Restleşme ve Razı Olma: Nilgün Marmara Şiirinde Nihilizmin Dönüştürücü Gücü
Öz
Bu makale, Nilgün Marmara’nın şiirini Friedrich Nietzsche’nin nihilizm, acı ve sanatsal yaratım kavramları bağlamında ele almaktadır. Marmara, eserlerinde melankolik ve edilgen bir şair görüntüsü çizse de varoluşun hiçlik sınırlarında kendisiyle yüzleşmeyi başaran ve bu yüzleşmeyi de sanatsal üretimine yansıtan bir şairdir. Yazı, Nietzsche’nin aktif ve pasif nihilizm ayrımından hareketle, Nilgün Marmara’nın yaşamış olduğu ontolojik acıyı sanatının bir ifadesi olarak değerlendirmekte ve şairin yaratımın gücüyle pasif nihilizmin direnişini kırmaya çalıştığını iddia etmektedir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde, Nilgün Marmara’nın kendisi her ne kadar pasif nihilist bir tavır çizse de sanatı bir o kadar aktif nihilizmin sınırlarına dayanmaktadır. Marmara’nın şiirlerinde ve düzyazılarında yer alan acı, hiçlik ve sessizlik; benliğin parçalanışına veya bir sona değil; yaratıcı bir eşiğe dönüşmektedir. Bu yönüyle Marmara’nın poetikası, Nietzsche felsefesindeki geleneksel değerlerin çöküşüne bir yanıt üretir ve aslolanın umutsuzluk değil yaratım olduğunun izlerini taşır. Şairin bireysel yıkımı, sanatının dönüştürücü gücünden beslenerek bir anlam kazanır ve acı sanat yoluyla estetize edilir. Böylesi bir tavır, Marmara’yı pasif nihilizmden aktif nihilizme taşıyan bir düzlemde, yıkımdan yaratım sürecine geçişin ve varoluşun estetik temeller üzerinden yeniden inşasının imkânlarını ortaya koyar.
Anahtar Kelimeler
Nilgün Marmara, Friedrich Nietzsche, nihilizm, şiir, varoluş, yaratım
Kaynakça
- Badiou, A. (2019). Anti-felsefe seminerleri. (İ. Birkan, Çev.). Sel.
- Deleuze, G. (2016). Nietzsche ve felsefe. (F. Taylan, Çev.). Norgunk.
- Ergülen, H. (2011, 2 Şubat). Dünyayla yaralı: Nilgün Marmara. Sabitfikir. https://www.sabitfikir.com/dosyalar/dunyayla-yarali-nilgun-marmara
- Erözçelik, S. (1988). Ayın kitabı: çocukluğun kendini saf bir biçimde akışa bırakması ne güzeldi. Yiten bu işte! Argos Yeryüzü Kültürü Dergisi, 3, 186-187.
- Gertz, N. (2022). Nihilizm. (M. Tunçay, Çev.). Pan.
- Gündoğan, A. O. (2019). Trajik insan: Apollon-Dionysos karşıtlığı ve denge sorunu. Özne Dergisi 31. kitap: Nietzsche, 27-34.
- Heidegger, M. (2024). Nietzsche I. (M. Toprak & G. Sar, Çev.). Çizik.
- Jung, C. G. (2019). Nietzsche’nin Zerdüşt’ü üzerine seminerler. (T. Berkes, Çev.). Alfa.
- Kuçuradi, I. (1967). Nietzsche ve insan. İstanbul Matbaası.
- Küçük, K. S. (2022). Resim sanatında kuğunun dönüşümü: leda ve kuğu mitinden Rus ressam M. A. Vrubel’in Kuğu Çariçe’sine. DTCF Dergisi 62(2), 1334-1352. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2022.62.2.22
