D. (Yay. haz.), Risk and morality içinde (ss. 48-86). University of Toronto Press.
- Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.
- Habermas, J. (1991). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. MIT press.
- Hansen, J., Holm, L., Frewer, L., Robinson, P., & Sandøe, P. (2003). Beyond the knowledge deficit: recent research into lay and expert attitudes to food risks. Appetite, 41(2), 111-121. https://doi.org/10.1016/S0195-6663(03)00079-5
- Jenkins, H., Ford, S. & Green, J. (2013). Spreadable media: Creating value and meaning in a networked culture. New York University Press.
- Karakuş Umar, E. (2019). Sağlığın değişen anlamı: Beslenme üzerinden bir inceleme. Gece Akademi.
- Karakuş Umar, E. (2020). Neoliberal küreselleşme bağlamında Oltu’da sağlığın değişen anlamı ve beslenme kültürü. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 35-56.
- Kasperson, R. E., & Kasperson, J. (2012). Social contours of risk: Volume I: Publics, risk communication and the social. Routledge.
- Kırık, A. M., & Özcan, A. G. A. (2014). Bir dijital aktivizm örneği: akıllı ağ çeteleri smart mobs. AJIT-E: Academic Journal of Information Technology, 5(14), 61-78. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2014.1.004.x
- Kırmacı, H. A., & Özçelik, H. (2021). Tüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumları (Ankara ili örneği). Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 258-273
- Knowles, T., Moody, R., & McEachern, M. G. (2007). European food scares and their impact on EU food policy. British Food Journal, 109(1), 43-67. https://doi.org/10.1108/00070700710718507
- Kozinets, R. V., Gershoff, A. D., & White, T. B. (2020). Introduction to special issue: trust in doubt: consuming in a post-truth world. Journal of the Association for Consumer Research, 5(2), 130-136. https://doi.org/10.1086/708543
- Köster, E. P. (2009). Diversity in the determinants of food choice: A psychological perspective. Food Quality and Preference, 20(2), 70-82. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2007.11.002
- Krahmann, E. (2011). Beck and beyond: selling security in the world risk society. Review of International Studies, 37(1), 349-372. http://dx.doi.org/10.1017/S0260210510000264
- Loader, B. D., & Mercea, D. (2011). Networking democracy? Social media innovations and participatory politics. Information, Communication & Society, 14(6), 757-769. https://doi.org/10.1080/1369118X.2011.592648
- Lockie, S. (2009). Responsibility and agency within alternative food networks: assembling the “citizen consumer”. Agriculture and Human Values, 26, 193-201. https://doi.org/10.1007/s10460-008-9155-8
- Motarjemi, Y., & Lelieveld, H. (2014). Fundamentals in management of food safety in the industrial setting: challenges and outlook of the 21st century. V. Anderson, H. Lelieveld & Y. Motarjemi (Yay. haz.), Food safety management içinde (ss. 1-20). Academic Press.
- Mühürdaroğlu, A. (2024). Bilim ve toplum ilişkisi bağlamında küresel riskler: COVID-19 pandemisi vakası. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 49-70. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1428454
- Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook. Sage Publications.
- Neuman, W. L. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches. Pearson Education Limited.
- Papadopoulos, A., Sargeant, J. M., Majowicz, S. E., Sheldrick, B., McKeen, C., Wilson, J., & Dewey, C. E. (2012). Enhancing public trust in the food safety regulatory system. Health Policy, 107(1), 98-103. https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2012.05.010
- Regan, Á., McConnon, Á., Kuttschreuter, M., Rutsaert, P., Shan, L., Pieniak, Z., ... & Wall, P. (2014). The impact of communicating conflicting risk and benefit messages: An experimental study on red meat information. Food Quality and Preference, 38, 107-114. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2014.05.019
- Schneider, A., & Scherer, A. G. (2015). Corporate governance in a risk society. Journal of Business Ethics, 126, 309-323. https://doi.org/10.1007/s10551-013-1943-4
- Sevinç, B. (2021). Risk toplumunda proaktif yaşam sanatı, siyasal mobilizasyon ve söylem inşası: MSA National’ın helal gıda aktivizmi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 46, 237-258.
- Tufan Yeniçıktı, N. (2016). Halkla ilişkiler aracı olarak Instagram: sosyal medya kullanan 50 şirket üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 9(2), 92-115.
- Tuncel, G. & Yolcu, F. S. (2022). Kamuoyu oluşturmada sosyal medya kullanımının yarattığı muhtemel riskler, International Academic Social Resources Journal, 7(44), 1740-1747. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.66998
- Wilcock, A., Pun, M., Khanona, J., & Aung, M. (2004). Consumer attitudes, knowledge and behaviour: a review of food safety issues. Trends in food science & technology, 15(2), 56-66. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2003.08.004
- Zhang, H., Sun, C., Huang, L., & Si, H. (2021). Does government intervention ensure food safety? Evidence from China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(7), 3645. https://doi.org/10.3390/ijerph18073645
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Değişme, Azgelişmişlik ve Modernleşme Sosyolojisi, Sosyal Değişim, Sosyolojide Niteliksel Yöntemler |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 30 Nisan 2025 |
| Kabul Tarihi | 10 Eylül 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 13 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 13 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.32600/huefd.1687807 |
| IZ | https://izlik.org/JA93SP69JW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin yayın organı olan Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırmaları yayımlayarak ilgili alanlardaki çalışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
HÜEFD'de dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer verilmektedir. HÜEFD kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca çalışmaları değerlendirme sürecine almaktadır.
Yazım Kuralları
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD) kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan makaleleri dikkate almaktadır. Türkçe makalelerin Türk Dil Kurumu güncel yazım kurallarına uygunluğunu ve yabancı dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca) gönderilen makalelerin ilgili dilin yazım kurallarına uygunluğu esas alınır. Gönderilen makaleler en az beş bin en çok on bin sözcükten oluşmalıdır. Makaleler Times New Roman yazı karakterinde, 11 punto büyüklüğünde ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır. HÜEFD'ye gönderilecek yazılar format açısından tümüyle Makale Şablonu'na uygun düzenlenmelidir. Kaynakça APA kuralları 7. sürüme uygun olmalıdır. Makaleler dergiye .pdf değil .docx ya da .doc formatına gönderilmelidir. Makale tam metni yazar isimlerini içermemelidir. Gönderim sırasında aşağıdaki dosyaların yüklenmesi gerekmektedir:
- HÜEFD Makale Şablonu'na uygun olarak hazırlanmış ve yazar isimlerini içermeyen makale tam metni,
- Yazar Bildirimi,
- Katkı ve Sorumluuk Bildirim Formu,
- Ön Yazı
Ön değerlendirme sonucunda derginin kapsamına, yazım kurallarına, kaynak verme formatına ve/veya dergi şablonuna uygun olmadığı tespit edilen metinler yazara geri gönderilir.
1. Başlık ve Yazar Bilgisi
Makalenin başlığı, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, kalın, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Türkçe yazılmış makalelerde Türkçe başlığın altına İngilizce, İngilizce yazılmış makalelerde ise İngilizce başlığın altına Türkçe başlık yazılmalıdır. Bu ikinci başlık, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, ince, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Başlık kısa ve konu hakkında bilgi verici olmalıdır. Başlığın uzunluğu 12 sözcüğü geçmemelidir. Başlıkta makalenin içeriği ve konu alanı yansıtılmalıdır.
Yazarın/yazarların adları küçük harf, soyadı büyük olmak üzere 11 punto ve sola yaslanmış olarak verilmelidir. Yazar adı için önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Yazarın/yazarların unvanı, kurumu, e-posta ve ORCID numaraları yıldız imiyle 10 punto olarak dipnotta belirtilmelidir.
2. Öz ve Anahtar Sözcükler
Her makalenin başında mutlaka Türkçe ve İngilizce öz bulunmalıdır. Makale dili Türkçe ise önce Türkçe öz, İngilizce ise önce İngilizce öz verilmelidir.
Öz ve “Abstract” başlıkları 11 punto büyüklüğünde, kalın ve sayfaya ortalanmış yazılmalı; başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,15 olarak ayarlanmalıdır.
Makalenin özü araştırmanın amacını, yöntemini ve elde edilen bulguları yansıtacak şekilde, 250-300 sözcük olarak hazırlanmalıdır.
Her makalede öze ilişkin en az beş, en çok yedi anahtar sözcük bulunmalıdır.
Özet ve anahtar sözcükler 10 punto büyüklüğünde yazılmalıdır.
3. Bölümler ve Alt Bölümler
Birinci düzey ana başlıklar 11 punto, kalın, düz ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
İkinci düzey alt başlıklar 11 punto, kalın, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Üçüncü düzey alt başlıklar 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Dördüncü düzey alt başlıklar bir tab içeriden başlamalı ve 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Metin gövdesinde paragraf girişleri 1 cm içeriden yapılmalı ve tüm paragraf iki yana yaslanmalıdır. Tüm metin boyunca paragraflar önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 0 nk olarak ayarlanmalıdır.
4. Dipnot ve Kaynakça
Kaynaklar APA Kaynak Gösterme Standardının 7. Sürümüne uygun olarak verilmelidir.
Yazılara dipnot verilmesi gerektiğinde, açıklamalar metin içinde numara verilerek sayfa sonunda belirtilmelidir.
Dipnotlar 10 punto, önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalı ve dipnot metni iki yana yaslanmalıdır.
5. Şekiller
Şekil başlığı şeklin altında ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde şekle mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Şekil başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır.
Şekil başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Şekillerin sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Eğer şekil başka kaynaktan alınmış ise şekil başlığında alıntı yapılan kaynağa gönderimde bulunulmalıdır.
6. Tablolar
Tablo başlığı tablonun üstünde ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde tabloya mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Tablo başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. Tablo başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Tabloların sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Tablo içi başlıklarda koyu karakter kullanılmamalı, HÜEFD Makale Şablonunda örneklenen tabloya benzer biçimde kenarlıklar kullanılmalıdır.
Tablo içinde yer alan metinler 10 punto büyüklüğünde olmalı ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HUEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer veren akademik ve hakemli bir dergidir ve aşağıdaki ilkeler doğrultusunda yayın hayatını sürdürmektedir. Dergimize gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır.
Yazarlar ve Yazarların Sorumlulukları
- Yazarlar, özgün (daha önce yayımlanmamış) çalışmalarını dergiye göndermek ve dergi web sayfasında verilen yazım yönergelerini takip etmekle yükümlüdür.
- Yazarlar, daha önce yayınlanmış veya başka bir platformda hakem süreci başlamış çalışmalarını göndermemelidir.
- Yazarlar, makalelerindeki fikirlerin şekillendirilmesinde etkili ya da bilgilendirici her türlü kaynağa gönderme verir.
- Yazarlar, herhangi bir makale ya da burs değerlendirme sürecinde hakem olarak aşina oldukları bilgileri izinsiz kullanmazlar.
- Yazarlar, kişisel iletişimden elde edilen bilgileri, çalışma içerisinde anmak isterlerse, anılacak kişilerden gerekli izinleri almış olmalılardır, aksi durumda bu bilgilere çalışma içerisinde yer verilmemelidir.
- Çalışma bir kurum ya da kuruluş tarafından bir proje kapsamında destekleniyorsa, tüm mali destekler destek numaralarıyla birlikte yazılmalıdır.
Etik İzinler
- Çalışma insan denek kullanmayı gerektiriyorsa, yazarlar kurumsal etik kurul onayı almakla yükümlüdürler.
- Yazarlar, insan deneklerden gerekli izinlerin alındığını ve katılımcıların haklarının gözetildiğini açıklayan açık bir bildirim sunmalıdır.
- Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmalıdır.
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uygunluğunun belirtilmesi gerekmektedir.
- Aşağıdaki durumlar etik kurul izni gerektirmektedir:
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar.
Hakemlik Süreci
- HUEFD’ye gönderilen her çalışma, çift-kör hakemlik sürecine ve nesnel değerlendirmeye dayalı editör kararına bağlıdır.
- HUEFD’ye gönderilen her çalışma, dergi yayın politikasına uygunluk açısından editör tarafından değerlendirilir ve konusunda uzman iki hakeme gönderilir.
- Editörler, yazarlar ile çıkar çatışması olmayan hakemleri, çalışmayı değerlendirmek üzere atamakla sorumludur.
- Dergiye gönderilen çalışmaların yazar-hakem ve hakem-yazar süreçlerinde gizlilik esastır.
- Dergide çıkar çatışmalarını hakem değerlendirmelerinde adil bir şekilde yürütmek için çift taraflı kör hakemlik sürecini işletmektedir. Böylelikle değerlendirme süreci ve sonrasında hakemler ve yazarlar birbirlerinden haberdar olmayacaklardır. Sürecin yönetimini izleyen alan editörü ise çıkar çatışması oluşan durumlarda editörlüğe bilgi vererek ilgili çalışmanın başka bir alan editörüne yönlendirilmesini talep etmekle sorumludur.
- Yazarlar, hakemlerin geri bildirimleri doğrultusunda gecikmelere imkân vermeyecek biçimde ve hakem ya da editörlerle iş birliği içerisinde istenen güncellemeleri yapmak ve numaralanmış bir biçimde raporlandırmakla yükümlüdür.
Yayın Etiği
- Editörler, derginin bilimsel kalitesini arttırmak ve yazarları bilimsel kalitesi yüksek araştırma üretmek için desteklemekle sorumludur. Hiçbir koşulda, intihal ya da bilimsel kötüye kullanımına izin verilmemektedir.
- HUEFD’ye gönderilen çalışmalar bilimsel çalıntı konusunda kontrol edilirler. Editörler iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel kötü kullanımdan haberdar olurlarsa makaleyi geri çekebilirler.
- Editörler, gerekli durumlarda gönderilen çalışmayı düzeltme, geri çekme veya çalışma hakkında özür yayınlamayı kabul ederler.
- HUEFD, açık erişim modelini kullanmaktadır. Dergide yayınlanması kabul edilen çalışmalar, derginin web sitesinden açık erişim ile erişilebilir kılınmıştır.
- Dergi web sayfasında yayınlanacak ve basılacak çalışmalar için herhangi bir ücret veya masraf talep edilmemektedir.
Telif Hakkı ve Erişim
- Yazarlar, yayınlanmış makalelerin telif haklarını HUEFD’ye devrettiğini kabul eder.
- Makalede yer alması gereken resim, şekil vb. anlatımı destekleyici materyal için gerekli kişi ya da kurumlardan izin alınması yazarın sorumluluğundadır.
Yayın planı
- HUEFD, Haziran ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki kez yayımlanmaktadır.
- HÜEFD'de yayına kabul edilen makaleler kabul alınan tarih doğrultusunda sıralanarak sayıya atanmaktadır.
Ücret Politikası
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (HUEFD) yayımlanacak ve basılacak makalelerden herhangi bir ücret ya da masraf talep edilmemektedir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Dergi Kurulları
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Yayın Kurulu Başkanı
Editör Yardımcısı
Alan Editörleri
Dil Editörü
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.