Dijital Dönüşümün Meslek ve Çalışma Hayatına Etkileri: Diyetisyenler Üzerine Nitel Bir Çalışma
Öz
Çalışma hayatında dijitalleşme 2000’li yıllarda başlayan ve 2020’li yıllarda hız kazanan bir süreci kapsamaktadır. Bu çalışmada dijitalleşmenin meslek ve çalışma hayatını nasıl etkilediği, diyetisyenlerin deneyimlerinden hareketle anlaşılmak istenmiştir. Bu nedenle dijital dönüşümün diyetisyenler tarafından nasıl deneyimlendiği ele alınmıştır. Çalışmada, diyetisyenlerin dijital araçları meslek ve çalışma hayatlarında nasıl kullandıkları, yaşadıkları avantaj ve dezavantajların neler olduğu, pandemi döneminin bu süreçteki rolünün ne olduğu ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, dijital dönüşümün diyetisyenlik mesleği üzerinde ne tür bir etkisi olduğunu ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada, katılımcıların 2’si ile yüz yüze 21’i ile ise online derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 2024 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda diyetisyenlerin meslek ve çalışma hayatlarında dijital dönüşümü aktif bir şekilde deneyimledikleri; emek süreci ve çalışma koşullarının dijitalleştiği, dijital araçların meslek ve çalışma hayatının önemli bir parçasına dönüştüğü görülmüştür. Bunun yanı sıra dijital dönüşümün meslek ve çalışma hayatında nitelik ve nicelik bakımından birtakım avantajlar yaratmasının yanında esnek çalışma saatleri, iş yaşam dengesini kurmada yaşanan zorluklar, duygusal ve dijital emek gibi süreçlerin içerisinde birtakım sömürü ilişkileri nedeniyle bazı dezavantajlar da yarattığı bulunmuştur. Sonuç olarak diyetisyenlik mesleği eğitim ve beceriler noktasında dönüşmüş ve bu durum yeni çalışma biçimlerini beraberinde getirmiştir.
Anahtar Kelimeler
Dijitalleşme, dijital dönüşüm, diyetisyenler, meslek ve çalışma hayatı
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Bailey, D. E., & Kurland, N. B. (2002). A review of telework research: Findings, new directions, and lessons for the study of modern work. Journal of Organizational Behavior, 23(4), 383-400. https://doi.org/10.1002/job.144
- Bozkurt, V. (2020). Pandemi döneminde çalışma: Ekonomik kaygılar, dijitalleşme ve verimlilik. İçinde D. Demirbaş, V. Bozkurt, & S. Yorgun (Yay. haz.), Covid-19 pandemisinin ekonomik, toplumsal ve siyasal etkileri içinde (ss. 115-136). İstanbul Üniversitesi Yayınları. https://doi.org/10.26650/B/SS46.2020.005.08
- Casey, B., Keep, E., & Mayhew, K. (1999). Flexibility, quality and competitiveness. National Institute Economic Review, 168, 70-81. https://doi.org/10.1177/002795019916800108
- Castells, M. (2000). Toward a Sociology of the Network Society. Contemporary Sociology, 29(5), 693. https://doi.org/10.2307/2655234
- Creswell, J. W. (2014). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi.
- Eisner, E. W., & Noddings, N. (2017). The enlightened eye: Qualitative inquiry and the enhancement of educational practice, reissued with a new prologue and foreword. Teachers College Press.
- Foucault, M., Gutman, H., & Hutton, P. H. (2003). Kendini bilmek (G. Çağalı. Güven, Çev.; 4. Baskı). Om Yayınevi.
- Fuchs, C. (2015). Dijital Emek ve Karl Marx (T. E. Kalaycı & S. Oğuz, Çev.). NotaBene Yayınları.
- Fuchs, C., & Sevignani, S. (2013). What is digital labour? What is digital work? What’s their difference? And why do these questions matter for under- standing social media? TripleC, 11(2), 237-293. https://doi.org/10.31269/triplec.v11i2.461
- Graham, M., Hjorth, I., & Lehdonvirta, V. (2017). Digital labour and development: Impacts of global digital labour platforms and the gig economy on worker livelihoods. Transfer: European Review of Labour and Research, 23(2), 135-162. https://doi.org/10.1177/1024258916687250
