Araştırma Makalesi

Konferans Salonunda Dağıtık Biliş: Andaş Çeviri Sürecine Yeni Bir Bakış

Cilt: 37 Sayı: 1 30 Haziran 2020
PDF İndir
TR EN

Konferans Salonunda Dağıtık Biliş: Andaş Çeviri Sürecine Yeni Bir Bakış

Öz

Dağıtık biliş, bilişsel görevlerin tek bir biyolojik organizmanın kafatası ile sınırlı zihninde gerçekleştirilmesi yerine, bilişin bireysel ve izole zihinden taşarak çevredeki biyolojik/biyolojik olmayan yapılara dağılması/yayılması şeklinde özetlenebilecek bir zihin yaklaşımıdır. Dağıtık biliş, bilgi-işlemsel zihin kuramına tepki olarak ortaya çıkmış; bellek ve dil gibi temel bilişsel yetileri yeniden değerlendirmek için kullanılmış; bilişsel yük boşaltma, geçişken bellek ve tekno-sosyal sistem gibi çeşitli kavramların ortaya çıkmasına öncülük etmiştir. Çeviribilim kapsamında yazılı çeviri, bilgisayar-destekli çeviri, teknik iletişim ve çeviri eğitimi bağlamlarında ele alınan bu araştırma programının, sözlü, özellikle de konferans ortamındaki profesyonel andaş çeviri sürecini daha iyi anlamak ve araştırmak için potansiyel taşıdığı düşünülmektedir. Dağıtık biliş ve dağıtık bilişle kavramsal düzeyde aynı şemsiye altında yer alan yayılmış zihin ve gömülü-bedenlenmiş biliş tezleri, 1990’lardan bu yana zihin felsefesi, bilişsel bilimler ve bilişsel psikoloji içinde varlığını sürdürmektedir. Ancak alan yazınında andaş çeviriyi bu çerçevede sistematik olarak inceleyen bir çalışma mevcut değildir. Bu boşluğu gidermeyi amaçlayan bu kuramsal çalışmada, 1960’lardan bu yana bilgi-işlemsel zihin kuramı ve bilgi işleme yaklaşımı temelinde ve çoğu kez akış şemaları ile modellenen andaş çeviri, dağıtık biliş kapsamında yeniden ele alınmış ve buna uygun bir yaklaşım geliştirilmiştir. Gelecekteki çalışmaların bu yaklaşımı test edecek ve önceki modellerle karşılaştıracak deneysel veriler sunması büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

yayılmış zihin,gömülü-bedenlenmiş biliş,bilişsel yük boşaltma,geçişken bellek,andaş çeviri,bilişsel modelleme,Dağıtık biliş,geçişken bellek,andaş çeviri

Kaynakça

  1. Anderson, R. B. W. (1978). Interpreter Roles and Interpretation Situations: Cross-Cutting Typologies. D. Gerver & H. W. Sinaiko (Yay. haz.), Language Interpretation and Communication içinde (s. 217–230). Boston, MA: Springer US. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-9077-4_20
  2. Atkinson, R. C., & Shiffrin, R. M. (1968). Human memory: A proposed system and its control processes. K. W. Spence & J. T. B. T. Spence (Yay. haz.), The psychology of learning and motivation içinde (Cilt 2, s. 89–195). Oxford: Academic Press. https://doi.org/10.1016/s0079-7421(08)60422-3
  3. Babcock, L., Capizzi, M., Arbula, S., & Vallesi, A. (2017). Short-Term Memory Improvement After Simultaneous Interpretation Training. Journal of Cognitive Enhancement, 1(3). https://doi.org/10.1007/s41465-017-0011-x
  4. Babcock, L., & Vallesi, A. (2017). Are simultaneous interpreters expert bilinguals, unique bilinguals, or both? Bilingualism, 20(2), 403–417. https://doi.org/10.1017/S1366728915000735
  5. Baber, C., Smith, P., Cross, J., Hunter, J., & McMaster, R. (2006). Crime scene investigation as distributed cognition. Pragmatics & Cognition, 14(2), 357–385. https://doi.org/10.1075/gest.8.3.02str
  6. Baddeley, A. D., & Hitch, G. (1974). Working memory. G.A. Bower (Yay. haz.), Recent Advances in Learning and Motivation içinde (Cilt 8, s. 47–90). New York, NY: Academic Press.
  7. Ballard, D. H., Hayhoe, M. M., Pook, P. K., & Rao, R. P. (1997). Deictic codes for the embodiment of cognition. The Behavioral and Brain Sciences, 20(4), 723–742; discussion 743-767. https://doi.org/10.1017/S0140525X97001611
  8. Barsalou, L. W. (1999). Perceptual symbol systems. Behavioral and Brain Sciences, 22(4), 577–609; discussion 610-660. https://doi.org/10.1017/S0140525X99252144
  9. Bergen, B. (2016). Embodiment, simulation and meaning. N. Riemer (Yay. haz.), The Routledge Handbook of Semantics içinde (s. 142–156). New York, NY: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315685533.ch8
  10. Bontempo, K., & Napier, J. (2011). Evaluating emotional stability as a predictor of interpreter competence and aptitude for interpreting. Interpreting, 13(1), 85–105. https://doi.org/10.1075/intp.13.1.06bon

Kaynak Göster

APA
Kumcu, A. (2020). Konferans Salonunda Dağıtık Biliş: Andaş Çeviri Sürecine Yeni Bir Bakış. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 37(1), 170-185. https://doi.org/10.32600/huefd.621553