Kocabaş Tepe’de Orta Tunç Çağı’nda Metalurji Faaliyetleri

In this article, the metallurgical activities of the Kocabaş Tepe Middle Bronze Age settlement located in Cumaovası in İzmir Province are explained. During the excavations carried out in Kocabaş Tepe, a settlement consisting of structures of modest dimensions built with a very simple construction style was unearthed. The blower, mine mold and metal artifacts unearthed together with these remains indicate the mining workshop / works in the settlement. Among these finds, it is important that the mine mold with a wedge / sword minus on it is the first example detected in Anatolia so far. Even though the work in question is uncovered on the surface, it also draws attention to the necessity of making new evaluations regarding the origin of the artifact group defined as Aegean swords. In the written documents belonging to the Assyrian Trade Colonies Period found in Kültepe, it was written that the trade was based on silver, and the payments made from other metals were converted to silver. The lead rings in the Kocabaş Tepe metal works are also important in terms of showing that the settlement is in this economic system. When the architecture, ceramics, and small finds are evaluated, it is seen that Kocabaş Tepe is far from the urban view, makes production in line with its needs using local resources, and also includes the characteristics of the region where it is located.

Bu makalede İzmir İli, Cumaovası’nda yer alan Kocabaş Tepe Orta Tunç Çağı yerleşiminin metalürji faaliyetleri anlatılmıştır. Kocabaş Tepe’de yapılan kazılarda oldukça basit bir şekilde inşa edilmiş, mütevazı boyutlara sahip yapılardan oluşan bir yerleşim açığa çıkartılmıştır. Bu kalıntılarla birlikte ortaya çıkarılan üfleç, maden kalıbı ve madeni eserlerde yerleşimde maden atölye/atölyelerinin de olduğuna işaret etmektedir. Bu buluntulardan üzerinde kama/kılıç negatifi yer alan maden kalıbının, Anadolu’daki şu ana kadar saptanabilen ilk örnek olması kayda değerdir. Söz konusu eser, her ne kadar yüzeyde ele geçmiş olsa bile, Ege kılıçları olarak tanımlanan eser grubunun kökeni ile ilgili yeni değerlendirmeler yapılması gerekliliğini de dikkat çekmektedir. Kültepe’de ele geçen Assur Ticaret Kolonileri Dönemi’ne ait yazılı belgelerde ticaretin gümüşe dayalı olarak yapıldığı, başka metallerden yapılan ödemelerin ise gümüşe çevrildiği yazılmıştır. Kocabaş Tepe madeni eserler içinde yer alan kurşun halkalar yerleşimin bu ekonomik sistemin içinde olduğuna işaret etmesi bakımından da önem taşımaktadır. Mimari, seramik ve küçük buluntular değerlendirildiğinde Kocabaş Tepe’nin, şehir görünümünden uzak, yerel kaynakları kullanarak ihtiyaçları doğrultusunda üretim yapan; ancak bulunduğu bölgenin özelliklerini de içinde barındıran bir yerleşim olduğu saptanmıştır.