A Comparative Analysis of 'Candide' and 'Pythagoras’s Travels' in the Context of Radical and Moderate Enlightenment Thought
Öz
This study offers a comparative analysis of Candide (1759) by Voltaire and The Travels of Pythagoras (1799) by Sylvain Maréchal, focusing on the Enlightenment’s central concepts of “reason,” “religion,” and “utopia.” Drawing on the theoretical frameworks of Ruth Levitas, Jonathan Israel, and Bronisław Baczko, it distinguishes between the “moderate” and “radical” strands of Enlightenment thought and situates both works within this ideological spectrum. Candide critiques metaphysical optimism and religious fanaticism through an ironic narrative, while the “Eldorado” episode presents an unattainable and temporary model of an ideal society; ultimately, the work proposes a limited life practice grounded in reason, experience, and labor on an individual scale. This approach reflects Voltaire’s moderate Enlightenment stance, characterized by cautious and pragmatic utopianism. In contrast, The Travels of Pythagoras employs the fictional journeys of an ancient sage to articulate a critique of institutional religion, advocate for social equality, and envision an atheist social order. Maréchal, in line with the radical Enlightenment tradition, advances ambitious goals such as the abolition of private property, the adoption of communal living, and the establishment of absolute equality, framing them within a utopian vision. The comparative evaluation reveals that Voltaire’s critical yet reformist perspective and Maréchal’s revolutionary and transformative approach represent the ideological diversity within Enlightenment literature. In this context, the study aims to make visible the internal differentiations of Enlightenment thought through literary texts and to discuss, within a historical framework, the role of utopian narratives as instruments of social and political critique.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, S. (2019). Irony, contradiction, and Voltaire’s garden: Re-reading Candide. Indiana University Journal of Undergraduate Research, 5(1), 8–16. https://doi.org/10.14434/iujur.v5i1.27244
- Alexander, J. (2020). Radical, sceptical and liberal Enlightenment. Journal of the Philosophy of History, 14(3), 257–283. https://doi.org/10.1163/18722636-12341444
- Baczko, B. (1989). Utopian lights: The evolution of the idea of social progress (J. L. Greenberg, Çev.). Paragon House.
- Bianchi, S. (2017). Révolution française et utopie. Annales historiques de la Révolution française, 388(2), 3–27. https://doi.org/10.3917/ahrf.388.0003
- Coşkun, C. (2019). Aydınlanma dönemi’nin dönemin entelektüel tavrı açısından bilim kültürü tarihi içindeki yeri. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(Sonbahar), 463–478. https://doi.org/10.9775/kausbed.2019.048
- Çiğdem, A. (1997). Aydınlanma düşüncesi. İletişim Yayınları.
- Durant, W., & Durant, A. (1965). The age of Voltaire: The story of civilization. Simon & Schuster.
- Dzwigala, W. (2003). Voltaire and the Polish Enlightenment: Religious responses. The Slavonic and East European Review, 81(1), 70–87. https://doi.org/10.1353/see.2003.0180
- Edelstein, D. (2010). The Enlightenment: A genealogy. University of Chicago Press.
- Fleischacker, S. (2013). What is Enlightenment? Routledge.
- Godechot, J. (1986). La période révolutionnaire et impériale. Revue Historique, 275(1), 175–206.
- Güvenç, C. (2020). Fransız burjuva devrimi: Bir Aydınlanma hareketi olarak mutlak monarşiden cumhuriyete geçiş. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 64–73.
- Israel, J. (2018). Radikal Aydınlanma ve modern demokrasinin kökenleri: Zihin devrimi (A. F. Yıldırım, Çev.). VakıfBank Kültür Yayınları.
- Jacob, M. C. (1981). The radical Enlightenment: Pantheists, Freemasons, and Republicans. George Allen & Unwin.
- Karmin, O. (1910). Sylvain Maréchal et le manifeste des égaux. Revue historique de la Révolution française, 1(4), 507–513.
- Levitas, R. (2010). The concept of utopia (Reissue with new preface). Peter Lang.
- Lhost, Claudine. (2012). The “problem of evil” in the context of the French Enlightenment: Bayle, Leibniz, Voltaire, de Sade [Doctoral Dissertation]. Murdoch University.
- Mannuci, E. J. (1993). The anti-patriot patriarch: Utopianism in Sylvain Maréchal. History of European Ideas, 16(4–6), 627–632. https://doi.org/10.1016/0191-6599(93)90218-T
- Mason, H. (1994). Voltaire et le conte philosophique. Revue Internationale de Philosophie, 48(187), 55–64.
- Mason, H. T. (1992). Candide: Optimism demolished. Twayne’s Masterwork Studies No. 104. Twayne Publishers.
- McGregor, R. R., Jr. (1980). Pangloss’ final observation, an ironic flaw in Voltaire’s Candide. Romance Notes, 20(3), 361–365.
- Meçin, Mahmut. (2021). Aydınlanma felsefesinde Voltaire’in yeri ve Osmanlı aydınları üzerinde etkisi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(1), 307–340. https://doi.org/10.46353/k7auifd.883488
- Minerva, N. (1994). Review of [Candide: Optimism Demolished, by H. Mason]. Utopian Studies, 5(2), 166–168.
- Mucignat, R., & Perovic, S. (2016). Narrating revolutionary failure in Sylvain Maréchal and Vincenzo Cuoco: The legend of Pythagoras. Early Modern French Studies, 38(2), 178–192. https://doi.org/10.1080/20563035.2016.1235374
- Outram, D. (2022). Science, Enlightenment and Revolution: Selected Papers, 1976–2019. Routledge.
- Özkaya, E. (2018). Voltaire’in Candide eserinde alaycı nedensellikler. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi (CUJOSS), 42(2), 118–125.
- Scherr, A. (2006). Candide’s Pangloss: Voltaire’s tragicomic hero. Romance Notes, 47(1), 87–96.
- Soboul, A. (1980). The Sans-Culottes. Princeton University Press. (Not: Bu eserin yazarı Albert Soboul'dür. Kaynak alıntıları Princeton University Press tarafından 1980 yılında yayımlanan baskıdan alınmıştır.)
- Speltz, A. (2017). War and sentimentalism: Irony in Voltaire’s Candide, Sterne’s Tristram Shandy, and Lessing’s Minna von Barnhelm. Canadian Review of Comparative Literature, 44(2), 282–298.
- Şahbaz, E. (2013). Voltaire’in Zadig, Micromegas, Candide adlı yapıtlarında yolculuğun işlevi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 67–76. https://doi.org/10.5505/pausbed.2013.383968
- Vila, A. C. (1998). Enlightenment and pathology: Sensibility in the literature and medicine of eighteenth-century France. The Johns Hopkins University Press. [i, 3, 4]
- Voltaire. (1892). Candide (Illustrations de Mittis). E. Dentu.
- Yücedağ, İbrahim. (2011). Ütopya ve toplum sınıflamaları ilişkisi üzerine. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 199-212.
- Zariç, S. (2022). Genel hatlarıyla Aydınlanma felsefesi ve Aydınlanmaya yol açan tarihsel süreç. International Academic Social Resources Journal, 7(43), 1342–1347. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.65827
- Zeste de Savoir. (2021). Samoslu Pisagor: efsane mi gerçek mi? Pisagor Teoremi ve Tarihi içinde. Erişim tarihi 16 Temmuz 2025, https://zestedesavoir.com/tutoriels/676/theoreme-et-histoire-de-pythagore/713_aspect historique/3315_pythagore-de-samos-mythe-ou-realite/
Radikal ve Ilımlı Aydınlanma Düşüncesi Bağlamında 'Candide' ile 'Pisagor’un Seyahatleri’nin Karşılaştırmalı İncelemesi
Öz
Bu çalışma, on sekizinci yüzyıl Aydınlanma düşüncesinin merkezî kavramları olan “akıl”, “din” ve “ütopya” ekseninde Voltaire’in Candide (1759) ve Sylvain Maréchal’in Pisagor’un Seyahatleri (1799) adlı eserlerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Ruth Levitas, Jonathan Israel ve Bronisław Baczko’nun kuramsal yaklaşımlarından hareketle Aydınlanma’nın “ılımlı” ve “radikal” kolları kuramsal olarak ayrıştırılmış, bu iki eserin söz konusu ideolojik spektrum içindeki konumları irdelenmiştir. Candide, metafizik iyimserlik ve dinî fanatizmi ironik bir söylemle eleştirirken, Eldorado bölümü aracılığıyla erişilmez ve geçici bir ideal toplum örneği sunar; çözüm olarak ise bireysel ölçekte akıl, deneyim ve çalışmaya dayalı sınırlı bir yaşam pratiğini önerir. Bu tutum, Voltaire’in ılımlı Aydınlanma geleneğine yakın, temkinli ve gerçekçi bir ütopyacılık anlayışını yansıtmaktadır. Buna karşılık Pisagor’un Seyahatleri, antik bir bilgenin hayali yolculukları aracılığıyla kurumsal din eleştirisini, toplumsal eşitlik arayışını ve ateist bir toplum modelini güçlü biçimde ortaya koyar. Maréchal, radikal Aydınlanma geleneğine uygun olarak, özel mülkiyetin kaldırılması, komünal yaşamın benimsenmesi ve mutlak eşitliğin sağlanması gibi köklü toplumsal dönüşüm hedeflerini ütopyacı bir vizyonla temellendirir. Karşılaştırmalı değerlendirme, Voltaire’in eleştirel fakat sınırlı reform perspektifinin, Maréchal’in ise devrimci ve kökten dönüştürücü yaklaşımının Aydınlanma edebiyatındaki ideolojik çeşitliliği temsil ettiğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, edebî metinler aracılığıyla Aydınlanma düşüncesinin içsel farklılaşmalarını görünür kılmayı, ütopya anlatılarının toplumsal ve siyasal eleştiri işlevlerini tarihsel bağlam içinde tartışmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, S. (2019). Irony, contradiction, and Voltaire’s garden: Re-reading Candide. Indiana University Journal of Undergraduate Research, 5(1), 8–16. https://doi.org/10.14434/iujur.v5i1.27244
- Alexander, J. (2020). Radical, sceptical and liberal Enlightenment. Journal of the Philosophy of History, 14(3), 257–283. https://doi.org/10.1163/18722636-12341444
- Baczko, B. (1989). Utopian lights: The evolution of the idea of social progress (J. L. Greenberg, Çev.). Paragon House.
- Bianchi, S. (2017). Révolution française et utopie. Annales historiques de la Révolution française, 388(2), 3–27. https://doi.org/10.3917/ahrf.388.0003
- Coşkun, C. (2019). Aydınlanma dönemi’nin dönemin entelektüel tavrı açısından bilim kültürü tarihi içindeki yeri. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(Sonbahar), 463–478. https://doi.org/10.9775/kausbed.2019.048
- Çiğdem, A. (1997). Aydınlanma düşüncesi. İletişim Yayınları.
- Durant, W., & Durant, A. (1965). The age of Voltaire: The story of civilization. Simon & Schuster.
- Dzwigala, W. (2003). Voltaire and the Polish Enlightenment: Religious responses. The Slavonic and East European Review, 81(1), 70–87. https://doi.org/10.1353/see.2003.0180
- Edelstein, D. (2010). The Enlightenment: A genealogy. University of Chicago Press.
- Fleischacker, S. (2013). What is Enlightenment? Routledge.
- Godechot, J. (1986). La période révolutionnaire et impériale. Revue Historique, 275(1), 175–206.
- Güvenç, C. (2020). Fransız burjuva devrimi: Bir Aydınlanma hareketi olarak mutlak monarşiden cumhuriyete geçiş. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 64–73.
- Israel, J. (2018). Radikal Aydınlanma ve modern demokrasinin kökenleri: Zihin devrimi (A. F. Yıldırım, Çev.). VakıfBank Kültür Yayınları.
- Jacob, M. C. (1981). The radical Enlightenment: Pantheists, Freemasons, and Republicans. George Allen & Unwin.
- Karmin, O. (1910). Sylvain Maréchal et le manifeste des égaux. Revue historique de la Révolution française, 1(4), 507–513.
- Levitas, R. (2010). The concept of utopia (Reissue with new preface). Peter Lang.
- Lhost, Claudine. (2012). The “problem of evil” in the context of the French Enlightenment: Bayle, Leibniz, Voltaire, de Sade [Doctoral Dissertation]. Murdoch University.
- Mannuci, E. J. (1993). The anti-patriot patriarch: Utopianism in Sylvain Maréchal. History of European Ideas, 16(4–6), 627–632. https://doi.org/10.1016/0191-6599(93)90218-T
- Mason, H. (1994). Voltaire et le conte philosophique. Revue Internationale de Philosophie, 48(187), 55–64.
- Mason, H. T. (1992). Candide: Optimism demolished. Twayne’s Masterwork Studies No. 104. Twayne Publishers.
- McGregor, R. R., Jr. (1980). Pangloss’ final observation, an ironic flaw in Voltaire’s Candide. Romance Notes, 20(3), 361–365.
- Meçin, Mahmut. (2021). Aydınlanma felsefesinde Voltaire’in yeri ve Osmanlı aydınları üzerinde etkisi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 8(1), 307–340. https://doi.org/10.46353/k7auifd.883488
- Minerva, N. (1994). Review of [Candide: Optimism Demolished, by H. Mason]. Utopian Studies, 5(2), 166–168.
- Mucignat, R., & Perovic, S. (2016). Narrating revolutionary failure in Sylvain Maréchal and Vincenzo Cuoco: The legend of Pythagoras. Early Modern French Studies, 38(2), 178–192. https://doi.org/10.1080/20563035.2016.1235374
- Outram, D. (2022). Science, Enlightenment and Revolution: Selected Papers, 1976–2019. Routledge.
- Özkaya, E. (2018). Voltaire’in Candide eserinde alaycı nedensellikler. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi (CUJOSS), 42(2), 118–125.
- Scherr, A. (2006). Candide’s Pangloss: Voltaire’s tragicomic hero. Romance Notes, 47(1), 87–96.
- Soboul, A. (1980). The Sans-Culottes. Princeton University Press. (Not: Bu eserin yazarı Albert Soboul'dür. Kaynak alıntıları Princeton University Press tarafından 1980 yılında yayımlanan baskıdan alınmıştır.)
- Speltz, A. (2017). War and sentimentalism: Irony in Voltaire’s Candide, Sterne’s Tristram Shandy, and Lessing’s Minna von Barnhelm. Canadian Review of Comparative Literature, 44(2), 282–298.
- Şahbaz, E. (2013). Voltaire’in Zadig, Micromegas, Candide adlı yapıtlarında yolculuğun işlevi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15, 67–76. https://doi.org/10.5505/pausbed.2013.383968
- Vila, A. C. (1998). Enlightenment and pathology: Sensibility in the literature and medicine of eighteenth-century France. The Johns Hopkins University Press. [i, 3, 4]
- Voltaire. (1892). Candide (Illustrations de Mittis). E. Dentu.
- Yücedağ, İbrahim. (2011). Ütopya ve toplum sınıflamaları ilişkisi üzerine. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 199-212.
- Zariç, S. (2022). Genel hatlarıyla Aydınlanma felsefesi ve Aydınlanmaya yol açan tarihsel süreç. International Academic Social Resources Journal, 7(43), 1342–1347. https://doi.org/10.29228/ASRJOURNAL.65827
- Zeste de Savoir. (2021). Samoslu Pisagor: efsane mi gerçek mi? Pisagor Teoremi ve Tarihi içinde. Erişim tarihi 16 Temmuz 2025, https://zestedesavoir.com/tutoriels/676/theoreme-et-histoire-de-pythagore/713_aspect historique/3315_pythagore-de-samos-mythe-ou-realite/
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Fransız Dili, Edebiyatı ve Kültürü |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 27 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 13 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 13 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.32600/huefd.1744077 |
| IZ | https://izlik.org/JA27KL77SM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nin yayın organı olan Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırmaları yayımlayarak ilgili alanlardaki çalışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.
HÜEFD'de dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanlarında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer verilmektedir. HÜEFD kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca çalışmaları değerlendirme sürecine almaktadır.
Yazım Kuralları
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HÜEFD) kapsadığı konularla ilgili ve yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan makaleleri dikkate almaktadır. Türkçe makalelerin Türk Dil Kurumu güncel yazım kurallarına uygunluğunu ve yabancı dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca) gönderilen makalelerin ilgili dilin yazım kurallarına uygunluğu esas alınır. Gönderilen makaleler en az beş bin en çok on bin sözcükten oluşmalıdır. Makaleler Times New Roman yazı karakterinde, 11 punto büyüklüğünde ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır. HÜEFD'ye gönderilecek yazılar format açısından tümüyle Makale Şablonu'na uygun düzenlenmelidir. Kaynakça APA kuralları 7. sürüme uygun olmalıdır. Makaleler dergiye .pdf değil .docx ya da .doc formatına gönderilmelidir. Makale tam metni yazar isimlerini içermemelidir. Gönderim sırasında aşağıdaki dosyaların yüklenmesi gerekmektedir:
- HÜEFD Makale Şablonu'na uygun olarak hazırlanmış ve yazar isimlerini içermeyen makale tam metni,
- Yazar Bildirimi,
- Katkı ve Sorumluuk Bildirim Formu,
- Ön Yazı
Ön değerlendirme sonucunda derginin kapsamına, yazım kurallarına, kaynak verme formatına ve/veya dergi şablonuna uygun olmadığı tespit edilen metinler yazara geri gönderilir.
1. Başlık ve Yazar Bilgisi
Makalenin başlığı, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, kalın, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Türkçe yazılmış makalelerde Türkçe başlığın altına İngilizce, İngilizce yazılmış makalelerde ise İngilizce başlığın altına Türkçe başlık yazılmalıdır. Bu ikinci başlık, sayfaya ortalanmış, 14 punto büyüklüğünde, ince, sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk, satır aralığı ise 1,15 nk olarak ayarlanmalıdır.
Başlık kısa ve konu hakkında bilgi verici olmalıdır. Başlığın uzunluğu 12 sözcüğü geçmemelidir. Başlıkta makalenin içeriği ve konu alanı yansıtılmalıdır.
Yazarın/yazarların adları küçük harf, soyadı büyük olmak üzere 11 punto ve sola yaslanmış olarak verilmelidir. Yazar adı için önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Yazarın/yazarların unvanı, kurumu, e-posta ve ORCID numaraları yıldız imiyle 10 punto olarak dipnotta belirtilmelidir.
2. Öz ve Anahtar Sözcükler
Her makalenin başında mutlaka Türkçe ve İngilizce öz bulunmalıdır. Makale dili Türkçe ise önce Türkçe öz, İngilizce ise önce İngilizce öz verilmelidir.
Öz ve “Abstract” başlıkları 11 punto büyüklüğünde, kalın ve sayfaya ortalanmış yazılmalı; başlıktan önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,15 olarak ayarlanmalıdır.
Makalenin özü araştırmanın amacını, yöntemini ve elde edilen bulguları yansıtacak şekilde, 250-300 sözcük olarak hazırlanmalıdır.
Her makalede öze ilişkin en az beş, en çok yedi anahtar sözcük bulunmalıdır.
Özet ve anahtar sözcükler 10 punto büyüklüğünde yazılmalıdır.
3. Bölümler ve Alt Bölümler
Birinci düzey ana başlıklar 11 punto, kalın, düz ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
İkinci düzey alt başlıklar 11 punto, kalın, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Üçüncü düzey alt başlıklar 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Dördüncü düzey alt başlıklar bir tab içeriden başlamalı ve 11 punto, ince, italik ve sözcüklerin baş harfleri büyük olarak yazılmalıdır. Başlıktan önceki satır 12 nk, sonraki satır 12 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Metin gövdesinde paragraf girişleri 1 cm içeriden yapılmalı ve tüm paragraf iki yana yaslanmalıdır. Tüm metin boyunca paragraflar önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 0 nk olarak ayarlanmalıdır.
4. Dipnot ve Kaynakça
Kaynaklar APA Kaynak Gösterme Standardının 7. Sürümüne uygun olarak verilmelidir.
Yazılara dipnot verilmesi gerektiğinde, açıklamalar metin içinde numara verilerek sayfa sonunda belirtilmelidir.
Dipnotlar 10 punto, önceki satır 0 nk, sonraki satır 0 nk ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalı ve dipnot metni iki yana yaslanmalıdır.
5. Şekiller
Şekil başlığı şeklin altında ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde şekle mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Şekil başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır.
Şekil başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Şekillerin sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Eğer şekil başka kaynaktan alınmış ise şekil başlığında alıntı yapılan kaynağa gönderimde bulunulmalıdır.
6. Tablolar
Tablo başlığı tablonun üstünde ortalanmış biçimde verilmelidir. Metin içerisinde tabloya mutlaka yönlendirme yapılmalıdır. Tablo başlığında önceki satır 0 nk, sonraki satır 6 nk ve satır aralığı 1,0 olarak ayarlanmalıdır. Tablo başlığı tümce düzeninde, sadece ilk sözcüğün baş harfi büyük olarak yazılmalıdır. Tabloların sağına ya da soluna herhangi bir metin yerleştirilmemelidir.
Tablo içi başlıklarda koyu karakter kullanılmamalı, HÜEFD Makale Şablonunda örneklenen tabloya benzer biçimde kenarlıklar kullanılmalıdır.
Tablo içinde yer alan metinler 10 punto büyüklüğünde olmalı ve satır aralığı 1,0 nk olarak ayarlanmalıdır.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (HUEFD), 1983 yılından bu yana dil, edebiyat, sosyal ve insani bilimler alanında ulusal ve uluslararası özgün bilimsel araştırma yazılarına yer veren akademik ve hakemli bir dergidir ve aşağıdaki ilkeler doğrultusunda yayın hayatını sürdürmektedir. Dergimize gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır.
Yazarlar ve Yazarların Sorumlulukları
- Yazarlar, özgün (daha önce yayımlanmamış) çalışmalarını dergiye göndermek ve dergi web sayfasında verilen yazım yönergelerini takip etmekle yükümlüdür.
- Yazarlar, daha önce yayınlanmış veya başka bir platformda hakem süreci başlamış çalışmalarını göndermemelidir.
- Yazarlar, makalelerindeki fikirlerin şekillendirilmesinde etkili ya da bilgilendirici her türlü kaynağa gönderme verir.
- Yazarlar, herhangi bir makale ya da burs değerlendirme sürecinde hakem olarak aşina oldukları bilgileri izinsiz kullanmazlar.
- Yazarlar, kişisel iletişimden elde edilen bilgileri, çalışma içerisinde anmak isterlerse, anılacak kişilerden gerekli izinleri almış olmalılardır, aksi durumda bu bilgilere çalışma içerisinde yer verilmemelidir.
- Çalışma bir kurum ya da kuruluş tarafından bir proje kapsamında destekleniyorsa, tüm mali destekler destek numaralarıyla birlikte yazılmalıdır.
Etik İzinler
- Çalışma insan denek kullanmayı gerektiriyorsa, yazarlar kurumsal etik kurul onayı almakla yükümlüdürler.
- Yazarlar, insan deneklerden gerekli izinlerin alındığını ve katılımcıların haklarının gözetildiğini açıklayan açık bir bildirim sunmalıdır.
- Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınmalıdır.
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uygunluğunun belirtilmesi gerekmektedir.
- Aşağıdaki durumlar etik kurul izni gerektirmektedir:
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar.
Hakemlik Süreci
- HUEFD’ye gönderilen her çalışma, çift-kör hakemlik sürecine ve nesnel değerlendirmeye dayalı editör kararına bağlıdır.
- HUEFD’ye gönderilen her çalışma, dergi yayın politikasına uygunluk açısından editör tarafından değerlendirilir ve konusunda uzman iki hakeme gönderilir.
- Editörler, yazarlar ile çıkar çatışması olmayan hakemleri, çalışmayı değerlendirmek üzere atamakla sorumludur.
- Dergiye gönderilen çalışmaların yazar-hakem ve hakem-yazar süreçlerinde gizlilik esastır.
- Dergide çıkar çatışmalarını hakem değerlendirmelerinde adil bir şekilde yürütmek için çift taraflı kör hakemlik sürecini işletmektedir. Böylelikle değerlendirme süreci ve sonrasında hakemler ve yazarlar birbirlerinden haberdar olmayacaklardır. Sürecin yönetimini izleyen alan editörü ise çıkar çatışması oluşan durumlarda editörlüğe bilgi vererek ilgili çalışmanın başka bir alan editörüne yönlendirilmesini talep etmekle sorumludur.
- Yazarlar, hakemlerin geri bildirimleri doğrultusunda gecikmelere imkân vermeyecek biçimde ve hakem ya da editörlerle iş birliği içerisinde istenen güncellemeleri yapmak ve numaralanmış bir biçimde raporlandırmakla yükümlüdür.
Yayın Etiği
- Editörler, derginin bilimsel kalitesini arttırmak ve yazarları bilimsel kalitesi yüksek araştırma üretmek için desteklemekle sorumludur. Hiçbir koşulda, intihal ya da bilimsel kötüye kullanımına izin verilmemektedir.
- HUEFD’ye gönderilen çalışmalar bilimsel çalıntı konusunda kontrol edilirler. Editörler iddia edilen veya kanıtlanmış bilimsel kötü kullanımdan haberdar olurlarsa makaleyi geri çekebilirler.
- Editörler, gerekli durumlarda gönderilen çalışmayı düzeltme, geri çekme veya çalışma hakkında özür yayınlamayı kabul ederler.
- HUEFD, açık erişim modelini kullanmaktadır. Dergide yayınlanması kabul edilen çalışmalar, derginin web sitesinden açık erişim ile erişilebilir kılınmıştır.
- Dergi web sayfasında yayınlanacak ve basılacak çalışmalar için herhangi bir ücret veya masraf talep edilmemektedir.
Telif Hakkı ve Erişim
- Yazarlar, yayınlanmış makalelerin telif haklarını HUEFD’ye devrettiğini kabul eder.
- Makalede yer alması gereken resim, şekil vb. anlatımı destekleyici materyal için gerekli kişi ya da kurumlardan izin alınması yazarın sorumluluğundadır.
Yayın planı
- HUEFD, Haziran ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki kez yayımlanmaktadır.
- HÜEFD'de yayına kabul edilen makaleler kabul alınan tarih doğrultusunda sıralanarak sayıya atanmaktadır.
Ücret Politikası
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (HUEFD) yayımlanacak ve basılacak makalelerden herhangi bir ücret ya da masraf talep edilmemektedir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Dergi Kurulları
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü ve Yayın Kurulu Başkanı
Editör Yardımcısı
Alan Editörleri
Dil Editörü
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.